Кіріспе

Глубчице (немесе сирек Глубчице, немесе Губчичи, Леобшуц) – Польшаның оңтүстігіндегі Ополе воеводілігіндегі қала, Чехия шекарасына жақын орналасқан. Глубчице округі мен Гмина Глубчице әкімшілік орталығы болып табылады.

География

Глубчице Глубчице платосында (Глубчицкий жазығы; Силезия төмендіктерінің бір бөлігі), Одер өзенінің сол саласы – Псина (Кина) өзені бойында орналасқан. Қала орталығы Ополеден шамамен оңтүстікке және Остравадан солтүстік-батысқа қарай жатыр.

Орта ғасырлар

Бұл аймақ 10-ғасырда құрыла бастаған Польша мемлекетінің құрамына кірді. Глубчичи поселенісі алғаш рет 1107 жылғы құжатта есімдері тілге алынды. Сол кезде бұл үлкен ағаш қамалының басып отырған шағын ауыл болды. Ол Псина өзенінің оң жағасында орналасқан, ал 1137 жылғы Богемияның герцогы Собеслав I мен Польшаның Болеслав III арасындағы бейбіт шарты бойынша, Моравия жерлері (сол кезде Богемия герцогтары билік еткен) мен Польшаның Силезия провинциясы арасындағы шекараны құрады. Қаланың негізі қаланған күні белгісіз, бірақ ол 1224 жылға дейін жетеді, осы жылы Любшич қаласы Премислид патшасы Оттокар I-ден алынған жол төлемін алу құқығына ие болды. Дегенмен, 1241 жылы қала моңғол шапқыншылығы кезінде қирады. Қала жаңартылғанда, Псинаның сол жағалауы да мекенделді, ал 1270 жылы қала құқықтары Богемия королі Оттокар II-нің бекітілуін алды. Осы кезеңде қаланың айналасына күзет мұнаралары мен бекініспен қоршалған қабырға салынды. Қалада үлкен приход шіркеуі де салынды, ол 1259 жылы король Оттокар II-нің бұйрығымен Сент-Джон орденіне берілді. 1278 жылғы Мархфельд шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін, қаланың жеңілдіктері Германия королі Рудольф I-ге мойындалды. Оттокардың әйелі, Галициялық Кунигунда, Knights Hospitaller орденінің мұндағы командалық орталығын құрған Госпитальерлер басқарған аурухана салдырды. 1298 жылы қала король Венцеслав II-ден кеңейтілген құқықтар алды. Азаматтарға берілген жеңілдіктер келесі жылдары басқа қалалар үшін үлгі болып қызмет етті. 1269 жылдан бастап Хлубчице Опава (Троппау) Моравия герцогтығының құрамына кірді, оған Богемия Премислид әулетінің кіші тармағы билік етті, өйткені король Оттокар II-нің заңды емес ұлы Николай I жерді әкесінен алды. Николайдың ұлы, герцог Николай II қайтыс болғаннан кейін және Опава герцогтығының оның мұрагерлері арасында бөлінуімен, 1377 жылы қала Николай III-нің резиденциясына айналды. Қала 1482 жылы соңғы герцог Ян II францискандық монастырға кіргенге дейін Премислидтердің Опава тармағының орталығы болып қала берді. Үш жылдан кейін қайтыс болғаннан кейін, оның герцогтығы король Матьяш Корвинмен қайтадан иеленді. 1503 жылы ол Крнов (Карниов) герцогтығына берілді, ал қала, ақырында, резиденция мәртебесін жоғалтты.

