Кіріспе

Принц Валиант туралы аңыз – Хэл Фостер жасаған «Принц Валиант» комиксі негізінде түзілген анимациялық телесериал. Патша Артур дәуірінде өтетін бұл телешоу, Камелоттың рыцары болмаққа тырысатын, туған жерінен қуылған ханзаданың отбасылық оқиғаларын баяндайды. Ол Камелот және оның идеалистік «Жаңа тәртібі» туралы арман көргеннен кейін өзінің ізденісін бастайды. Бұл телесериал алғаш рет The Family Channel арнасында 65 сериядан көрсетілді.

Негізгі идея

Бастапқы комикс сериясы сияқты, бұл серия Туле патшалығының құлауынан басталады, ол Принц Валиант мұрагерлік құқығымен иеленген қиял әлемі. Валиант, оның ата-анасы және қамалдан аман қалғандардың тобы қатал жаулап алушы Цинандардың қолынан теңіз арғы жағындағы жауыз батпаққа жер аударылады. Жас ханзада осы жеңіліске қатты қайғырып, Цинандарға кек қайтаруды қалайды, жаңа өміріне бейімделуге тырысады, бірақ одан да маңызды мақсатты іздейді. Ол бұл мақсатты Камелот, Артур патша, Мерлин және Дөңгелек үстелдің рыцарлары туралы бірнеше арман көргенде табады. Валиант Камелоттың жаңа тәртібіне тәнті болады, ол күшпен дұрыс шешім қабылдамайтыны және адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасында шындық, әділдік, құрмет және достық жетекші күштер болуы керек деген идеяға негізделген. Әкесінің қарсылығына қарамастан, Валиант Артұр патшаға Дөңгелек үстелдің рыцарі ретінде қызмет ету үшін Камелотты іздеуге шығады. Іздеу барысында ханзада екі шаруамен кездеседі, олар оның арманына әсерленіп, оған қосылады. Бірінші кездескені Арн – орманшылық шеберлігі зор, бірақ өзінің әлеуметтік тегінен, сауатсыздығынан және ұқыпсыздығынан ұялатын саяхатшы шаруа. Екіншісі – Рованне, теміршінің қызы, ол қайратты, консервативтік емес және садақпен тиыршік атқанда шебер. Бұл үшеу тез арада жақын дос болып, бірге Камелотты табады, бірақ рыцарь бола алмас бұрын олар жаттығудан өтуі, түрлі жаулармен күресуі және одан да көп өсуі керек.

Бірінші маусым (26 серия)

Сериалдың алғашқы бірнеше эпизодтары Валианттың өмірбаянын және мінезін ашады, оны Арн мен Роуэнмен біріктіріп, Камелотты табуға көмектеседі. Маусымның қалған бөлігін екі негізгі сюжет желісі бағыттайды: 1) Валианттың оқуы және эмоционалдық жетілуі; 2) Синанның Камелотқа қауіпті күшейтуі. Валиант сынақтар мен қателіктер арқылы кішіпейілділік, шыдамдылық, жауапкершілік пен ашуын бақылаудың маңыздылығын түсінеді. Бұл оған Синанға байланысты, Камелотқа шабуыл жасау ниетін көрсететін, жақсы және жаман әр түрлі елшілермен кездескенде көмектеседі. Маусым соңында Валиант өзін дәлелдеп, Тулеге әскерді бастап барып, туған жерін Синанның әскерінен қайтарып алуға лайық деп танылады. Ол Арн, Роуэн, Мерлин және әкесі Вильгельмнің көмегімен бұл міндетті сәтті орындайды. Маусым Валианттың ата-анасымен және балалық шағының үйімен қоштасып, Камелотқа оралып, Артур патшадан рыцарь атағын алуымен аяқталады. Сонымен қатар, Валиант, Арн және Роуэннің үштігінің бүкіл елде даңққа ие болуына себеп болатын бірнеше жеке оқиғалар орын алады. Бірінші маусымда басталып, келесі жылға дейін шешілмейтін бірнеше маңызды сюжеттік желілер бар. Ең айқынсы – Арн мен Роуэннің рыцарь атағын алуға деген ниеті, олардың оқуы мен ересек өмірге қадам басу сағалары екінші маусым бойына жалғасады. Үштік арасындағы махаббат үшбұрышы (Арн мен Валиант екеуінің де Роуэнге сезімі бар, ал Роуэн екеуіне де бірдей қамқорлықпен қарайды) маусым соңында көңілден тыс қалдырылып, кейін жаңа қиындықтармен қайта жанданады. Қайта-қайта зұлымдыққа батып, кейіннен құтқарыла бастаған Дункан Драконариус әлі толыққанды өзгере қоймаған. Тағы бір кейіпкер, Денис, қысқаша таныстырылып, екінші маусымда маңызды рөл атқарады. Екінші жылға дейін шешілмейтін қақтығыстарға Камелоттың викингтермен араздасуы, викингтердің бейбітшілік делегациясының қырғынының салдары, жаңадан жер аударылған сэр Мордредтің қаупі және Артурдың Жаңа тәртібіне қарсы наразылықтың күшеюі кіреді. Роберт (одан кейін оның жайлы ешкім естімеді), Синан, Дилан және Лорд Малдонның соңғы тағдыры да әзірге белгісіз.

