Кіріспе

Әбу Әли (ابو علی), көбінесе Мушарриф әл-Даула (1003 – 1025 мамыр) лақабымен белгілі, 1021–1025 жылдары Ирактың Буйид әмірі болды. Ол Баха әл-Дауланың ең кіші ұлы еді.

Өмірбаян

1021 жылы Бағдадтағы түрік билігі, әмір Сұлтан әл-Дауланың дайламит әскерлерінің ықпалына наразы болып, Әбу Әлиді билікке көтерді. "Мушарриф әл-Даула" атағын алған ол Сұлтан әл-Дауламен келіссөздер жүргізуді шешті. Біраз уақыттан соң ол Сұлтан әл-Дауланың қарауындағы вассалға айналды және оған бұрын ешкімге берілмеген "Ирак патшасы" деген лақап берілді. Алайда, ол аймақты тікелей бақылауға алуды қалап, Иракқа жорық жасады. Бірақ Мушарриф әл-Дауланың әскері тарапынан жеңіліске ұшырады. Осыдан кейін Мушарриф әл-Даула өзін Сұлтан әл-Дауламен тең деп санап, "Шаханшах" атағын қабылдады. Өмірінің соңына дейін ол өзін билікке жеткізген әскерлерді ризашылыққа бөлеуге мәжбүр болды. Билік құру кезеңінде Мушарриф әл-Даула Какуидтерге қарсы науқан ұйымдастырды. Буйидтерден тәуелсіздік алып, Исфаханда мемлекет құрғаннан кейін олар үнемі кеңейіп, Аназидтерден Хулванды басып алды. Мушарриф әл-Даула оларды сол қаладан шығарып тастады, бірақ Какуидтер басқа аймақтарда өз билігін сақтап қалды, соның нәтижесінде екі тарап арасында бейбіт келісімге қол жеткізілді. Бұл келісімді неке арқылы нығайтты. Қоршаған елдерін бақылауда ұстауда сәтті болғанына қарамастан, Мушарриф әл-Даула мемлекетінің ішкі проблемаларын шеше алмады. Осы проблемалар ол 1025 жылдың ортасында қайтыс болған кезде де өз күшінде болды. Мұрагерлікке талаптанған әскерлер Джалал әл-Дауланы әмір етіп бекіту үшін екі жылдан астам уақыт күтті.