Глубчице – Польшаның Ополе воеводтығындағы қала. Тарихы 10 ғасырға дейін барып жетеді, географиялық орны, табиғи ландшафты туралы ақпарат. Польша қалалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глубчице (немесе сирек Глубчице, немесе Губчичи, Леобшуц) – Польшаның оңтүстігіндегі Ополе воеводілігіндегі қала, Чехия шекарасына жақын орналасқан. Глубчице округі мен Гмина Глубчице әкімшілік орталығы болып табылады.
Głubczyce ( or sparsely Glubčice, or Gubczycy, Leobschütz) is a town in Opole Voivodeship in southern Poland, near the border with the Czech Republic. It is the administrative seat of Głubczyce County and Gmina Głubczyce.
География
Глубчице Глубчице платосында (Глубчицкий жазығы; Силезия төмендіктерінің бір бөлігі), Одер өзенінің сол саласы – Псина (Кина) өзені бойында орналасқан. Қала орталығы Ополеден шамамен оңтүстікке және Остравадан солтүстік-батысқа қарай жатыр.
Głubczyce is situated on the Głubczyce Plateau (Płaskowyż Głubczycki; a part of the Silesian Lowlands) on the Psina (Cina) river, a left tributary of the Oder. The town centre is located approximately south of Opole and just northwest of Ostrava.
Орта ғасырлар
Бұл аймақ 10-ғасырда құрыла бастаған Польша мемлекетінің құрамына кірді. Глубчичи поселенісі алғаш рет 1107 жылғы құжатта есімдері тілге алынды. Сол кезде бұл үлкен ағаш қамалының басып отырған шағын ауыл болды. Ол Псина өзенінің оң жағасында орналасқан, ал 1137 жылғы Богемияның герцогы Собеслав I мен Польшаның Болеслав III арасындағы бейбіт шарты бойынша, Моравия жерлері (сол кезде Богемия герцогтары билік еткен) мен Польшаның Силезия провинциясы арасындағы шекараны құрады. Қаланың негізі қаланған күні белгісіз, бірақ ол 1224 жылға дейін жетеді, осы жылы Любшич қаласы Премислид патшасы Оттокар I-ден алынған жол төлемін алу құқығына ие болды. Дегенмен, 1241 жылы қала моңғол шапқыншылығы кезінде қирады. Қала жаңартылғанда, Псинаның сол жағалауы да мекенделді, ал 1270 жылы қала құқықтары Богемия королі Оттокар II-нің бекітілуін алды. Осы кезеңде қаланың айналасына күзет мұнаралары мен бекініспен қоршалған қабырға салынды. Қалада үлкен приход шіркеуі де салынды, ол 1259 жылы король Оттокар II-нің бұйрығымен Сент-Джон орденіне берілді. 1278 жылғы Мархфельд шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін, қаланың жеңілдіктері Германия королі Рудольф I-ге мойындалды. Оттокардың әйелі, Галициялық Кунигунда, Knights Hospitaller орденінің мұндағы командалық орталығын құрған Госпитальерлер басқарған аурухана салдырды. 1298 жылы қала король Венцеслав II-ден кеңейтілген құқықтар алды. Азаматтарға берілген жеңілдіктер келесі жылдары басқа қалалар үшін үлгі болып қызмет етті. 1269 жылдан бастап Хлубчице Опава (Троппау) Моравия герцогтығының құрамына кірді, оған Богемия Премислид әулетінің кіші тармағы билік етті, өйткені король Оттокар II-нің заңды емес ұлы Николай I жерді әкесінен алды. Николайдың ұлы, герцог Николай II қайтыс болғаннан кейін және Опава герцогтығының оның мұрагерлері арасында бөлінуімен, 1377 жылы қала Николай III-нің резиденциясына айналды. Қала 1482 жылы соңғы герцог Ян II францискандық монастырға кіргенге дейін Премислидтердің Опава тармағының орталығы болып қала берді. Үш жылдан кейін қайтыс болғаннан кейін, оның герцогтығы король Матьяш Корвинмен қайтадан иеленді. 1503 жылы ол Крнов (Карниов) герцогтығына берілді, ал қала, ақырында, резиденция мәртебесін жоғалтты.
