Кіріспе

Корокотта – кантабриялықтардың жергілікті батыры, оның тарихы кантабриялық отбасыларда ересектерден жастарға ауызша беріліп келеді. Римдік дереккөздерде (сол кездегі жалғыз жазба тарих) айтылуынша, ол біздің заманымызға дейінгі 1-ғасырда Кантабрияда партизан немесе қарақшы болған. Кассиус Дионың мәлімдемесіне қарағанда, ол римдік жерлерге шабуыл жасап, аймақта үлкен зиян келтірген. Дионың айтуынша, Корокоттаның жасаған зияндары Августың оны ұстағандарға үлкен сыйақы ұсынуына әкелді. Корокотта өзі Августқа барып сыйақыны алған, және өзінің батылдығымен Августы таң қалдырған. Бұл оқиғаның жалғыз куәсі – Дио.

Кантабриялық тұрғыдан қараған оқиға

Кантабриялықтар Рим империясының оларды қалай бағындыруға тырысқанын жақсы біледі (Кантабрия соғыстарын қараңыз). Сол кезде өмір салтын сақтап қалу және өз халқын қорғау үшін батыл күрескен көптеген жауынгерлер (ерлер де, әйелдер де) болған. Корокотта (немесе кейбіреулер Корокота деп жазады, бұл көршілес баск тіліне жақын) осы жауынгерлердің бірі болуы мүмкін. Кантабриялық аңыздарда ол Кантабрия тайпаларының бірінің құрметті басшысы немесе жауынгері болған делінеді. Римдіктердің оған деген ашуы соншалық болғандықтан, оның басына жоғары сыйақы белгілеген. Осыған жауап ретінде Корокотта Рим императорына өзінің басын беруге және үлкен қаржылық сыйақыны алуға ниетпен бағынды. Ол өмірін (басын) осы сыйақыға ерікті түрде берді. Кантабриялықтар Корокоттаның бұл шешімін өзіне-өзі құрбандық деп есептейді және оның бұл әрекеті, сыйақының әсерінен туындауы мүмкін, өздерін сатуға немесе оны ұстап беруге бағытталған құлпынайлардан сақтану мақсатында жасалғанына сенеді. Керісінше, Корокотта сол үлкен ақшаны (немесе оның халқы оны өлтіргеннен кейін) алып, Римдіктерге қарсы жылдар бойы соғысқан Кантабрия халқына бөліп берді. Мұндай батылдық римдіктердің рухын әлсіретті. Кантабриялықтар өте шығармашылық және тиімді соғыс тактикасын ойлап тапқандарымен де белгілі болды, мысалы, оларды айқышқа шегелеген римдік айқыштардан жеңіс әндерін шырқау, немесе атты және жаяу әскердің қимылдарында Кантабрия лабарумын әскер маневрлерін көрсету үшін ту ретінде пайдалану, бұл тактиканы кейін римдіктер де қолданды. Кейде оқиға Рим императорының Корокоттаның батылдығына таңсылып, оны өмірімен және ақшасымен босатып жібергенімен аяқталады, бірақ бұл соңғы аяқталу әрқашан нақты емес.

Римдіктердің көзқарасы

Дио бұл оқиғаны Августтың кешірімділігі туралы әңгімесінің бір бөлігі ретінде баяндайды. Ол былай деп жазады: Питер Майкл Сванның пікірінше, оқиғаның басты мақсаты – Августтың мейірімділігін Дионың өкпелі қарсыласы Септимий Севердің кекшілдігімен салыстыру.

Атауы

"Корокотта" деген есім оның қатыгездігін көрсететін лақап есім ретінде түсіндірілді, ол крокоттаның бір түрі, бұл сөз Африкадан келген иттің денесі бар жануарды, көбінесе гиенаны немесе шақалды білдіреді. Грюневальдтың сөздерімен айтқанда: "Атақты Корокоттаның экзотикалық жыртқышпен бір атты болуы бекер болмаған, цирк көрермендеріне қорқынышты жануар ретінде танымал болған". Дио өзі де оны "үнділік түр" деп сипаттайды, бірақ ол "арыстан мен жолбарыстың қосылысы" сияқты екенін айтады. Ол мұны кітабының Севердің билігі туралы бөлімінде жазады және Кантабриялық қарақшы туралы сөз қозғағанда онымен байланыстырмайды. Адольф Шультен 1943 жылы Корокотта есімінің жануардың атына тек сәйкес келуі мүмкін екенін айтты. Ол оны келттік есім деп түсіндірді. *Cor(i)o континенталдық келттік жеке және жер атауларында жиі кездесетін элемент (мүмкін "ату, лақтыру" немесе "армия" мағынасын білдіреді; мысалы, кельттік немесе Лузитандық ("Паракельттік") жеке есімдермен салыстырыңыз: Corogeni, Coroturetis, Coroneri, Corobulti, Coromarae, Corolamus, Corogennates және т.б.). Леонард Курчин екінші бөлігінің келттік түбірінен *cotto "ескі" деген сөз шыққан деп санайды. Шультен оның қарапайым қарақшы емес, римге қарсы көтерілісші болуы мүмкін екенін және оны Римге қарсы тәуелсіз испан келт тайпаларының соңғы қарсылығы болған Кантабрия соғыстарының (б.з.д. 29–19) аясында қарастыру керек деп мәлімдеді. Ол, басқа басшылар бас игеннен кейін де, солтүстік Испанияда рим билігіне қарсы күресті жалғастырған көтерілісшілер тобының жетекшісі болған болуы керек. Шультен оның императордың бұл аймаққа келген шамамен б.з.д. 26–25 жылдары Августқа бағынған болуы мүмкін екенін айтады.

Батыр немесе аңыз

Шультеннің нұсқасы Корокоттаны Испанияда Рим үстемдігіне қарсылық көрсеткен патриоттық батыр ретінде қабылдауға мүмкіндік берді, оны Португалиядағы Лузитаниялық Римге қарсылықтың жетекшісі Вириаттың мәртебесімен салыстыруға болады. Ол Пол Нашидің 1980 жылғы «Кантабриялықтар» (Los cántabros) атты қылыш пен сандал фильмінің басты кейіпкері болды және бірнеше басқа туындыларда да қарсылық батыры ретінде пайда болды. 1985 жылы Сантандерде Корокоттаға ескерткіш орнатылды. Рамон Руиз Ллореданың мүсіні «алғашқы Кантабриялықтың» тәуелсіз рухын бейнелейді, ол Горацийдің «Cantabrum indoctum iuga ferre nostra» («Біздің жегімізді көтеруге үйренбеген Кантабриялық») деген сөзімен түсіндіріледі. 2007 жылы Алисия М. Канто Дионың мәтіні Корокоттаны Кантабрияның Римге қарсылығымен байланыстыруға негіз бермейтінін айтты. Ол Корокотта қарақшы болған деп санайды және көптеген авторлар крокотта Африкадан келгенін айтқандықтан, ол, мүмкін, Солтүстік Африкадан шыққан болуы мүмкін деп болжайды.