Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Льюэллиннің тәжі (Talaith Llywelyn) – Уэльс тарихының жоғалған қазынасы. Уэльс князі және Аберфрау лорды Льюэллин ап Груффуд бұл тәжді (Talaith) және басқа да заттарды (мысалы, Нейттің салбысы) 1282 жылы соңғы жорылының басында сақтау үшін Симер аббаттығындағы монахтарға тапсырғаны жазылған. Ол сол жылы қаза тапты. 1284 жылы жеңілген Гвинед патшалығының қираған орындарынан басқа қасиетті заттармен бірге ол тартылып алынды. Содан кейін ол Лондонға жеткізіліп, Англия королі Эдуард I Вестминстер аббаттығындағы Эдуард Исповедниктің қасиетті орнына, тәуелсіз Уэльс мемлекетінің толық құрылымын жойғанын білдіретін сыйлық ретінде ұсынды. Льюэллиннің ізбасары – оның інісі Дафид, ол Льюэллиннің Тайвузог атағын Тайвузог Камри немесе Уэльс князі деп жариялады. Оның билеуі өте қысқа болды; ол ағасынан көп ұзамай қаза тапты, бірақ ешқашан Симер аббаттығынан құнды заттарды қайтарып ала алмады.
Llywelyn's coronet (Talaith Llywelyn) is a lost treasure of Welsh history. It is recorded that Llywelyn ap Gruffudd, Prince of Wales and Lord of Aberffraw had deposited this crown (Talaith) and other items (such as the Cross of Neith) with the monks at Cymer Abbey for safekeeping at the start of his final campaign in 1282. He was killed later that year. It was seized alongside other holy artefacts in 1284 from the ruins of the defeated Kingdom of Gwynedd. Thereafter it was taken to London and presented at the shrine of Edward the Confessor in Westminster Abbey by King Edward I of England as a token of the complete annihilation of the independent Welsh state. Llywelyn's successor was his brother, Dafydd, who claimed Llywelyn's title of Tywysog as Tywysog Cymru or Prince of Wales. His reign was extremely brief; he was killed not long after his brother, without ever having been able to reclaim the precious items from Cymer Abbey.
Тақпен танысу
Коронеттің шығу тегі белгісіз. Кейбір дереккөздерде Дәффид ап Лливелинге 1240 жылы Гвинед тағына отырғанда Англияның Генрих III-і коронет сыйлағандығы айтылады. Дегенмен, олардың алғашқы кездесуі кезінде Дәффидтің бұрыннан-ақ коронет кигені суреттеледі. Льюэлиннің коронетін кейбір жылнамашылар Артурдың "тажы" немесе "зергерлік бұйымы" деп атаған ма, әлде бұл жеке, одан да құнды зат па деген жайтта даулы.
The origins of the coronet are unclear. Some sources state that Dafydd ap Llywelyn had been presented with a coronet by Henry III of England on his accession to the throne of Gwynedd in 1240. However, on the occasion of their first meeting Dafydd is described as already wearing a coronet. There is some confusion as to whether Llywelyn's coronet is what was referred to by some chroniclers as the "crown" or "jewel" of Arthur or if this was a separate more treasured artefact.
Англияның анексиясынан кейін
Король Эдуард I билік еткен жылдың (12 Эдуард I) зергерлік есебіне сәйкес, тәжді алтынмен жалатылған, осылайша оны көріктей түсетіндей етіп (демек, ол темірден жасалған болуы мүмкін). Содан кейін ол Вестминстер аббаттығындағы Эдуард Исповедник қадірлі жеріне "Артурдың тәжі" немесе Артур патшаның тәжі деп табын етілді. Бұл тәж, ағылшын патшалық қазынасымен бірге 1303 жылға дейін Вестминстер аббаттығында сақталды, содан кейін ол және ағылшын патшалық қазынасы уақытша ұрланғаннан кейін Лондон мұнарасына көшірілді. Лайвелиннің тәжі 1649 жылы Оливер Кромвельдің бұйрығымен ағылшын патшалық қазынасының көп бөлігімен бірге жойылды деп жиі айтылады; алайда, тәжді жоюға дейін жаңа республикалық басшылық жасаған тізімде бұл тәж туралы ешқандай мәлімет жоқ.
