Кіріспе

Халықаралық патенттік сыныптама (ХПК) – 100-ден астам елде патенттердің мазмұнын бірыңғай түрде жіктеуге қолданылатын иерархиялық патенттік сыныптау жүйесі. Ол 1971 жылғы Страсбург келісімі негізінде құрылған, бұл келісім Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗЗҰ) басқаратын көптеген шарттардың бірі болып табылады. Сарапшылар комитеті – осы келісімге қатысушы мемлекеттердің өкілдерінен және Еуропалық патент бюросы сияқты басқа ұйымдардың бақылаушыларынан тұрады – классификацияны үнемі жаңартып отырады.

Тарих

Халықаралық патенттік сыныптаманың бастауы – өнертабыс патенттерінің халықаралық сыныптамасы туралы Еуропалық конвенция бойынша құрылған «Халықаралық сыныптама». Халықаралық сыныптаманың бірінші басылымы 1968 жылдың 1 қыркүйегінде күшіне енді. Ол сегіз бөлімнен, 103 сыныптан және 594 кіші топтан тұрды, ал IPC сегізінші басылымы сегіз бөлімнен, 129 сыныптан, 639 кіші топтан, 7314 негізгі топтан және 61 397 кіші топтан тұрады. 1967 жылы BIRPI, WIPO-ның алдыңғы ұйымы және Еуропа Кеңесі Халықаралық сыныптаманы «халықаралықтандыруға» бағытталған келіссөздерді бастады. Олардың күш-жігерінің нәтижесінде 1971 жылы Страсбург келісімі жасалды. IPC-нің алғашқы жеті басылымы үшін сыныптама шамамен бес жылда бір рет жаңартылып отырды. 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген сегізінші басылымда жүйе қайта қаралып, сыныптама «негізгі» және «жетілдірілген» деңгейлерге бөлінді. Негізгі деңгей үш жылда бір рет жаңартылатын болды. Жетілдірілген деңгейдегі сыныптама егжей-тегжейлі болып, жиі жаңартылатын (вероятно, үш айда бір рет). Халықаралық патенттік сыныптаманың 8-ші басылымы патенттік кеңселерге негізгі сыныптамаларды қолдана отырып, оңай іске асырылатын, бірақ жалпылама сыныптаманы немесе жетілдірілген сыныптаманы сақтау үшін егжей-тегжейлі, бірақ күрделірек таңдау мүмкіндігін ұсыну үшін жасалды. Бұл негізгі және жетілдірілген деңгейлерге бөлу IPC 2011 нұсқасымен, IPC2011.01 өзгертілді. IPC тұрақты түрде қайта қаралып отырады, оның жаңа басылымдары жыл сайын 1 қаңтарда күшіне енеді. Қазіргі нұсқасы IPC2021.01.