Екінші маусым (39 серия)

Екінші маусымның барысын үш негізгі сюжеттік желі бағыттайды: 1) Батылдың рыцарь ретінде бекінуі және көшбасшылық қабілетін дамытуы; 2) Арн мен Роуэннің рыцарьдық атаққа ұмтылудағы өздерінің күмәнімен күресуі; 3) Мордредтің «Жаңа Таңы» – Артурдың «Жаңа Тәртібінің» бұрмалануының күшейе берген қаупі. Мордред пен оның серігі лорд Малдон, Камелот емес тұрғындарға деген халықтың көзқарасы мен викингтердің жақын арада шабуыл жасайды деген қорқынышын пайдаланады. Маусым бойы жағдай нашарлап, Мордред Камелоттың жауларымен (викингтер мен тұманды аралдарды қоса) одақтасады, ал Камелот ішіндегі сатқын оның құлауын қамтамасыз ету үшін әрекет етеді. Осы кезде Арн мен Роуэн Дөңгелек үстелде өз орнын алады, ал Батыл Камелоттың жетекші рыцарьларының біріне дейін көтеріледі. Маусым соңында Артур патша «Жаңа Таңды» тоқтату үшін қаһарлы жоспар құрады, бірақ Малдонның іс-әрекетінен ол жоспар сәтсіз аяқталып, Артур тірідей жерленеді. Содан кейін королева Гвиневра принц Батылды Артурдың таңдаған мұрагері және Камелоттың жаңа патшасы деп жариялайды. Камелот жауларына қарсы күресте жеңіліске ұшырайды, бірақ күтпеген оқиғалар салдарынан жағдай өзгереді: викингтер Мордред туралы ақпарат алып, одақтастығын тоқтатып, халық «Жаңа Таңның» күштеріне қарсы көтеріледі, Батыл Мордредті жеңіп, Экскалибурды қайтарып алады, ал Артур аман-есен оралады. Сериал Артур патшаның таққа қайта оралуымен аяқталады және Батыл, Арн мен Роуэн оның қасында тұрып, Камелоттың «Жаңа Тәртіп» аясындағы болашағын құттықтайды. Маусым барысында негізгі сюжеттік желілерге әсер ететін басқа да маңызды оқиғалар дамытылады. Олардың бірі – принцесса Алета мен Тұманды аралдардың королі Хьюгоның таныстырылуы. Бұл кейіпкерлер Батыл, Роуэн және Арн арасындағы махаббат үшбұрышына және Мордред күштерінің қаупіне жаңа көзқарас ұсынады. Нортленд сюжеті де махаббат пен соғыс желілерін күрделендіреді, сонымен қатар Арн мен Роуэннің рыцарьдық атаққа ие болуына мүмкіндік береді. Дункан Драконориус бірнеше эпизодта қайтадан пайда болып, Камелот жағындағы адалдығын көрсетеді. Бірнеше оқиға Батылдың жас шақырушысы Дениске арналған, соның ішінде бірінші маусымның жаулары Цинан мен Диланның тағдыры туралы соңғы шешім қабылданады. Сонымен қатар, Батыл, Арн және Роуэнның Камелоттағы даңқына үлес қосатын жеке оқиғалар да бар. Осы тұста шешілмеген және толық дамылмаған кейбір сюжеттік желілерді атап өткен жөн. Бірі – Батыл мен Алетаның некесі, комиксте маңызды орын алған, бірақ экранда көрсетілмеген (екі кейіпкер сериалды никелесуге дайын күйде аяқтайды). Тағы бір мәселе – Роуэннің Солтүстік король Михаилмен қарым-қатынасы, ол күрт дамыды және сериал финалына дайындық кезінде нақты аяқтамады. Бірінші маусымда басты қарсылас болуға мүмкіндігі болған Леди Моргана туралы екінші маусымның соңына дейін еске алынбады.

