«Жолбасшы» (Ofelaš/Veiviseren) – 1987 ж. норвегиялық фильм, сами жұмбағы негізінде түсірілген. Сами тіліндегі тұңғыш толық метражды фильм, «Оскарға» үміткер болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1987 жылы түсірілген норвегиялық әрекет және шытырман оқиғалар фильмі, режиссері – Нильс Гауп.
1987 Norwegian action adventure film by Nils Gaup
«Жолбасшы» (саам тіліндегі түпнұсқа атауы: Ofelaš; норвегия тілінде: Veiviseren) – 1987 жылы Нильс Гауп жазып, түсірген норвегиялық әрекет және шытырман оқиғалар фильмі. Ол ежелгі саам аңызына негізделген. Бұл саам тіліндегі тұңғыш толық метражды фильм болды және 1988 жылы «Үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ие болды. Басты рөлді Миккел Гауп сомдады. Нильс Аслак Валкеапье фильмдегі бір рөлді ойнағаннан бөлек, Кьетил Бьеркестранд пен Мариус Мюллермен бірлесіп фильмнің музыкасын да жазды.
Pathfinder (original title in Sami: Ofelaš; and in Norwegian: Veiviseren) is a 1987 Norwegian action adventure film written and directed by Nils Gaup. It is based on an old Sami legend. It was the first full length film in Sami, and it was nominated for the Academy Award for Best Foreign Language Film in 1988. The leading role was played by Mikkel Gaup as Aigin. Nils Aslak Valkeapää played one of the parts as well as writing the music to the film, together with Kjetil Bjerkestrand and Marius Müller.
Атауы
Фильм "Ofelaš" деп аталады, бұл саам тілінде "жол көрсетуші" дегенді білдіреді. Норвегия тілінде "Veiviseren" деп аталады, бұл шамамен "жол табушы" деп аударылады, бұл ағылшын тіліндегі атауы да солай.
The film is called "Ofelaš", which means 'guide' in the Saami language. In Norwegian it is called "Veiviseren", which roughly translates to 'pathfinder' which is also the English title.
Сюжет
1000 жылы Финнмаркта Айгин есімді жас саамдық аң аулаудан үйіне келгенде, отбасының Чудтар (немесе Чудтар) тарапынан қырғынға ұшырағанын көреді. Ол достары мен туыстарын табуға болатын жерге қашады, бірақ Чудтар оны қуалайды. Айгин жараланады, алайда, алыстағы басқа саамдық қауымға жетеді. Оларға жеткен соң, Айгиннің жарасын топтың ноаидиі (жолбасшысы) Расте емдейді. Ол олармен Чудтардың шабуылына қалай тойтарыс беру керектігін талқылайды: біреулері оларды шайқаста қарсы алуды ұсынады, ал енді біреулері жағалауға қарай қашу керектігін айтады. Айгин мен басқа бірнеше аңшы Чудтармен кездесу үшін қалады, ал топтың қалған бөлігі қашып кетеді. Айгиннен басқа аңшылар Чудтардың көптігіне байланысты тез арада өлтіріледі, бірақ Расте тірі қалды және азаптауға ұшырайды. Азапты тоқтату үшін Айгин өзін ашады және Чудтарға, көптеген саамдар тұратын жағалаудағы елді мекенге жол көрсетуді ұсынады. Дегенмен, Расте Чудтар тарапынан өлтіріледі. Бірақ Айгиннің жоспары бар. Ол Чудтарды жеңе алмайды, бірақ оларды алдауы мүмкін. Айгин Чудтарды таулы аймақтар арқылы жетелейді, оларды тік жарға қарай соқтырады, онда олар қауіпсіздік үшін арқанмен бір-біріне байлануға мәжбүр болады. Айгин өзін босатып, қашып кетеді, ал Чудтарды жардан өткізеді, нәтижесінде, көшбасшылар өздерін құтқару үшін арқандарды кесіп тастағанда, бірнешеуі құлайды. Көшкін Чудтардың көп бөлігін алып кетеді, ал қалғандары қуғынды тоқтатып, Айгин халықты тиімді құтқарып қалғанын қамтамасыз етеді. Ол Расте берген ноаидидің белгісі – барабанды көрсетеді және өзінің даналығы мен батылдығының арқасында саамдықтардың жаңа жолбасшысы атанды.
In Finnmark around AD 1000, a young Sami named Aigin comes home from hunting to find his family massacred by the Tchudes or Chudes. He flees to a place where he can find friends and relatives, and is chased by the Chudes. He is wounded but makes his way to a community of other Samis who live some distance away. Upon reaching the others, Aigin's wound is treated by Raste, the noaidi (pathfinder) of the group. He gets into a debate with them about how to face the Chude attackers: some argue for meeting them in battle, while others maintain they should all run away toward the coast. Aigin and some of the other hunters remain to meet the Chudes, while the remainder of the group flee. The hunters, except Aigin, who hides, are quickly killed by the numerically superior Chudes, but Raste is kept alive and tortured. To prevent the torture, Aigin reveals himself and offers to act as a pathfinder for the Chudes to the coastal settlement, where a large number of Samis live. Raste is nevertheless killed by the Chudes. But Aigin has a plan in mind. He cannot overpower the Chudes, but he can trick them. Leading the Chudes across mountainous terrain, Aigin lures the Chudes into a steep area where they are all forced to tie themselves together with ropes for security. Aigin unties himself and flees, leading the Chudes over a cliff where several of them fall to their deaths when the leaders cut the ropes to save themselves. An avalanche takes most of the Chudes, and the few surviving men give up the pursuit, ensuring Aigin has effectively saved his people. He shows a drum, a symbol of noaidi, given to him by Raste, and becomes the new pathfinder of the Sami group by virtue of his wisdom and bravery.