Кіріспе

Қытайдың орта әскери көлік ұшағы – Шэньси Y-8 немесе Юньшуцзи-8 ұшағы, Қытайдың Шэньси Ұшақ Корпорациясымен шығарылған, советтік Антонов Ан-12 үлгісінде дамытылған орта мөлшерлі, орта қашықтықтағы көлік ұшағы. Ол Қытайдың ең көп таралған әскери және азаматтық көлік/жүк ұшақтарының біріне айналды, көптеген түрлері өндіріліп, экспортқа жіберілді. Ан-12 Украинада енді өндірілмесе де, қытайлық Y-8 жаңартылып, өндірісі жалғастырылуда. 2010 жылға дейін шамамен 169 Y-8 ұшағы құрастырылды.

Импортталған Ан-12

1960 жылдары Қытай Кеңес Одағынан бірнеше Ан-12 ұшағын сатып алды, сонымен қатар оларды жергілікті жерде құрастыруға лицензия алды. Бірақ, Қытай-Кеңес қарым-қатынасының уысуына байланысты Кеңес Одағы техникалық көмегін кері тартып алды. «Сиань» ұшақ зауыты мен «Сиань» ұшақ құрылысы институты Ан-12 ұшағын жергілікті өндіріс үшін қайта жасау жұмыстарын жүргізді.

Ішкі

Ұшақтың дизайны 1972 жылдың ақпанына дейін аяқталды. Y-8 ұшағының басты ерекшеліктері: H-6 бомбалаушысынан мұраға алған шыныдан жасалған мұрын бөлігі мен құйрық мұнарасы, жоғарғы конвейердің орнына роликтермен жұмыс істейтін паллеттелген жүк тиеу-түсіру жүйесі және сұйық оттегі орнына газ тәрізді оттегі жүйесі болды. Алғашқы Y-8 ұшағы An-12 ұшағының 23 мм екі зеңбіректі құйрық мұнарасын алған, бірақ кейінгі үлгілерінде ол алынып тасталды.

Пайдалану тарихы

Y-8 ұшақтары ҚХАӘ және ҚХТӘ әр түрлі мақсаттарда қолданылған, ал кейбіреулері азаматтық операторларға берілген. Экспорттық үлгілері Мьянма Республикасының әуе күштеріне, Суданның әуе күштеріне және Шри-Ланканың әуе күштеріне жеткізілген. Шри-Ланканың әуе күштері елдегі азаматтық соғыс кезінде Y-8 ұшақтарын импровизацияланған бомбалаушылар ретінде пайдаланып, артқы есіктерінен бомба тастаған. Осыдан екі ұшақ жоғалды, біреуі Тамил жолбарыстарының зениттік қорғанысына, екіншісі техникалық бұзылуға байланысты қирады. 2009 жылғы Қытай Ұлттық күніне арналған әскери шеруде Әуе күштеріне қарасты KJ-200 жетекші ұшақ рөлін атқарды. Ол сондай-ақ Бирма, Пәкістан, Шри-Ланка, Судан, Танзания, Венесуэла және басқа да елдерге экспортталды.

Нұсқалар

Y 8: негізінен PLAAF-пен тасымалдау міндеттері үшін шығарылған, баспасы жоқ көлік ұшағы. Y 8A: Арқалық жүк тиеу пандусы бар, жылжымалы порталы алынып тасталған және артқы есіктің астында гидравликалық тұрақтылығы бар тікұшақ көлігі. Y 8F 100: Көбірек қуатты қозғалтқыштармен, EFIS, түсті ауа райы радарымен, TCAS және GPS-пен жабдықталған. Y 8F 300: Батыс электроникасымен жабдықталған азаматтық көлік ұшағы. Сыйымдылығы: 23 тонна. 2008 жылы жобасы тоқтатылып, Y 9 ұшағына айналдырылды. Y 8GX1: (Gaoxin 高新 – жоғары технологиялық); Электрондық соғыс (VHF/UHF тактикалық кедергі жарату). Y 8G: IFR май құюшы ұшағы (жоба). Y 8JB: ELINT модификациясы. Y 8EW: Жаңа электрондық соғыс ұшағы. Радарының радиусы ПАФ-тың Saab 2000 Erieye AEW&C радарынан артық деп хабарланады, ал ұшақ болашақ жаңартуларды оңай жүзеге асыру үшін ашық архитектуралы электроникамен жабдықталған. Бірінші ұшақтың Пәкістан Әуе Күштеріне 2010 жылдың соңына дейін тапсырылуы күтілді. Дереккөздің сенімділігі жоқ: 2019 жылғы қаңтар. KJ 200: Y 8F 600 негізіндегі ерте ескерту және басқару жүйесі бар ұшақ.