Кіріспе

Мумин мұражайы (швед. Muminmuseet, фин. Muumimuseo, бұрын Мумин аңғары деп аталатын) Финляндияның Тампере қаласында орналасқан. Мумин мұражайында Тове Янссонның (Муминдерді жасаған автор) суреттері, 40 миниатюра, Мумин оқиғаларынан көріністер және кішкентай (2,5 метр биіктіктегі) Муминдер үйі қойылған. Шамамен 2000-ға жуық экспонаттар көрсетілген. Сондай-ақ Мумин аңғарының бастапқы мультимедиалық материалы көрсетіледі. Мумин дүкенінде сыйлықтар сатылады, ал Мумин кітапханасы көптеген тілдерде Мумин кітаптарын ұсынады.

Тарих

Көк түсті бес қабатты шағын Мумин үйін 1970-ші жылдардың соңында Туулики Пиетила, Пентти Эйстола және Тове Янссон салған. Бастапқы идея – оны дөңгелек етіп жасау еді, өйткені Янссон оны Мумин әңгімелеріндегі суреттерінде дәл осылай бейнелеген. Бірақ 1979 жылы Братислава суреттер биенналесінде бұрышта көрсетуге тиіс болғандықтан, оны шаршы етіп жасауға шешім қабылдады. Үйді салу үшін ешқандай жоба дайындалмады, ол қабат-қабаттан еркін салынды. Ол нақты бір сәулет стиліне жатпайды, бірақ көптеген стильдердің ықпалында. Бірінші қабатты Туулики Пиетиланың ағасы, сәулетші Рейма Пиетила сызған. Бастапқыда 1979 жылғы биенналеден кейін үйдің әлемді аралауы жоспарланған еді, бірақ ақырында ол 1980-1983 жылдары тек скандинавия елдерінде гастрольде болды. Содан кейін, турдан кейін жөндеу қажет болғандықтан, үй Янссонның студиясына әкелінді. 1986 жылы ол Тампере өнер мұражайында қайтадан қойылды, ал кейін жаңа Мумин мұражайында тұрақты орын алды, онда 1987 жылдан бері көрсетіліп келеді. Мумин үйінің суреттері Янссонның Мумин аңғары туралы төрт сурет кітабының соңғысы – «Қаламаған қонақ» кітабында иллюстрация ретінде пайдаланылған. 2012 жылдың соңына дейін Мумин мұражайы қалалық кітапхананың Метсо ғимаратының жертөлесінде орналасқан еді. 2012 жылдың желтоқсан айында мұражай Тампере өнер мұражайының жертөлесіне көшірілді. Көшу кезінде Ваприикки мұражай орталығында Тове Янссонның Мумин суреттерінен шағын коллекция қойылды. Толығымен жаңартылған Мумин аңғары 2013 жылдың 2 қаңтарында ашылды. Метсо ғимаратының сыртындағы Мумин мүсіні өз орнында қалды. 2016 жылы мұражай Тампере залына көшіріліп, Мумин мұражайы деп аталды. Мумин мүсіні де жаңа орнына көшірілді. Мұражай 2017 жылдың маусым айында ашылды. Ашылған кезде ол әлемдегі бірінші және жалғыз осындай мұражай болды.