Кіріспе

Америка Азамат соғысындағы жылқы. Олд Балди (шамамен 1852 – 16 желтоқсан 1882) – Одақ әскерінің генерал-майоры Джордж Г. Мид Гетисбург шайқасында және Америка Азамат соғысының көптеген басқа да маңызды шайқастарында мінген аты.

Ерте өмір және Азамат соғысында қызмет ету

Балди батыс шекарасында туып өскен және Азамат соғысы басталғанда генерал-майор Дэвид Хантерге тиесілі болған. Сол кезде оның аты белгісіз. Соғыс барысында ол кемінде бес, көбінесе он төрт рет жараланған, алғашқы жаралануы Бірінші Буль-Ран шайқасында болды, онда артиллериялық снарядтың бөлігі оның мұрнына тиді. Одан кейін, 1861 жылдың қыркүйегінде, Мид оны Вашингтон қаласындағы үкіметтен 150 долларға сатып алып, ақ бетіне орай Балди деп атады. Балдидің ерекше, қолайсыз жүрісіне қарамастан, Мид оған қатты байланысты болып, 1862 жылға және 1863 жылдың көктеміне дейінгі барлық шайқастарында оған мініп жүрді. Екінші Буль-Ран шайқасында аттың оң артқы аяғы жараланды, ал Антиетам шайқасында мойнынан жараланып, майданда өлімге тасталды. Бірақ ол аман қалды және емделді. 1863 жылдың 2 шілдесінде Геттисбургте Балдиге Мидтің оң шалбарынан өткен оқ тиіп, ішкі органдарына жетті. Ол қимылдамай қалды және Мидтің барлық бұйрықтарына бағынбай, алға жылжудан бас тартты. Мид: "Бұл жолы Балдидің қызметі аяқталды. Ол от астында алға жылжудан бұрын ешқашан бас тартқан емес" деді. Балди сауығу үшін артқа жіберілді. 1864 жылы Оверленд жорығы мен Петербургты қоршауға қайта оралғаннан кейін, Велдон темір жолында снарядтан қабырғасы жараланды. Сонда Мид Олд Балдиді зейнеткерлікке шығаруға шешім қабылдады.

Зейнеткерлік және өлім

Балды солтүстікке Филадельфияға, содан кейін Пенсильвания штатының Даунингтаун қаласындағы Мидтің штаб квартирмейстері капитан Сэм Рингвольттың фермасына жіберілді. Кейіннен ол Мид отбасының досына тиесілі Медоу Банк фермасына көшірілді, онда ол бірнеше жыл тұрды. Зейнетке шыққаннан кейін ол белсенді болды және Мид осы атпен бірнеше естелік шерулерге қатысты. Оның соңғы шеруі 1872 жылғы қарашадағы қожайынының жерлеу процессиясында "атсыз жылқы" ретінде болды. Балды тағы 10 жыл өмір сүрді. Ол 30 жасында, 1882 жылғы 16 желтоқсанда, тұруға әлсіз болғандықтан өлтірілді. Сол жылдың Рождество күні екі Одақ армиясының ардагері (Альберт К. Джонстон және Х.У.Б. Харви) Балдының денесін қазып шығарды және оның басын кесіп, таксидермистке жіберді.

Балдының сүйектері

Балдидің басы шыны шкафтағы тақтаға орнатылып, Филадельфиядағы Республика армиясының Азамат соғысы мұражайы мен кітапханасында қойылды. 1979 жылы оның басы «Олд Балди» Азамат соғысы клубына берілді, ол оны қалпына келтіруге ақша төледі және Филадельфиядағы Азамат соғысы мұражайының Мид бөлмесінде көрмеге қойды. Аталған мұражай 2008 жылдың тамызында жабылып, басқа жерге көшірілді, ал оның көптеген экспонаттары басқа мұражайларға, оның ішінде Геттисбург мұражайы мен келушілер орталығына таратылды. Екі мұражайдың адвокаттары 2009 жылдың желтоқсанында Филадельфияның жетімдер сотының басшылығымен «Олд Балдиді» Гриском көшесіндегі Республика армиясы мұражайына қайтару туралы келісімге келді. Мұражайда «Ескі Балди» көрмесінің қайта ашылуына арналған салтанатты шаралар 2010 жылдың 26 қыркүйегінде өтті.