Кіріспе
Севесо () – Ломбардия аймағындағы Монца және Брианца провинциясындағы қала және коммуна. Қала экономикасы дәстүрлі түрде жиһаз өнеркәсібіне негізделген. Оның атауы солтүстіктен оңтүстікке қарай коммуна арқылы өтетін, осы аттас өзеннен шыққан. Севесо 2003 жылғы 18 маусымдағы президент жарлығымен қала атағын алды.
Seveso (; ) is a town and comune in the Province of Monza and Brianza, in the Region of Lombardy. The economy of the town has traditionally been based on the furniture industry. Its name comes from the river of the same name which crosses the comune in a north south direction. Seveso received the honorary title of city with a presidential decree on 18 June 2003.
География
Қала Миланның солтүстігінде, Брианза жазығында орналасқан. Коммуна аумағы жоғары деңгейде урбанизацияланған, тұрғындардың көп бөлігі қалада тұрады. Севесо Миланоны Комоға байланыстыратын Statale dei Giovi негізгі мемлекеттік тас жолында және Милан-Меда автожолында жатыр. Севесо теміржол станциясы Милан-Ассо теміржолында, ал Севесо-Баручкана теміржол станциясы Саронно-Серенно теміржолында орналасқан. Ілесіп жатқан коммуналар – Меда, Серенго, Барлассина, Кольят, Чезано Мадерно.
Тарих
Севесоның тарихы б.з.д. 3 ғасырға дейін жетеді, сол кезде Галияны римдіктер басып алу кезінде Брианца аймағының белгілі бір бөліктері әскерлерді орналастыру үшін қолданылды. 780 жылға қарай Меда монастыры негізделді, оның құзыреті Севесо аумағына дейін созылды. 1252 жылы Севесода қаны төгілген доминикандық орденінің бауырына құрмет көрсету мақсатында Санкт-Петро-Мартирь (С. Пьетро-Мартирь) шіркеуі салынды. Семинария шіркеуінің жер астында оны өлтірген пышақ сақталып тұр. 16 ғасырда қала екі рет ашаршылық пен обаға ұшырады. 17 ғасырда қаламен бірнеше әулет билік етті, олардың ішінде Арезе әулеті көптеген маңызды ескерткіштер қалдырды. 1798 жылы Наполеонның Цизальпин Республикасының князі Джузеппе II доминикандықтарға Киелі Петр монастыры мен шіркеуін тастап кетуді бұйырды. Италия Корольдігінің бірігу кезінде Барлассинадан Севесоға жер ауыстырылды. Бұл шешім халық тарапынан қабылданбады және екі коммуна 1901 жылы қайта бөлінді.
Химиялық апат
1976 жылы 10 шілдеде ICMESA химия зауытындағы сақтау ыдыстары жарылып, атмосфераға бірнеше килограмм TCDD (2,3,7,8 тетрахлордибензо-п-диоксин) диоксині шығарылған кезде Севесо әлемдік жаңалықтарға айналды. Он мыңдаған шаруашылық жануарлары мен үй жануарлары қырылды немесе кейін қасақана сойылды, бірақ бұл оқиғаға тікелей себеп болған адам өлімі тіркелмеген деп саналады. Бұл оқиға кейін Севесо апаты деп белгілі болды, және одан кейін Еуропалық комиссияның Севесо директивасының атауы болды. Бүгінде ең көп ластанған аумақта "Bosco delle Querce" (Емендер тоғайы) деп аталатын саябақ орналасқан.
Танымал мәдениетте
1980 жылы грек композиторы Вангелистің "See You Later" альбомындағы "Suffocation" трегі Севесо апатынан шабыттанды. Антонелло Вендиттидің 1976 жылғы "Ullàlla" альбомындағы "Canzone per Seveso" әні де Севесоға арналған.