Қазіргі заман

1523 жылы Крнов княздығын Гогенцоллерн маркграфы Георг Бранденбург-Ансбах иеленді, сонымен қатар қалаға протестанттық реформация жетті. Георг Матиас Корвиннің ұлы Иоаннның әйелі Беатрис де Франгепанға үйленді; ол және оның ұлы Георг Фридрих 1526 жылдан бастап католик Габсбургтер үйі билеген Богемия тажының жерлерінде Гогенцоллерн әсерін күшейтуге тырысты. 1558 жылы Глубчицеде лютеран шіркеуі мен мектеп салынды. Бұған жауап ретінде францискандықтар мен еврейлер қаладан қуылды. Отыз жылдық соғыс кезінде қала толығымен қирады, ең ауыр зардапты 1645 жылы швед әскерлері келтірді. Силезия соғыстарынан кейін 1743 жылы қала Пруссияның билігіне көшті. Леобшюц 1815 жылы Силезия провинциясына қосылды және Ландкрейстің әкімшілік орталығы болды. XVIII ғасырда Леобшюц Нойштадт (Прудник) салық инспекциясы аймағына қарады. 1781 жылы қала халқының саны 2637 адамды құрады. Қаланың кеңеюіне орай, қала қабырғасының бір бөлігі бұзылды. 1825 жылы халық саны 4565 адамды, ал 1870 жылы 9546 адамды құрады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Польша Республикасы құрылғаннан кейін Жоғарғы Силезияда Силезия плебисциті өтті. Леобшюц тұрғындарының 99,5 пайызы Германия үшін дауыс берді. Силезия көтерілісі қалаға тікелей әсер етпеді, себебі қалада неміс тілінде сөйлейтін тұрғындар ғана тұрды. 1933 жылы нацистер билікті басып алғаннан кейін қалада СС және СА жартылай әскери күштерінің мектептері мен оқу орындары ашылды, ол Пруссияның Жоғарғы Силезия провинциясындағы нацистік партияның құрметті орталығына айналды. 1938 жылы, «Кристалл түні» оқиғасы болған жылы, қаладағы синагог өртенді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер қаладағы Stalag VIII B/344 әскери тұтқын лагерінің үш мәжбүрлі еңбек лагерін (E247, E376, E766) және қысқа мерзімге, 1944 жылдың қаңтар-наурыз айларында Stalag 351 әскери тұтқын лагерін басқарды. 1945 жылдың қаңтарында Аушвиц концлагері мен оның тармақтарының тұтқындарынан құралған неміс өлім шеруі қаладан өтті, ал Битомдағы нацистік түрмеден 50 тұтқын өлім шеруінен кейін қалаға жетіп, содан кейін Клодзкоға жеткізілді. Висла-Одер шабуылынан кейін, 18 наурызда 1945 жылы Қызыл Армия әскерлері қаланы қоршауға алды, оған 18-ші СС танкерейлік дивизиясы (танк гренадерлері) және 371-ші Вермахт дивизиясы қарсылық көрсетті. Қоршау 24 наурызда аяқталып, совет әскерлері қаланы басып алды. Қоршау кезінде немесе Қызыл Армия әскерлерінің басып алуының алғашқы апталарында қаланың шамамен 40 пайызы қирады немесе тоналып өртенді. Совет оккупациясынан кейін қаланың атауы Глубчице деп өзгертілді, бұл оның тарихи поляк аты Глупчицедің көне нұсқасы. 1945 жылғы Потсдам келісіміне сәйкес қала қайта құрылған Польша Республикасының құрамына кірді. Сондай-ақ Потсдам келісіміне сәйкес, қалған неміс халқы қуылды. Жаңа поляк қоныс аударушылары, олардың кейбіреулері Крессіден Совет одағының бұрынғы поляк шығыс аумақтарынан көшірілген босқындар, қалаға қоныстанды. Глубчице аумағына Чехословакия Республикасы талап-арыз білдірді, ол 1945 жылдың маусым айында бұл аймаққа әскер жіберді. Глубчице маңындағы шекаралық дау 1958 жылы Чехословакия мен Польшаның шекаралық келісімімен шешілді. 1946 жылы қала Польша округінің, яғни повяттың орталығы болды. Глубчице 1975 жылы бұл мәртебені жоғалтты, бірақ 1999 жылы қайтадан иеленді.

Экономика

Глубчице қаласының экономикасы ауыл шаруашылығы және азық-түлік өндірісіне негізделген. Бұрын, Польша Халық Республикасы кезінде, осы елді мекенде талшық өндірісі дамыған болатын ("Уния" және "Пиаст" өндірушілері). Бүгінгі таңда талшық өндіру өнеркәсібі дерлік жойылды. Глубчицеде орналасқан басқа да өнеркәсіптердің ішінде жылыту машиналарын өндіру ("Галмет" және "Электромет") бар.

Климат

Ай қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан Жыл Орташа температура °C (°F) 3 (26) 1 (30) 1 (33) 7 (44) 13 (55) 16 (60) 17 (62) 17 (62) 13 (55) 8 (46) 3 (37) 1 (30) 7 (44) Жауын-шашын см (дюйм) 3.4 (1.3) 3 (1.2) 3.2 (1.3) 4.1 (1.6) 6.6 (2.6) 7.6 (3) 8.5 (3.4) 7.8 (3.1) 5.1 (2) 4 (1.6) 4.2 (1.6) 3.9 (1.6) 61.4 (24.1)

Спорт

Жергілікті футбол клубы – Polonia Głubczyce. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.

Халықаралық қатынастар

Глубчице – Циттаслоу мүшесі.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Глубчице коммунасының серіктес қалаларына қараңыз.