Негізгі кейіпкерлер

Принц Валиант (Робби Бенсонның дауысы) — Туледен қуылған ханзада, Валиант батыл, асыл, мейірімді және қиялдауға құштар, Камелот пен достарына адал және оларды қорғауға дайын. Кейде бейшаралыққа бой ұсынып, өзімшіл бола береді. Ол Экскалибурдың бауырлас қылышы – "Әнші қылышын" қолданады және Калибурн атты қара атқа мінеді. Цинаны жеңгеннен кейін рыцарь атағын алады, ал кейін ханшайым Алетаға көз тіккенде ғашық болады. Кейін жетіліп, Камелоттың қысқа мерзімдік патшасы болады. Валиант – сериалдың барлық эпизодтарында көрінетін жалғыз кейіпкер. Арн (Майкл Хортонның дауысы) — өзіне сенімсіз, бірақ жақсы ниетті, адасқан орманшы. Арн сауатсыздығы, әлеуметтік жағдайы және кейде ұқыпсыздығының салдарынан рыцарь болуға лайық емес деп санайды. Арн із кесу және тіршілік ету дағдыларына ие және Крукс атты қоңыр атқа мінеді. Викингтер шабуылында жетім қалған ол енді Валиант пен Роуэнды өз отбасысы деп есептейді. Роуэнға деген махаббаты өшпеген. Кейін Камелотқа қарсы қастандық жасаған опасыз Барон Лайонсгейт пен оның ұлын жеңгеннен кейін рыцарь атағын алады. Бриджсфордтың Роуэннасы (Noelle North дауысы) — тәртіпке бағынбайтын, күшті жігерлі, рухты шаруа, Роуэнна Дөңгелек үстелдің алғашқы әйел рыцары болуға бекінген; ол ешқашан аты айтылмаған ақ атқа мінеді. Ол тез ашуланатын, жабырқақ, бірақ романтикалық сезімдерге бейім, бұл оны қатыгез махаббат үшбұрыштары мен қызғанышқа ұшыратады. Ол әкесінен ұстаған шебер ұста, сонымен қатар тигенге өте жақсы ие. Роуэннің Биігі мен Камелотқа қарсы жасалған көптеген қастандықтарды тоқтатқаннан кейін, Арнмен бірге рыцарь атағын алып, король Михаилмен кездесуге мүмкіндік алмай, Камелотты таңдайды. Мерлин (Алан Оппенгеймердің дауысы) — құпиялы патша кеңесшісі, Мерлин зор даналыққа және алхимия мен басқа ғылымдарға ие, қарапайым адамдар оны сиқыр деп қате түсінеді. Ол жасы ұлғайғанына қарамастан, денесі күшті, зиялы адам. Мерлин жастығында әлемді аралап, Артурды нәсібиден бастап тәрбиелеп, қорғады. Ол Артур мен Валиантқа тікелей кеңес беру арқылы және сырлы ұсыныстар жасау арқылы көмектеседі. Артур патша (Эфрем Зимбалист, кішінің дауысы) — Камелоттың билеушісі және Жаңа тәртіптің негізін қалаушы, Артур халқы үшін Экскалибурды тастан босатып шығарған күннен бастап тірі аңызға айналды. Ол қатал және әділ, соғыс емес, бейбітшілік, шындық және құрмет арқылы билік етуге берік сенімді. Ол, әсіресе сэр Мордредтің сатқындығына өте сезімтал. Артур Гвиневрамен шайқассыз некеде және Мерлинмен берік достықта. Ол Валиантты Камелоттың болашағы үшін маңызды деп санайды. Сэр Гауэйн (Тим Карридің дауысы) — Дөңгелек үстелдің тәжірибелі, мықты рыцары және Гауэйн Брайант дуэтінің күші. Атағымен және құрметімен танылған Гауэйн – "Отыз батырдың шайқасынан" аман қалған төрт рыцарьдың бірі. Ол әйелдерге көңіл бөлетін, бірақ патшасына қарсы сөйлеген немесе оны қорлаған адамдарға тез ашуланатын адам. Гауэйн Валиант, Арн және Роуэнға оқытады, әсіресе Валиантпен тығыз байланыс орнатады. Королева Гвиневра (Саманта Эггардың дауысы) — Камелоттың тыныш және сәнді билеушісі, Гвиневра — дағдарыс кезінде жетекшілікке қабілетті ақылды және күшті әйел. Ол патшалықтың мәдени шараларына жауапты және Жаңа тәртіпті толық қолдайды. Ол күйеуін қатты жақсы көреді және оған тыныштық сыйлайды. Балалары болмағанына өкініп отырғанына қарамастан, Валиант пен оның достарын Камелоттың екінші буыны деп есептейді. Сэр Брайант (Джеймс Эйвери мен Дориан Харвудтың дауысы) — Дөңгелек үстелдің мықты және тәжірибелі рыцары, Брайан — ақылды, ойлы, Гауэйн Брайант дуэтінің ақылы. Ол әйелі мен ұлымен бірге Ибериядан (ол жерде ханзада болған) көшіп келді, бірақ олар кейін қарақшылармен өлтірілді. Ол рыцарь ретіндегі жауапкершілігін және үлгілі болуын өте қастерлейді, Валиантты, Арн мен Роуэнды рыцарьдыққа дайындайды.

