Кіріспе

Саяси және сатирикалық туынды
"Сатира Мениппей" (satiʁ menipe) немесе "Испания католиконының ізгілігі туралы Сатира Мениппей" – Франциядағы дін соғыстары кезінде Католик лигасы мен испандық мақтан тұтуларды аяусыз пародиалаган, сонымен қатар тәуелсіз, бірақ католик Франция идеясын қолдаған проза мен өлеңде жазылған саяси және сатирикалық туынды. Бұл жұмыс түрлі шенеуніктер, заңгерлер, дін қызметкерлері мен ғалымдардың бірлескен еңбегі болды. Ол Франция королі Генрих IV билікке келген және Лига жеңілген кезде жарық көрді. Атауы классикалық грек және рим әдебиетінің "мениппей сатирасы" жанрынан алынған, ол проза, өлең және диалогтың еркін формадағы үйлесімінен тұрады. Михаил Бахтин "Сатира Мениппей" туындысын "әлем әдебиетіндегі ең ұлы саяси сатиралардың бірі" деп атады.

Құрамы және тарихи маңызы

"Мениппе" сатирасы 1593 жылы жазылып, 1594 жылы Парижде католик лигасының басшысы Майенн герцогы Карл шақырған Etats Généraux кезінде Тур қаласында жарияланды. Карл Франция тағына Генрих IV-нің орнына өзі сайлануға үміттенеді. Бұл туынды Руан каноны және Бурбон кардиналының капелланы Пьер ле Рой, Париждегі Сент-Шапель каноны Жак Гиллоның үйінде достарымен әңгімелесу барысында ойластырды. Туындыны Николя Рапин, Жан Пассерат және Флорент Крестиен жазды, ал редакциялау және түзету жұмысын Пьер Питхоу жүзеге асырды. Питхоу мен Рапин айналасындағы топтың философиясы – "политиктер" идеологиясы, "Мениппе" сатирасының идеологиялық негізін құрады. Олар бейбітшілікті бағалаған, мемлекет пен дін арасында шешімді ажыратуды қадағалаған және гугеноттармен саяси келісімге ұмтылған орташа католиктер еді. Азамат соғыстарының соңында "политиктер" католик лигасының басты шабуыл нысанына айналды.

Мазмұны

Бұл еңбекте Лиганың барлық күштері мен шеруінің сипаттамасы, États Généreaux ашылуының пародилік бейнесі, Майенн герцогы, Папаның легаты, Пельве (Хрестиенге жатқызылған) және Обрей (Питуға жатқызылған) кардиналдары сияқты тарихи тұлғалардың ойдан шығарылған сөздері, сондай-ақ көптеген сатиралар мен эпиграммалар бар. Авторлар ұлттың ауыр халдерін және оған қарсы шығушылардың көзсіздігін көрсетеді, халық пен монархияның бірігуін қадағалайды, осы арқылы елді құтқаруға шақырады. Еңбектің ойнақы және ашық қысымшылдығы сол кезде оны өте танымал еткен. Атап айтарлықтай, Дидроның «Энциклопедиясы» осы еңбектің «ерекшелігін» бағалап, Генрих IV үшін оның маңыздылығын атап көрсетеді.