The area became part of the emerging Polish state in the 10th century. The settlement named Glubcici was first mentioned in an 1107 deed. At the time, it was a small village, dominated by a large wooden castle. It stood on the right bank of the Psina River, which according to an 1137 peace treaty between the dukes Soběslav I of Bohemia and Bolesław III of Poland formed the border between the Moravian lands (then ruled by the Bohemian dukes) and the Polish province of Silesia. The exact date of the city foundation is unknown, but it is traceable back to 1224, when the town called Lubschicz held toll rights obtained from the Přemyslid king Ottokar I. However, in 1241 the town was devastated during the Mongol invasion. During the city's rebuilding, the left bank of the Psina was also settled, and in 1270 city rights were confirmed by King Ottokar II of Bohemia. During this time, a wall was built around the city, complete with watchtowers and a moat. A large parish church was also constructed in the town, which had been assigned by King Ottokar II to the Order of Saint John in 1259. After his defeat in the 1278 Battle on the Marchfeld, the town privileges were acknowledged by King Rudolf I of Germany. Ottokar's widow Kunigunda of Halych had a hospital erected, run by the Knights Hospitaller who established a commandry here. In 1298, the town received expanded rights from King Wenceslaus II. The privileges granted to the citizens were to serve as an example for other towns in the years that followed. From about 1269, Hlubčice was part of the Moravian Duchy of Opava (Troppau), ruled by a cadet branch of the Bohemian Přemyslid dynasty since Nicholas I, a natural son of King Ottokar II, had received the lands from the hands of his father. Upon the death of Nicholas' son Duke Nicholas II and the division of the duchy of Opava between his heirs, in 1377, the town became the residence of Nicholas III who ruled as a Duke of Głubczyce. The town remained the seat of the Opava branch of the Přemyslids until the last Duke John II entered a Franciscan cloister in 1482. Upon his death three years later, his duchy was seized as a reverted fief by King Matthias Corvinus. In 1503 it was transferred to the Duchy of Krnov (Karniów) and the town finally lost its status as a residence.
Қазіргі заман
1523 жылы Крнов княздығын Гогенцоллерн маркграфы Георг Бранденбург-Ансбах иеленді, сонымен қатар қалаға протестанттық реформация жетті. Георг Матиас Корвиннің ұлы Иоаннның әйелі Беатрис де Франгепанға үйленді; ол және оның ұлы Георг Фридрих 1526 жылдан бастап католик Габсбургтер үйі билеген Богемия тажының жерлерінде Гогенцоллерн әсерін күшейтуге тырысты. 1558 жылы Глубчицеде лютеран шіркеуі мен мектеп салынды. Бұған жауап ретінде францискандықтар мен еврейлер қаладан қуылды. Отыз жылдық соғыс кезінде қала толығымен қирады, ең ауыр зардапты 1645 жылы швед әскерлері келтірді. Силезия соғыстарынан кейін 1743 жылы қала Пруссияның билігіне көшті. Леобшюц 1815 жылы Силезия провинциясына қосылды және Ландкрейстің әкімшілік орталығы болды. XVIII ғасырда Леобшюц Нойштадт (Прудник) салық инспекциясы аймағына қарады. 1781 жылы қала халқының саны 2637 адамды құрады. Қаланың кеңеюіне орай, қала қабырғасының бір бөлігі бұзылды. 1825 жылы халық саны 4565 адамды, ал 1870 жылы 9546 адамды құрады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Польша Республикасы құрылғаннан кейін Жоғарғы Силезияда Силезия плебисциті өтті. Леобшюц тұрғындарының 99,5 пайызы Германия үшін дауыс берді. Силезия көтерілісі қалаға тікелей әсер етпеді, себебі қалада неміс тілінде сөйлейтін тұрғындар ғана тұрды. 