Қайталанатын таңбалар

Виллем патша (Питер Ренадейдің дауысы) – Валианттың әкесі және Туле патшасы. Бриана патшайым (Марни Мозиманның дауысы) – Валианттың анасы және Туле патшайымы. Оның есімі "The Dream Come True" эпизодында айтылады. Рольф (Дэн Гилвезанның дауысы) – Виллемнің қару-жарақ сақшысы және Валианттың ертедегі ұстазы, ол бүлікші рыцарь тарапынан өлтіріледі. Король Синан (Тони Джейдің дауысы) – Камелотты басып алуды көздеген Туленің аяусыз жаулаушысы. Дилан мен Денистің әкесі, бірінші маусымның басты қарсыласы. Седрик (Брайан Каммингстің дауысы) – Роуэннің әкесі және Бриджсфордтағы темірші. Ол Валиантқа ән салатын қылышты сыйлайды. Элизабет (Дайан Першингтің дауысы) – Роуэннің анасы. Дункан Драконориус (Нил Росс дауыстайды) – Бриджсфордты билейтін жемқор барон. Валиант оны тақтан түсіреді және Камелотқа пана іздейді. Ол Артурдың өмірін сақтап қалғанша Жаңа Тәртіпке қарсы тұрады. Дункан Кенгарияға осы патшалыққа қарсы жасаған қылмысы үшін жіберіледі, бірақ кейін ол патша болады. Ол Гвиневраның қолы үшін Артурмен бәсекелеседі. Роберт Драконориус (Роб Полсеннің дауысы) – Дунканның кіші інісі және Бриджсфордтың шеріфі. Ол Роуэнге үйленуді үміттенеді, бірақ ағасы билігін жоғалтқанда қызметтен алынады. Сэр Мордред (Саймон Темплменнің дауысы) – Камелоттың батыры және Артурдың ескі досы, Мордред күш-қуатпен әділдік орнатылады және бейбітшілікті тек соғыс арқылы сақтауға болады деп санайды. Ол бірнеше жыл бұрын викингтердің бейбітшілік делегациясын жасырын түрде өлтірген. Мордред Артурды тақтан түсіріп, Камелотты өз жолымен билеу үшін Жаңа Таң ұйымын құрды. Ол екінші маусымның басты қарсыласы. Леди Моргана (Пэтти Дюк пен Диана Малдурдың дауысы) – Артурдың үлкен әпкесі, Мордредтің ертедегі сүйіктісі, алхимик және Мерлиннің қарсыласы. Mighty Om (Клайв Ревиллдің дауысы) – Мерлиннің эксцентрикті бұрынғы шәкірті және адал досы. Сэр Кей (Джеймсон Паркердің дауысы) – Дөңгелек үстелдің тәжірибелі рыцарі, кейін ол патша Угоның сатқыны және өлтірушісі екені анықталады. Ол Моргана жұқтырған вирустан қайтыс болады. Дилан (Шон Астин мен Джордан Джейкобсонның дауысы) – Синанның опасыз үлкен ұлы, ол әкесінің іс-әрекеттерінен комаға түседі. Лорд Малдон (Джефф Беннетт дауыстайды) – Артурдың ескі жауының қатал және кекшіл ұлы, Малдон өзінің мақсаттары үшін Жаңа Таңды қолдайды. Ол оқ-дәрі формуласын білетін қоңырау жасаушы (жарылыста қатты зардап шеккен). Денис (Джек Линч дауыстайды) – Синанның кіші ұлы, Денис Валианттың шақырушысы және оның кіші інісінің орнына қойылған баласы. Принц сияқты ол да Камелотқа арман үшін келеді және рыцарь болуға құштар. Оуэн (Майкл Йорк) – Туленің қару-жарақ шебері, оның отбасын Синан өлтіреді. Ол Виллемге адалдығын жоққа шығарып, Жаңа Таңға қосылады. Алета (Пейдж О'Хараның дауысы) – тұманды аралдардың асығыс және жиі мақтанғаныш ханшайымы (кейіннен патшайым). Ол Жаңа Тәртіп идеалдарына берік сенетін, білікті жауынгер. Алета Валиантпен танысқаннан кейін көп ұзамай ғашық болады. Король Юго (Джон Рис-Дэвис дауыстайды) – Алетаның әкесі және тұманды аралдардың билеушісі, Юго Артурды таққа отырғызуға тырысқаны үшін қырық жыл бұрын жер аударылған. Ескі кекшілдікті тастауға бейім емес, әзілшіл адам Хьюгоны сэр Кей өлтіреді. Принц Майкл (Уил Уиттонның дауысы) – екінші маусымда Жаңа Тәртіпке берілген Нортленд принці (кейіннен король). Ол Роуэнге танысқаннан кейін көп ұзамай ғашық болады және егер ол Солтүстік елде оның патшайымы ретінде қалса, оны рыцарь етіп бекітетінін ұсынады. Лионсгейт герцогы (Дэвид Уорнердің дауысы) – Нортленд герцогы, Камелотпен бейбітшілікке қарсы болды. Ол өзінің немере інісі, ханзада (кейіннен король) Михаилты басқаруға тырысады. Босли (Грег Бергердің дауысы) – Лайонсгейт герцогының ұлы, ол Нортленд пен Камелот арасындағы бейбітшілікке қарсы болды. Ол Арнға бағытталған герцог атқан жебеден қаза табады. Селена (Терри Гаррдың дауысы) – Майклды өзінің жеке жоспарын қанағаттандыру үшін манипуляциялауға тырысатын Нортлендтің ақылды кеңесшісі. Мерлин оны өз елінен қуды, ол оған қарсы ашық түрде ойнайды. Аллин (Стивен Вольф Смит дауыстайды) – жергілікті емес Камелотиялықтарға қарсы көзқарасы бар шаруа. Ол Лорд Малдонның ұсынысымен Жаңа Таңға қосылады.

