Кіріспе
Шотланд баспашысы және саясаткері Уильям Чемберс Гленормистоннан (/tʃ//eɪ//m//b//ər//z/; 16 сәуір 1800 – 20 мамыр 1883) – шотланд баспашысы және саясаткері, Роберт Чемберстің інісі (және іскерлік серіктесі). Ағайындылар 19 ғасырдың ортасында ғылыми және саяси салаларда зор ықпалға ие болды.
William Chambers of Glenormiston ('/tʃ//eɪ//m//b//ər//z/; 16 April 180020 May 1883) was a Scottish publisher and politician, the brother (and business partner) of Robert Chambers. The brothers were influential in the mid 19th century, in both scientific and political circles.
Өмірбаян
Чемберс Пиблс қаласында, мақта зауытының иесі Джеймс Чемберстің және оның әйелі Жан Гибсонның ұлы болып дүниеге келді. Фабрикасында 100 тоқыма станы болған деген аңыз бар. Уильям жергілікті білім алған, сонымен қатар классикалық біліммен тәрбиеленді. 1814 жылы отбасы кітап сатумен айналысу үшін Эдинбургке көшіп келді. Уильям Джон Сазерлендтің шәкірті болды, ол Калтон-Хиллдің басындағы 9 Калтон-стритте орналасқан кітапханасы бар кітап сатушы еді. Уильямға аптасына 4 шиллинг төленді, ал ол Батыс Порттың батыс жағындағы Боактың жеріндегі жатақханаға аптасына 1 шиллинг 6 пенни төледі. 1819 жылы Уильям Браутон-стритте өз кітап дүкенін ашты – бұл көне, еңіс және иректелген көше, Эдинбургтің Жаңа қаласына енген. 1820 жылы ол өз шығармаларын басып шығара бастады. 1832 жылы ол кіші інісі Робертпен бірге W. & R. Chambers Publishers баспасын құрды. Олар халыққа білім беруді ынталандырды және кітаптар мен газеттерді қолжетімді ету үшін баспа ісінде өнеркәсіптік технологияларды қолдануда алғашқылардың бірі болды. Олар Шотландияға қатысты кітаптар мен мерзімді басылымдар шығарды, мысалы, «Шотландияның анықтамалығы». «Эдинбург журналы» сияқты мерзімді басылымдарда жаңа ғылыми жаңалықтарды тарату арқылы да табыс тапты, өйткені қазіргі заманғы әлем бұрынғы ойлау жолдарынан арылды. Олардың баспа бизнесі гүлденді, 1849 жылы Уильям туған қаласы Пиблс маңындағы Глемормистон иелігін сатып алды, ал 1859 жылы Чемберс Пиблсте мұражай мен өнер галереясын құрды. 1860-1868 жылдар аралығында ағайындылар «Чемберс энциклопедиясын» жариялауға бірлесіп жұмыс істеді. 1872 жылы жарық көрген «Чемберс сөздігі» – жалпы қолжетімді алғашқы сөздіктердің бірі болды, оны мектеп оқулығы ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Уильям 1860 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оның үміткері Джон Шенк Мор болды. Оның мекенжайы сол кезде 13 Честер-стрит болды, ол Эдинбургтің батыс жағындағы үлкен қалалық үй. 1865 жылдан 1869 жылға дейін Эдинбургтің лорд-провосты ретінде Чемберс Сент-Джайлс соборын қалпына келтіруге және басқа да ірі қала құрылысы жобаларына жауапты болды, соның ішінде Джеффри-стрит, Сент-Мэрис-стрит және Блэкфрайерс-стрит құрылысын басқарды. Бұл көшелердің барлығы 1866 жылғы Қалалық жақсарту заңына сәйкес салынды, соның ішінде оның құрметіне аталған (Чемберс-стрит) көше де бар. 1868 жылы ол қалалық палатаның батысында жаңа баспахана салды (ол 1930 жылдары бұзылды). 1872 жылы Эдинбург университеті Чемберске құрметті докторлық (LLD) дәрежесін берді. Чемберс 1883 жылдың 20 мамырында Эдинбургтің Вест-Эндедегі 13 Честер-стриттегі үйінде қайтыс болды және Пиблс зиратындағы отбасылық жер учаскесіне жерленді.
Ескерткіштер
Оның есіне Санкт-Джайлз соборының солтүстік бөлігінің ортасына еске алуға арналған әсем шыны терезе орнатылды. Оның інісі Робертке арналған кішкентай терезе оның қасында тұр. 1891 жылы жергілікті мүсінші Джон Ринд жасаған Чемберстің мүсіні Чемберс көшесінің ортасына қойылды. Мүсіннің негізінде Уильям Ширреффс жасаған төмен рельефті мыс панельдер орналасқан. Мүсін 2020 жылы Чемберс көшесіндегі жаңа жоба аясында, Шотландия Ұлттық мұражайының алдындағы төселген аймақты кеңейту үшін орнынан жылжытылды.
W. & R. Chambers
1832 жылдың басында Уильям Чемберс «Чемберс Эдинбург журналы» (1854 жылдан бастап «Чемберс әдебиет, ғылым және өнер журналы» деп белгілі) атты апталық басылымды шығара бастады, ол тез арада үлкен таралымға (84 000) ие болды. Алғашқыда оның кіші інісі Роберт Чемберс тек қана үлес қосушы болды. Он төрт саны жарықтанғаннан кейін Роберт ағасымен бірлесіп редакторлық қызметке кірісті, және оның еңбегі журналдың табысына ең көп үлес қосып, ықпал еткен болуы мүмкін. 1832 жылдың қыркүйегінен бастап екі бауыр W. & R. Chambers Publishers кітап баспасын құрды. Бастапқыда ол Принц-стриттің шығыс жағындағы 19 Ватерлоо-плейс мекенжайында орналасқан. 19 ғасырдың ортасында олар Корольдік мильдегі 339 Хай-стриттегі үлкен ғимаратқа көшті. Ол Уорристон Клоуз және Роксбург Клоуз арасында жайласқан. Олардың ғимараты 1930 жылдары қалалық әкімшілік тарапынан кеңейту мақсатымен сатып алынды. Фирма ақырында 20 ғасырдың соңында Chambers Harrap Publishers құрамына енді. Роберт толығымен немесе жартылай автор болған көптеген еңбектерінің ішінде «Атақты шотландтардың өмірбаяндық сөздігі» (4 том, Глазго, 1832–1835), «Ағылшын әдебиетінің энциклопедиясы» (1844), «Роберт Бернстің өмірі мен шығармалары» (4 том, 1851), «Ежелгі теңіз жағалары» (1848), «Шотландияның ішкі жылнамалары» (1859–1861) және «Күндер кітабы» (2 том, 1862–1864) ең маңыздылары саналады.
Мәдениетте
Ол 2005 жылғы "Грейфриарс Боббидің оқиғалары" толық метражды фильмінде Кристофер Ли сомдады.
Отбасы
1833 жылы ол Харриет Седдон Кларкқа (1801 жылы туған) үйленді.