Кіріспе

1981 жылы Брюс Малмут түсірген фильм. Фильмде Нью-Йорк қаласына келген халықаралық террористердің екі жетекшісі және жаңадан құрылған терроризмге қарсы жасақтың құрамындағы полиция детективтері оларды анықтап, заласыздандыруға тырысады.

Сюжет

Үш қарулы адам әйелге шабуыл жасады, ол полиция қызметкері, көшедегі қылмыстар бөлімінің детектив-сержанты Дике ДаСильва болып шықты. Оның серіктесі, детектив-сержант Мэтью Фокс, екі шабуылшыны қозғалмайтын күйге келтіреді; Дик үшіншісін жоғары қабаттағы метро станциясына дейін қуып, оны мазақ етеді және шапанмен әрекетсіз етеді. Сол күні Лондонда террорист Хеймар Рейнхардт (алмаш Вулфгар) дүкенді бомбаға түсіреді. Нью-Йоркте ДаСильва мен Фокс Бронкстегі қауіпті ордер бойынша қызмет етеді. Олар есірткі сату орнына шабуыл жасап, дилерлердің арасында жемқор полиция қызметкерлерін табады. Тұтқындалғаннан кейін ДаСильва өзінің бұрынғы әйелі Иренмен кездеседі және оған өзін жақсы көретінін айтады. Бастапқыда қыз оның ұсыныстарын қабылдамаса да, олар ақырында татуласады. Вулфгар өзінің желісінің бір мүшесімен сапар құжаттары мен ақша алу үшін кешке кездеседі. Жеткізушіге күдікпен қарайтын Вулфгар оны және оны тұтқындауға жіберілген үш полиция қызметкерін өлтіреді. Ол қашып кетеді, ал полиция бастығы жетекші тергеуші инспектор Хартманды қатаң жазады. Парижде Вулфгар өзінің серіктесі Шаккамен кездеседі және оның басқарушылары оны бомбалау кезінде бірнеше бала өлгендіктен, оны остракизмге ұшырататынын біледі. Вулфгар сыртқы келбетіне өзгерістер енгізу үшін бет-әлпетіне операция жасайды және өзінің террорлық науқанын Нью-Йоркке көшіруді шешеді. Лейтенант Мунафо ДаСильва мен Фокты жаңа құрылған ATAC (Терроризмге қарсы іс-қимыл командасы) отрядына жібереді, онда олар Хартманмен кездеседі. Хартман мен ДаСильва қақтығысады, өйткені Хартман америкалық полиция Вулфгар сияқты террористермен күресу үшін мейірімсіз емес деп санайды. Ол Вулфгарды өлтіруді мақұлдауға тартынса да, ДаСильва жаңа дайындығын қабыл алып, террористі түсіне бастайды. Нью-Йоркте Вулфгар Пэм есімді стюардессамен бірге тұрады және оның қару-жарағын тапқан кезде оны өлтіреді. Мұнафо ДАСильва мен Фоксқа ұшақ қызметшісі барған барлық түнгі клубтарды іздестіруді бұйырады. Олар Вулфгарды түнгі клубта тауып алады және метрода атыс-шабыс пен аяқпен қуғаннан кейін, Вулфгар алдымен әйелді тұтқынға алып, оны DaSilva-ның атуын болдырмау үшін адам қалқаны ретінде қолданады. Содан кейін Вулфгар Фокстың бетін пышақпен кесу арқылы қашып кетеді, бұл ДаСильваны ашуландырады, ол Вулфгарды өлтіруге ант береді. Ауруханада Фокс ДаСильваны атып өлтірмегені үшін сөгіп қояды. ATAC тобы Метрополитен өнер мұражайында Біріккен Ұлттар Ұйымының іс-шарасын күзетеді. Шакка партияға жасырын кіреді, Хартманды эскалаторға сүйреп, өлтіреді. Рузвельт аралы трамвай вагонын ұрлағаннан кейін, Вулфгар француз елшісінің әйеліне қол жұмсады, ал ДаСильва полиция тікұшағынан қарап тұрады. Вулфгар ДаСильваның баласын аман алып қалуды қалайтын сәбиді алу үшін трамвайға отыруын талап етеді. ДаСильва әуе трамвайға дейін жетіп, Вулфгармен бетпе-бет келіп, Вулфгардың әйелді неге өлтіргенін білуді талап етеді. Вулфгар оны өзі қалағандықтан өлтіргенін айтады; өзін өздері үшін сөйлей алмайтын адамдардың өкілі деп санап, ол барлық адамдар құрбандар екенін айтады. Полиция Вулфгардың автобусқа отырып, оны және тұтқындарды ұшақ күтіп тұрған әуежайға апару талабына келіседі. Вулфгар мен Шакка тұтқындардың арасында жасырынып жүр. Автобусқа отырғанда, ДаСильва Хартманның Шакканы айыптайтын лекциясын жасырын түрде ойнатып береді. Шакка ашуланып, барымтадан қашып кетеді, ал Фокс оны снайперлік мылтықпен атып өлтіреді. Вулфгар автобусты шығыс өзенге құлатқанда қашып кетеді, бірақ полиция оны таба алмайды. Вулфгардың қауіпсіз үйінде АТАК команда мүшелері мен Айрин туралы егжей-тегжейлі ақпарат табады. Вулфгар Айриннің үйіне кіріп, ыдыс-аяқ жуған кезде оның ізімен ас үйге кіреді. Ол оны өлтіру үшін артына қарай жылжи бастағанда, "Ирен" кенеттен Вулфгарға бет бұрып, ДаСильваның маскировкасын ашады. ДаСильва револверін Вулфгарға бағыттағанда, Вулфгар оған қарай ұмтылады. ДаСильва террористі екі рет атып, оның денесін көшеге лақтырып жіберді. ДаСильва үйден шығып, Иреннің үйінің алдындағы баспалдақта Вулфгардың жансыз денесімен бірге отырады.

