Кіріспе

Британдық солдат және тарихшы (1789–1858)

Джеймс Грант Дафф (8 шілде 1789 – 23 қыркүйек 1858) – Шотландиядан шыққан британдық солдат және тарихшы, Британдық Үндістанда қызмет еткен.

Ерте өмір

Джеймс Грант Дафф Кинкардин О’Нилдің Джон Грант мен Еденнің Маргарет Милн Даффтың үлкен ұлы болды, ол 1824 жылғы 20 тамызда қайтыс болды. Әкесі шамамен 1799 жылы қайтыс болғаннан кейін анасы Абердинге көшіп, ол онда мектепке оқыды, сосын Маришаль колледжіне түсті.

Әскери мансап

Грант Дафф Шығыс Үндістан компаниясының мемлекеттік қызметкері болуға тиіс еді, бірақ лауазым алудағы кешігу перспективасына шыдамсыздықтан 1805 жылы кадеттікке қабылданып, Бомбейге сапарлады. Бомбейдегі кадеттік оқуын аяқтағаннан кейін ол Бомбей гранадерлеріне қосылды. 1808 жылы Дафф Малияның қамалға шабуылына қатысты, ол еркін қарақшылардың бекітілген бекінісі болды, онда ол батылдық көрсетті. Өте ерте жасында ол полкінің адъютанты және парсы тілінің аудармашысы болды, тіпті осы лауазымнан да ықпалды болды. Лейтенант болғанда ол Пунадағы Компания резиденці Маунтстуарт Эльфинстонның назарын аударды және Генри Поттингермен бірге оның көмекшісі мен адал досы болды. Ол жергілікті мінезді түсінуде және тым жылдам реформалар мен жергілікті прежудистерге және жайсыздыққа тым көп құрмет көрсету арасындағы орташа жолды табуда ерекше табысқа жетті. Пешва Баджирао II-ге қарсы ұзақ операциялар кезінде, оның құлауымен аяқталғанда, Грант Дафф азаматтық және әскери салаларда маңызды рөл атқарды және өз полкінде капитан шеніне жетті. Елді бекітуден кейін 1818 жылы Сатара мемлекетінің резиденці болып тағайындалды. Оның нұсқаулары Эльфинстонның 1818 жылғы 8 сәуірдегі хатында қамтылған, ал оның жалақысы айына 2000 рупия, ал жәрдемақысы айына 1500 рупия болды, бұл кеңсеге қосымша қаражат еді. Мұнда, соғысқа бейім провинцияның, Маратха конфедерациясының орталығында, бір ғана еуропалық серігі және туған жерлік жаяу әскерімен ол жау ортасында өзін сақтап қалуға қол жеткізді. 1818 жылғы 11 сәуірдегі жарлық бойынша Эльфинстон Сатараның мемлекеттік істерін реттеу үшін Грантке толық өкілеттік берді. Раджа Пратап Сингх 1819 жылғы ақпандағы Аште шайқасынан кейін Маратха Пешвасының тұтқындығынан құтқарылып, Грант Даффтың қамқорлығымен таққа отырғызылды. 1819 жылғы 25 қыркүйектегі келісім бойынша Грант Дафф 1822 жылға дейін Раджа атынан елді басқаруға, содан кейін оны өзіне және оның офицерлеріне тапсыруға міндетті болды, егер олар міндетті орындауға лайықты екенін дәлелдесе. Ол үлкен сақтықпен раджаға келісімде көзделгеннен басқа әміршілермен кез келген қарым-қатынас жасаса, оның аумағы аннексияланатынын ескертті. Ол оны бизнестің әдеттеріне оқуда осылай сәтті оқытты, оның қамқорлығында үлкен жетістіктерге жеткен Пратап Сингх 1822 жылы Сатараның тікелей билеушісі болды; бірақ Гранттың ізбасары генерал Бриггс кезінде оның мінез-құлқы қанағаттандырмайтын болды. Осы уақыт аралығында Грант Сатара жагирдерімен келісімдер жасады, атап айтқанда, 1820 жылғы 22 сәуірде Пант Сачив, Пант Пратинидхи, Дуфлайкур және Фалтанның Дешмухы, ал 1820 жылғы 3 шілдеде Ақкалкоттың Раджасы және Шейх Ваэкур. Ол Дурбардың әдептілігі және кірістерді басқару үшін белгілеген ережелері көптеген жылдар бойы сақталды.

Шотландияға оралу

Бес жылдан кейін алаңдаушылық пен қажырлы еңбек оның денсаулығын құлатты, ол Шотландияға көшіп, онда Маратталар тарихы кітабын аяқтаумен шұғылданды. Бұл кітапқа материалдарды ол ұзақ жылдар бойы зор ынтамен және ерекше жағдайларда жинаған, мемлекеттік құжаттарға, отбасылық және храм мұрағаттарына қол жеткізіп, сондай-ақ Маратта басшыларымен жеке танысқан болатын. Кітап 1826 жылы жарық көрді және Батыс Үндістанның негізгі тілдеріне аударылды, Британдық үстемдік кезінде үнді студенттері үшін міндетті оқу құралы болды. 1825 жылы ол Эдендегі мүлікті мұраға алды және Дафф деген қосымша тегін алып, сол жерде қоныстанды, мүлікті жақсартты. 1850 жылы оның әйелі Джейн Кэтрин Эйнсли (Сэр Уайтлоу Эйнслидің жалғыз қызы, көрнекті дәрігер және Materia Medica Indica еңбегінің авторы), 1825 жылы үйленген, анасының туған туыстарына тиесілі Фифтегі мүлікке ие болды, осыған байланысты ол одан әрі Кунингем тегін қабылдады.

Отбасы

Дафф 1858 жылдың 23 қыркүйегінде қайтыс болды, ол бір қыз бен екі ұл қалдырды. Олардың үлкені Маунтстуарт Элфинстон Грант Дафф, Эльгин округтерінің парламент депутаты, 1868-1874 жылдары Үндістан хатшысының орынбасары, 1880-1881 жылдары Отарлар хатшысының орынбасары және 1881-1886 жылдары Мадрас президенттігінің губернаторы болды.

Шығармалары

Толық мәтін онлайн: ibiblio.org (Барлық үш том HTML түрінде, толық, тарау бойынша, барлық түсіндірмелермен және біріктірілген көрсеткішпен) Мараттар тарихы, 3 томдық. Лондон, Лонгманс, Рис, Орме, Браун және Грин (1826); сондай-ақ, жаңадан шыққан басылымдар, ; 2-томдық ғана желіде. Сондай-ақ, қайта қараған басылымы, С. М. Эдвардс, Лондон және басқалар, Оксфорд университетінің баспасы (1921) 2-томдық ғана желіде.