Артурий аңыздары мен комикстермен байланысы

Король Артур, королева Гвиневра, Мерлин, сэр Гавен, сэр Мордред, леди Моргана және сэр Кей кейіпкерлері – бәрі де Артурий аңызындағы негізгі кейіпкерлер. Камелот, Дөңгелек үстелдің рыцарлары және Артурдың Экскалибур қылышы да дәстүрлі аңыздардан алынған. Камелоттың танымал рыцарлық принциптері осы сериалда «Жаңа тәртіп» деп аталады. Сонымен қатар, екінші маусымның «Қара гүл» атты эпизодында патша Лот, патша Утер және патшайым Игрейн кейіпкерлері «тастағы қылыш» аңызын қайта баяндайтын флэшбек эпизодында көрсетіледі. «Принц Валиант» комиксі де, телесериал да король Артурдың әлемінде өтеді және жоғарыда аталған негізгі кейіпкерлерді қамтиды. Екі ортада да Принц Валиант пен королева Алета, сондай-ақ олардың Туле және тұманды аралдар сияқты патшалықтары мен Валианттың ән салатын қылышы бейнеленген. Комиксте екі Арн бар: әдемі бойжеткен үшін Валиантқа қарсылас жас ханзада және Валиант пен Алетаның тұңғыш ұлы. Екінші кейіпкер әкесіне тең маңызды батырға айналады. Комиксте Валианттың әкесі Виллем емес, Агуар деп аталады, ал анасының есімі белгісіз (сериалда оны Бриана деп атайды). Комиксте Туле Синан емес, қызы бар, ұлы жоқ Слигон атты тиранға бағындырылады. Көптеген оқиғалар, шытырман оқиғалар және комикстегі екінші дәрежелі кейіпкерлер анимациялық сериалда қайта жаңғыртылады. Роуэн және сэр Брайант – Артур аңызында немесе «Принц Валиант» комиксінде баламасы жоқ екі маңызды кейіпкер.