Кіріспе
Француз ақыны және суретшісі Аделаида Жилет Дюфреной (туған Билет) (1765–1825) – Францияның Бретань аймағынан шыққан француз ақыны және суретшісі.
Adélaïde Gillette Dufrénoy (née Billet) (1765–1825) was a French poet and painter from Brittany.
Өмірбаян
Польша Королінің зергері Жак Билеттің қызы, ол жоғары білім алды және латын тілін жетік меңгеріп, Гораций мен Вергилийдің шығармаларын аудара алды. Кейін М. Лайя оны француз поэзиясымен таныстырды, ол оның қиялын көп жылдар бойы баурап алды. Он бес жасында ол Париждің Шательде бай прокурор Саймон Пети Дюфренойға тұрмысқа шықты. Оның үйі қаланың зиялыларының жиналатын орны болды, бұл оны поэзияға деген шынайы құштарлыққа жетеледі. 1787 жылы оның жазушылық жолы "Бутад" атты шағын туындысымен досына сыйлап бастады. Сондай-ақ, ол өзінің бірнеше өлеңдерін танымал поэзия журналы "Almanach des Muses"-те жариялады. Келесі жылы ол театрға қалам қадап, "Аспаннан қуылған махаббат" ("L'Amour exilé des Cieux") атты пьесасын қойды, бірақ оның әдеби даңқына танымал элегиялары себеп болды. Оның сәттілігі Француз революциясының басталуымен және олардың үйінің өртенуімен аяқталды, бұл оның күйеуінің банкротқа ұшырауына әкелді. Директория оларға ешқандай өтемақы төлемеді, ал кейін Консулат оны Александрияға жалақысы аз жұмысқа жіберді. Аделаида Жилет оны сонда ертіп барды, және ол соқыр болғанда, оның іс қағаздарын көшіріп, сот шешімдерін жазып көмектесуге тырысты. Осы қиын кезеңнен оның көптеген элегиялары туды. Оның туған жерінен алыс болуынан туған қайғы-мұң оның сезімдерін күшейтті. Күйеуі зейнетке шыққаннан кейін, ол Францияға оралды, бірақ Антуан Винсент Арно мен граф де Сегурдің араласуы арқасында кедейліктен құтылып, Наполеонның өмірлік қажеттіліктерін қамтамасыз етті, оған адал болуге ант берді. Ол сауданы тастап, өнерге бет бұрды, оның әдеби мансабы жаңа серпіліс алды. Ол элегия үлгісінде эротикалық өлеңдер жаза бастады. 1807 жылы оның "Элегияларының" бірінші басылымы жарық көрді және үлкен жетістікке жетті, ал 1812 жылы ол Рим патшасы үшін ән шырқады. Бір жылдан кейін ол Австрияның Мария Луизасын Шербургқа сүйемелдеген делегация құрамында болды. Аделаида мен оның күйеуі үшін жағдай жақсарып келе жатқандай болды, бірақ тағы да Францияның тұрақсыз саяси ахуалы оның жоспарларын бұзды. Бұл жолы француз империясының құлауы оған және оның отандастарына әсер етті, бірақ бұл жолы ол жақсы жағдайға ие болды, оның жазу таланты оның отбасының құтқарушысы болды. Ол көптеген балалар кітаптарын жазды, "La Minerve littéraire", "L'Almanach des Dames" және "L'Hommage aux Demoiselles" журналдарын редакциялады, ағылшын тілінен романдар аударды және өзінің романдарын жазды. Оның көптеген туындылары замандас сыншылар мен академиялар тарапынан жоғары бағаланды, әсіресе, "Байардтың соңғы сәттері" ("Les Derniers Moments de Bayard") өлеңі үшін Франция академиясының сыйлығына ие болды. Ол 1825 жылдың 7 наурызында Парижде қайтыс болды, одан геолог және минералог, оның ұлы Арман Дюфреной қалды.
Мәдени сілтемелер
XIX ғасырдағы ән жазушы Пьер Жан де Беранжер Аделаида мен оның поэзиясына арнап "Лампа" атты ән жазды, онда ол: "жарықтап тұр, шамшым, жарықтап тұр әлі; Мен Дюфренойдың өлеңдерін оқып отырмын" деп жазады.