Кіріспе

Британдық актер және романист Артур Рассел Торндайк (6 ақпан 1885 – 7 қараша 1972) – британдық актер және романист, ең көп танымал «Ромни Марш» романдарының «Доктор Син» кейіпкері үшін. Әпкесі Сибилге қарағанда кем танымал болғанымен, оған тең жарасымды Рассел Торндайктің ең басты құмарлығы – жазу болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста қызметтен кейін ол өзін толығымен осы іске арнады.

Өмірбаян

Ол Кенттегі Рочестер қаласында дүниеге келді, оның әкесі жақында собордың каноны қызметіне кіріскен еді. Ол Рочестердегі Король мектебінде және Виндзор сарайындағы Сент-Джордж мектебінде оқыды, сондай-ақ Сент-Джордж капелласында хорға қатысты, ал осы тәжірибесін кейіннен "Гатер балалары" (1937) кітабында баяндады. Торндайк 1918 жылы танымал актриса Розина Филиппидің қызы Розмари Даусонға үйленді.

Актерлік өнер

Оның ұсынысымен, ол да, Сибил де (бір кезде концерттік пианист болуға ниеттенген) 1903 жылы актерлік мансапқа белуге тырысты. Олар Бен Грит академиясының студенттері болды және екі жылдан кейін компанияның өзге мүшелерімен бірге Солтүстік Америкаға гастрольдік сапар жасады, оның ішінде Нью-Йорк қаласы да болды. Ол үш жарым жыл компанияда қызмет етті, бір күні мәтіннің үш әртүрлі нұсқасында Гамлет рөлін үш рет ойнады. Ол сондай-ақ Оңтүстік Африка мен Азияда гастрольдік сапарлар жасады. 1914 жылы әскерге шақырылды. Бұрын сахнада өнер көрсеткен інісі Фрэнк соғыста қаза болды. Расселл Галлиполиде ауыр жарақат алды және демобилизацияланды. 1916 жылы ол Бен Гриттің театр труппасына және қарындасына қайта қосылды, онда Шекспирдің «Король Джон», «Ричард II» және «Король Лир» пьесаларында ойнады. Торндайк Сибил мен оның күйеуі Льюис Кассонмен бірге мелодрамаларды қоятын гастрольдік репертуарда да ойнады. 1922 жылы ол Хенрик Ибсеннің «Пир Гинт» пьесасының алғашқы кәсіби қойылымындағы рөлі үшін Old Vic театрында мақтауға ие болды. Торндайк кинода сирек пайда болды. Ол Сибилдің ледисімен бірге пьесаның нұсқаусыз түсірілімінде Макбетті (1922) ойнады, сондай-ақ басқа классикалық пьесалардың нұсқаусыз түсірілімдерінде басты рөлдерде ойнады, оның ішінде «Скрудж» (1923) фильмінде Олд Эбенизер және «Скэндл мектебі» (1923) фильмінде Сэр Питер Тизл рөлінде. Ол өзінің кино мансабын Лоуренс Оливье түсірген «Гамлет» (1948) және «Ричард III» (1955) фильмдеріндегі шағын діни қызметкер рөлдерімен аяқтады. Торндайк төрт он жылдықтан астам сахнада ойнағанмен (оның ішінде өзінің Доктор Син кейіпкерін сомдаған және Питер Пэннің он қайта қойылымында Сми рөлінде көрермендерді қуантқан, соның ішінде әйгілі Скала театрының нұсқасында Дональд Синден Мистер Дарлинг пен Капитан Хук рөлдерін сомдаған), ол жазу ісінде терең қанағат алды, оған кейінірек жазылған «Джеффрилер үйі» кітабы да кіреді.

Жазу

1985 жылы Dymchurch Day of Syn бағдарламасында жарық көрген Торндайктің апокрифтік өмірбаяны, Расселл мен оның қарындасы Сибилдің Бен Грит театрының труппасымен гастрольдік сапарда жүрген кезінде Доктор Син идеясының туындағанын көрсетеді. Олар екеуі де Спартанбургте труппада болғанда, қонақүй алдындағы көшеде бір адам өлтірілді. Мақалада айтылғандай, дене біршама уақыт бойы сол жерде жатқан, "оның көздері шыныдай болып Сибилдің жатын бөлмесіне тік қарағандай болды". Сибил ұйықтай алмады, сондықтан Расселлден оның жанында отыруын сұрады. Олар сөйлескенде ол шай дайындады, осылайша Доктор Син кейіпкері дүниеге келді. Түн бойы "олар үрдістің үстіне үрдіс қосты, әрбір жаңа қорқынышты ойлап тапқан сайын, оларды шабыттандыру үшін тағы бір рет денеге қарады". Осы шаруада ол Ромни Марш жайындағы алғашқы романдық шығармасын аяқтады – «Доктор Син: Ромни Марш әңгімесі».

Жеке өмір

Торндайк пен оның әйелі бес балаға ие болды: Дэниел (1920–2016), актер; Дикон (1921–2016); Джилл (1924–2013); Джорджия (1927 жылы туған), театр әкімшісі Дэвид Пикокқа үйленген; және Рона (1929–2016). Ол 1972 жылы 87 жасында қайтыс болды және Димчерчтегі Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуінің қорымында жерленді, ол «Доктор Син» романдарымен әйгілі болған.