1933 жылы нацистер билікті басып алғаннан кейін қалада СС және СА жартылай әскери күштерінің мектептері мен оқу орындары ашылды, ол Пруссияның Жоғарғы Силезия провинциясындағы нацистік партияның құрметті орталығына айналды. 1938 жылы, «Кристалл түні» оқиғасы болған жылы, қаладағы синагог өртенді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер қаладағы Stalag VIII B/344 әскери тұтқын лагерінің үш мәжбүрлі еңбек лагерін (E247, E376, E766) және қысқа мерзімге, 1944 жылдың қаңтар-наурыз айларында Stalag 351 әскери тұтқын лагерін басқарды. 1945 жылдың қаңтарында Аушвиц концлагері мен оның тармақтарының тұтқындарынан құралған неміс өлім шеруі қаладан өтті, ал Битомдағы нацистік түрмеден 50 тұтқын өлім шеруінен кейін қалаға жетіп, содан кейін Клодзкоға жеткізілді. Висла-Одер шабуылынан кейін, 18 наурызда 1945 жылы Қызыл Армия әскерлері қаланы қоршауға алды, оған 18-ші СС танкерейлік дивизиясы (танк гренадерлері) және 371-ші Вермахт дивизиясы қарсылық көрсетті. Қоршау 24 наурызда аяқталып, совет әскерлері қаланы басып алды. Қоршау кезінде немесе Қызыл Армия әскерлерінің басып алуының алғашқы апталарында қаланың шамамен 40 пайызы қирады немесе тоналып өртенді. Совет оккупациясынан кейін қаланың атауы Глубчице деп өзгертілді, бұл оның тарихи поляк аты Глупчицедің көне нұсқасы. 1945 жылғы Потсдам келісіміне сәйкес қала қайта құрылған Польша Республикасының құрамына кірді. Сондай-ақ Потсдам келісіміне сәйкес, қалған неміс халқы қуылды. Жаңа поляк қоныс аударушылары, олардың кейбіреулері Крессіден Совет одағының бұрынғы поляк шығыс аумақтарынан көшірілген босқындар, қалаға қоныстанды. Глубчице аумағына Чехословакия Республикасы талап-арыз білдірді, ол 1945 жылдың маусым айында бұл аймаққа әскер жіберді. Глубчице маңындағы шекаралық дау 1958 жылы Чехословакия мен Польшаның шекаралық келісімімен шешілді. 1946 жылы қала Польша округінің, яғни повяттың орталығы болды. Глубчице 1975 жылы бұл мәртебені жоғалтты, бірақ 1999 жылы қайтадан иеленді.
While the Krnov principality was acquired by the Hohenzollern margrave George of Brandenburg Ansbach in 1523, the Protestant Reformation reached the town. George had married Beatrice de Frangepan, the widow of Matthias Corvinus' son John; he and his son George Frederick tried to exert Hohenzollern influence in the Lands of the Bohemian Crown which from 1526 onwards were ruled by the Catholic House of Habsburg. In 1558, a Lutheran church and school were built in Głubczyce. In response to this, Franciscans and Jews were expelled from the city. During the Thirty Years' War, the city was completely destroyed, most devastatingly by Swedish forces in 1645. After the Silesian Wars, the city came under the rule of Prussia in 1743. Leobschütz was incorporated into the Province of Silesia by 1815 and became the administrative seat of a Landkreis (district). In the 18th century, Leobschütz belonged to the tax inspection region of Neustadt (Prudnik). In 1781, the town's population stood at only, 2,637. In order to accommodate the city's expansion, parts of the city's wall were torn down. The population stood at 4,565 in 1825, and 9,546 in 1870. After World War I and the creation of the Republic of Poland, the Silesian plebiscite was held in Upper Silesia. The percentage of 99.5% of Leobschütz citizens voted for Germany. The Silesian Uprisings did not directly affect the city, which had almost exclusively German speaking inhabitants. After the Nazi seizure of power in 1933, the town hosted schools and training grounds for both the SS and the SA paramilitary