According to King Edward I's jewel account for that regnal year (12 Edward I), the crown was recoated in gold plating to make it look more impressive (which suggests that it may have been made of iron). It was then presented at the shrine of Edward the Confessor in Westminster Abbey as the "Coron Arthur," or the Crown of King Arthur. The coronet, alongside the English Crown Jewels, was kept in Westminster Abbey until 1303 before they were all re housed in the Tower of London after it and the English Crown Jewels were all temporarily stolen. It is widely thought that Llywelyn's Coronet was destroyed alongside most of the original English crown jewels in 1649 by order of Oliver Cromwell; however, an inventory taken by the new republican administration prior to the destruction of the crown jewels makes no mention of this coronet.
Оуэн Глиндордың тажы және кейінгі қайта құрулар
Уэльстің екінші тажы – Оуэйн Глиндүрдың тажының кімге тиесілі екені және қазір қайда екені құпиясымен оранылған. Глиндүр 1404 жылы Макинллетте өткен Уэльс парламенті немесе Цинуллиядта таж кигізілген, бірақ ол қай тажбен таж кигізілгені белгісіз. Бұл Льюэлиннің тажына ұқсас, жаулаудан бұрынғы басқа да династиялық тәж болуы мүмкін, және ықтимал Поуис патшаларының Элисиг тажы деп белгілі тажы. Керісінше, ол осы оқиға үшін арнайы жасалған болуы да мүмкін. Тағы бір мүмкіндік – 1303 жылы ағылшын патшалық қазынасымен бірге ұрланған Льюэлиннің тажы, қалғандарымен бірге қайтарылмағандықтан, Кромвельдің жойғанынан аман қалған болуы мүмкін. Егер осылай болса, онда бұл таж 1409 жылы Харлех қамалы құлағанда "жоғалып" кеткен немесе Глиндүрдің әлі табылмай қалған соңғы бейітінде жасырынып жатуы мүмкін.
Mystery surrounds the identity and whereabouts of a possible second Welsh crown, the crown of Owain Glyndŵr. Glyndŵr was crowned in 1404 at the Welsh parliament or Cynulliad held at Machynlleth, but it is not known with which crown. It is possible that this was either another pre conquest dynastic coronet, similar to Llywelyn's, and potentially the crown of the Kings of Powys known as the Crown of Elisig. Alternatively, it could have been one that was made specifically for the occasion. Another possibility is that Llywelyn's crown, which had been stolen in 1303 alongside the English Crown Jewels, had not been returned with the rest of them, and thus escaped destruction by Cromwell. If it is true, then this crown would probably have been "lost" at the fall of Harlech Castle in 1409 or may be still hidden in Glyndŵr's undiscovered final resting place.
Уэльс принсі әсемдіктері
Соңғы уақыттарда Уэльс княздығының құрметтері деп аталатын Уэльстің регалиясы Англия королінің үлкен ұлының инвиститура рәсімінде символдық қолдану үшін қайта жасалды. 1672 жылы Англия королі Чарльз II белгілеген осы тәждердің дизайнында "бір аркасы бар кресттер мен лилия гүлдері, ал ортасында шар мен крест" бейнеленген. 1911 жылы болашақ король Эдуард VIII Уэльс ханзадасы ретінде тағайындалған кезде жасалған тәж 1672 жылғы корольдік жарлықта нақтыланған стильге қатаң сәйкес келеді. 1969 жылы Уэльс ханзадасы Чарльздың (1911 жылғы тәж әлі де Францияда Виндзор герцогының меншігінде болғандықтан) инвиститурасы үшін жасалған нұсқа классикалық үлгілерден ауытқып, қазіргі заманғы әдістермен жасалды. Екі тәж де қазір Кардифф ұлттық мұражайында сақталады.
In more recent times reconstructed Welsh regalia known as the Honours of the Principality of Wales have been cast for symbolic use during the investiture ceremony of the eldest son of the King of England. The design of these coronets, established in 1672 by King Charles II of England, features "Crosses and flowers de Liz with one Arch and in the midst a Ball and cross". The coronet made in 1911 for the investiture of the future King Edward VIII as Prince of Wales strictly adheres to the style clarified in the 1672 royal warrant. The version created in 1969 for the investiture of Charles, Prince of Wales (the 1911 Crown was still in the possession of the Duke of Windsor in France) has deviated from the classic designs and was made using modern methods. Both coronets are now kept at the National Museum Cardiff.