Жазу және әзірлеу

Бастысы, оқиғаның сценаристі Дэвид Шейбер Twentieth Century Fox студиясында «The French Connection III» деп жоспарлаған болатын, онда Джин Хакманның Попай Дойл рөліндегі кейіпкері зейінге толы полицеймен (мүмкін Ричард Прайор ойнаған) бірге жұмыс істеуі тиіс еді. Хакман Дойл рөлінде үшінші фильмге түсуге құлықсыздық танытқан соң, идея тоқтатылды. «Universal» студиясы оқиғаның құқықтарын сатып алып, Шабер оны «Nighthawks» фильміне өңдеді. Фильмнің екі жұмыс атауы болды: «Шабуыл» және «Hawks», ал дайындық жұмыстары 1979 жылы басталды. Басты түсірілім 1980 жылдың қаңтарында басталды (сценарийдің соңғы нұсқасы аяқталған кезде), ал түсірілім 1980 жылдың сәуірінде аяқталды. Сталлоне мен студияның пост-өндіріске араласуына байланысты фильм ауыр өңделіп, аяқталғаннан кейін бір жылдан соң көрсетілді. Бастапқы режиссер – Гари Нельсон, ол «Disney» студиясының «Freaky Friday» (1976) және «The Black Hole» (1979) фильмдерін түсірген еді, бірақ ол бір апталық түсірілімнен кейін жобадан алынып, титрлерде көрсетілмеді. Оның орнына келген Брюс Малмуттың бұрынғы жұмысы тек бір ғана фильм еді: 1975 жылғы «Fore Play» атты комедиялық фильмнің бір бөлігі. Лос-Анджелестен Нью-Йоркке бара жатқан Малмут Нельсонның жұмыстан алынуынан кейін түсірілімнің бірінші күніне қатыса алмады, ал Сталлоне бір күндік сахнаны түсірді (метродағы қуғын-сүргін). Америка Режиссерлер Гильдиясының мәлімдемесіне сәйкес, «Режиссер жұмысқа алынар алдында фильмге қол қойған адам, төтенше жағдайларды қоспағанда, жұмыстан шығарылған режиссердің орнын баса алмайды», нәтижесінде төрелік сот айыппұл салды. Оның анасы мен жақын досы фильм түсірілімі кезінде қайтыс болды, ол олардың жерлеу рәсіміне Нидерландыға оралды. Хауэр түсірген алғашқы көрініс – оның өлім көрінісі, онда ол екі рет жарақат алды. Денесіне тиген жарықтан күйік шалдықты. Кейіннен Хауэр кабельдің Сталлоне бұйрығымен күшпен тартылғанын білді, осыдан олардың қарым-қатынасында келіспеушіліктер туды. Фильмнің жанкүйерлері мен актерлердің сахнадағы даулары туралы әңгімелер әлі де айтылып жүрсе де, Хауэр сұхбаттарында келіспеушілікті жеке қабылдамағанын және түсірілім кезіндегі ең үлкен қиындық – фильмнің өте қиын болуы екенін айтты. 1993 жылғы сұхбатында Сталлоне Хауэрдің актерлік шеберлігін жоғары бағалады. «Бұл заманнан озып кеткендей, мен қалалық терроризм мәселесімен айналыстым. Қазір, Дүниежүзілік сауда орталығындағы [1993 жылғы Дүниежүзілік сауда орталығындағы жарылыс] осыған ұқсас жағдай болып жатыр. Ол кезде адамдар оны түсіне алмады, студия да [Universal] оған сенбеді. Рутгер Хауэрдің рөлі оны бірге ұстап тұрды – ол өте жақсы жаман адам еді». Хауэрдің айтуынша, «Nighthawks» – өткізілген мүмкіндік, халықаралық терроризм мәселесін дәлірек көрсетуге болар еді: «Біз тек белгілерді ойнауға мәжбүр болдық, жазылған оқиға әлдеқайда қауіпті еді». 1980 жылы Роджер Эбертпен сұхбаттасқанда Сталлоне «Nighthawks» фильмінде өзі орындағысы келген каскадтармен байланысты проблемалар туралы айтты. Ол қозғалып жатқан пойызға секіргенде және терезеге соққанда терезе оңай сынды және ол тепе-теңдігін жоғалтты. Сталлоне өмір бойы биіктіктен қорқады және тікұшақпен жасаған трюк туралы: «Мен өмірімде осыншалықты қорқып көрген емеспін» деді. Актердің айтуынша, ол сахналар арасында 15 апта бойы мейрамхана бөлмесінде толық оңашалықта болды және бұл оның өміріндегі ең стресстік кезең болды.