forces, becoming the honorary centre of the Nazi Party in the Prussian Province of Upper Silesia. The town's synagogue was burned down in 1938, the same year as Kristallnacht. During World War II, the Germans operated three forced labour subcamps (E247, E376, E766) of the Stalag VIII B/344 prisoner of war camp in the town, and briefly, in January–March 1944, the Stalag 351 prisoner of war camp. In January 1945, a German conducted death march of prisoners of the Auschwitz concentration camp and its subcamps passed through the town, and 50 prisoners of the Nazi prison in Bytom reached the town after a death march, and then were transported to Kłodzko. After the Vistula–Oder Offensive, on 18 March 1945, Red Army troops began a siege of the town, which was resisted by the 18th SS Panzergrenadier Division (Tank grenadiers) and the 371st Wehrmacht division. The siege ended on March 24, and the Soviet forces occupied the town. Approximately 40 percent of the town was destroyed in the siege or by Red Army troopers plundering in the first weeks of the occupation. After the Soviet occupation, the name of the town was changed to Głubczyce, a more modern version of its historic Polish name Głupczyce. The town was transferred to the re established Republic of Poland according to the 1945 Potsdam Agreement. Also in accordance to the Potsdam Agreement, the remaining German population was expelled. New Polish settlers, some of whom refugees transferred from the Kresy in the Soviet annexed former Polish eastern territories, made the town their home. Claims to the Głubczyce territory were raised by the Czechoslovak Republic, which even sent troops to the area in June 1945. The border dispute around Głubczyce was eventually settled in 1958 with the Czechoslovak Polish border agreement. The town became the seat of a Polish county, or powiat, in 1946. Głubczyce lost that distinction in 1975, but regained it in 1999.
Экономика
Глубчице қаласының экономикасы ауыл шаруашылығы және азық-түлік өндірісіне негізделген. Бұрын, Польша Халық Республикасы кезінде, осы елді мекенде талшық өндірісі дамыған болатын ("Уния" және "Пиаст" өндірушілері). Бүгінгі таңда талшық өндіру өнеркәсібі дерлік жойылды. Глубчицеде орналасқан басқа да өнеркәсіптердің ішінде жылыту машиналарын өндіру ("Галмет" және "Электромет") бар.
The town of Głubczyce's economy is based around the agricultural sector and food production. Formerly, during the Polish People's Republic, the industry of fibre production developed in the settlement ("Unia", "Piast" manufacturers). In modern days, the fibre manufacturing industry is near non existent. Other industries located in Głubczyce including heating machinery production ("Galmet" and "Electromet").
Климат
Ай қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан Жыл Орташа температура °C (°F) 3 (26) 1 (30) 1 (33) 7 (44) 13 (55) 16 (60) 17 (62) 17 (62) 13 (55) 8 (46) 3 (37) 1 (30) 7 (44) Жауын-шашын см (дюйм) 3.4 (1.3) 3 (1.2) 3.2 (1.3) 4.1 (1.6) 6.6 (2.6) 7.6 (3) 8.5 (3.4) 7.8 (3.1) 5.1 (2) 4 (1.6) 4.2 (1.6) 3.9 (1.6) 61.4 (24.1)
Month Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec YEAR Average temperature °C (°F) 3 (26) 1 (30)1 (33)7 (44)13 (55)16 (60)17 (62)17 (62)13 (55)8 (46)3 (37) 1 (30)7 (44) Precipitation cm (inches)3.4 (1.3)3 (1.2)3.2 (1.3)4.1 (1.6)6.6 (2.6)7.6 (3)8.5 (3.4)7.8 (3.1)5.1 (2)4 (1.6)4.2 (1.6)3.9 (1.6)61.4 (24.1)
Спорт
Жергілікті футбол клубы – Polonia Głubczyce. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.
The local football club is Polonia Głubczyce. It competes in the lower leagues.