Кассалық жинақ

Фильм бүкіл әлем бойынша 5 миллион долларлық бюджетін қайтарды, Солтүстік Америкада 14,9 миллион доллар, ал шетелде 5 миллион доллар табыс тапты.

Сыни жауап

Variety басылымы фильмді "қоздырғыш полиция мен кісі өлтіру оқиғасы" деп атады. The New York Times газетінде жазған пікірінде Джанет Маслин Хауердің рөлін жоғары бағалады: "Хауер мырзаның террорисі, әсіресе, фильмнің сюжетін итермелейтін, нақты бейнеленген кейіпкер. Оның анықталатын ерекшеліктері – садизм мен сезімсіздік, бірақ ол қайда болса да, есте қалады". Time журналының Ричард Шикель фильмді өткір сынға алды: "Nighthawks фильмінің сценарийі мен режиссурасы соншалықты ақымақтыққа толы, әзіл мен жаңалықтан мүлдем құр, сондықтан оның көптеген түсініксіз тұстарына ойлануға жетеді". The Globe and Mail газетінде Джей Скотт фильмнің "атқаруға тиіс жұмысын атқарып жатқанын" жазды. Бұл мақұлдау емес. Бұрандалар мен мал айдау таяқтары да өз жұмысын жақсы атқарады". Newsweek журналының Джек Кролл мәлімдегендей, "Бұл фильм емес, керісінше, жағымсыз күрделі келісім". The Washington Post газетінде Гари Арнольд фильмді "Нью-Йорктің жасырын полиция қызметкерлерін халықаралық террористерге қарсы қоятын, агрессивті, беткей полиция триллері деп сипаттады, егер "Шакал күнін" Baretta продюсерлері түсірсе, сол фильм қалай болар еді деген ой келтіреді. Фильм жасаушылар Сильвестр Сталлонеге арналған үлкен, ақылсыз батырлық рөлін оңайлату үшін, сюжеттегі интеллектуалды ойлап табу мен шынайы күмәнділікке мүмкіндік беретін кез келген мүмкіндікті қабылдамайды". Rotten Tomatoes веб-сайтындағы 24 пікір негізінде фильмнің мақұлдау деңгейі 71% құрайды.

Қайта жасау

2019 жылдың шілдесінде Balboa Productions компаниясы түпнұсқасын қайта түсіру жұмыстары жүргізіліп жатқаны жарияланды. 2020 жылдың мамырында Сильвестр Сталлоне жаңадан басталатын телесериал әзірленуде екенін хабарлады. Жоба Universal Television және Balboa Productions компанияларының бірлескен өндірісі болып табылады және Peacock телеарнасында эксклюзивті түрде көрсетіледі.