Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айдахо штатындағы жабайы аймақ
Wilderness area in the state of Idaho
Саутоу жабайы аймағы – Айдахо штатының аумағын қамтитын, федералды түрде қорғалатын жабайы аймақ. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқарады. 1937 жылы Саутоу тауларының көркемдігін сақтау мақсатында Саутоу примитивті аймағы деп белгіленді. 1972 жылғы 22 тамыздағы 92-400 нөміріндегі Федералдық заңға сәйкес, бұл примитивті аймақ Саутоу жабайы аймағы және жаңадан құрылған Саутоу ұлттық демалыс аймағының бір бөлігі деп жарияланды. Ұлттық жабайы табиғатты сақтау жүйесінің құрамында Саутоу жабайы аймағы – адамның құрылыс және пайдалану қызметі шектелген, адамдардың тек келуші ретінде болуына рұқсат етілген аймақ.
The Sawtooth Wilderness is a federally protected wilderness area that covers of the state of Idaho. Managed by the U. S. Forest Service in the U. S. Department of Agriculture, it was designated the Sawtooth Primitive Area in 1937 to preserve the scenic beauty of the Sawtooth Mountains. On August 22, 1972 Public Law 92 400 designated the Primitive Area as the Sawtooth Wilderness and part of the newly created Sawtooth National Recreation Area. As part of the National Wilderness Preservation System, the Sawtooth Wilderness is an area where human development and use are restricted and people are to remain only visitors.
Тарих
Савтут ұлттық орманы 1905 жылғы 29 мамырда президент Теодор Рузвельттың жарлығымен АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінде Савтут орман қорығы ретінде құрылды. Оның атауы орманның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Саутоунт тауларынан алынған. 1937 жылғы 12 қазанда АҚШ Орман қызметі Саутоунт тауларында Савтут ерекше аймағын құрды. Содан кейін Савтут ұлттық орманы демалыс мүмкіндіктерін кеңінен дамыта бастады, оның ішінде жаңа кемпингтер, жолдар мен тау жолдары салынды. 1960 жылы Айдахо штатының сенаторы Франк Черч алғаш рет ұлттық парк мәртебесіне ие болу мүмкіндігін зерттеу үшін зерттеу жүргізу туралы заң жобасын ұсынды. Жер бетіндегі өрт және мал жайылуына тыйым салынған белгілі бір аудандар бар. Жер бетінде күндізгі жаяу серуендеу, рюкзакпен саяхаттау және атпен жүруге арналған, жалпы ұзындығы 563 шақырым болатын 40 тау жолы бар, оларға 23 тау жолынан қол жеткізуге болады. Бұл тау жолдарының көпшілігі 1960 жылдары салынған немесе қайта жаңартылған. Тау шаруашылығы, тауға өрмелеу, қарда жүру және таудан шаңғымен сырғанау сияқты іс-шаралар да жер бетінде рұқсат етіледі. Жер бетіне ең жақын қала – Саутут аңғарының солтүстік жағында орналасқан Стенли қаласы, бірақ Атланта және Саутут қалалары да жер бетіне қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Sawtooth National Forest was created as the Sawtooth Forest Reserve in the U. S. Department of Agriculture by proclamation of President Theodore Roosevelt on May 29, 1905. It was named after the Sawtooth Mountains in the northwestern part of the forest. On October 12, 1937, the U. S. Forest Service established the Sawtooth Primitive Area in the Sawtooth Mountains. Subsequently, Sawtooth National Forest began to extensively develop recreation opportunities, including new campgrounds, trails, and roads. In 1960, Frank Church, a U. S. Senator from Idaho, first introduced legislation for a feasibility study to study the area for national park status. Fires and stock are prohibited in certain high use areas of the wilderness. There are 40 trails totaling nearly 350 mile (563 km) in the wilderness that can be used for day hiking, backpacking, and horseback riding and accessed from 23 trailheads. Most of these trails were constructed or reconstructed in the 1960s. Mountain climbing, rock climbing, snowshoeing, and backcountry downhill skiing are activities that are also permitted in the wilderness. The closest town to the wilderness is Stanley at the northern end of the Sawtooth Valley, but the communities of Atlanta and Sawtooth City also provide access to the wilderness.
Таулар
Саутут жабайы табиғаты Роки тауларының бір бөлігі болып табылатын Саутут тауларын қамтиды. Саутут тауларында кем дегенде 50 шыңы 10000 футтан (3048 м) жоғары, оның ішінде Томпсон шыңы – бұл жотадағы және жабайы табиғаттағы ең биік нүкте, биіктігі 10751 фут (3277 м). Екінші ең биік нүкте – Креймер тауы. Солтүстік Саутут таулары Эоцендік Саутут батолитінен, ал Алтурас көлінің оңтүстігінде Саутут таулары Айдахо батолитінің бор кезеңіне жататын гранодиоритінен қалыптасқан.
The Sawtooth Wilderness encompasses the Sawtooth Mountains, which are part of the Rocky Mountains. The Sawtooth Mountains have at least 50 peaks over 10000 feet (3048 m) high, including Thompson Peak, the highest point in the range and the wilderness at 10751 feet (3277 m). The second highest point in Mount Cramer. The northern Sawtooth Mountains formed from the Eocene Sawtooth batholith, while south of Alturas Lake the Sawtooth Mountains formed from the Cretaceous granodiorite of the Idaho Batholith.
Су жолдары
Бұл жабайы аймақтың барлығы Тынық мұхитына құятын Колумбия өзенінің саласы – Снейк өзенінің су жиналатын алабында орналасқан. Жабайы аймақтың шығыс жағы Самон өзенімен суға толы, ол 684 км (425 миль) төменде Снейк өзеніне құяды. Жабайы аймақтың батыс жағы Пайетт өзенінің Оңтүстік саласының су жиналатын алабында, ал жабайы аймақтың оңтүстік бөлігі Бойз өзенімен суға толы. Саутут жабайы аймағында бірнеше жүз көл бар, олардың көбі мұздықтардың әсерінен пайда болған. Саутут көлі – бұл аймақтағы ең үлкен көл, ал ірі көлдердің ішінде Алиса, Токсауэй, Ардет, Эдна, Тозақ шулап, Ешкі және Барон көлдері бар. Жабайы аймақтағы көлдер жаздың ортасына дейін мұздап қалуы мүмкін, ал көптеген кішкентай көлдердің аттары белгісіз.
The entire wilderness is in the watershed of the Snake River, a tributary of the Columbia River, which flows into the Pacific Ocean. The eastern side of the wilderness is drained by Salmon River, which flows into the Snake River 425 mile (684 km) downstream. The western side of the wilderness is in the watershed of the South Fork of the Payette River, while part of the southern end of the wilderness is drained by the Boise River. Several hundred lakes exist in the Sawtooth Wilderness, and nearly all are the result of glaciation. The largest lake in the wilderness is Sawtooth Lake, and other large lakes include Alice, Toxaway, Ardeth, Edna, Hell Roaring, Goat, and Baron lakes. Lakes in the wilderness can remain frozen until mid summer, and many of the smaller lakes are unnamed.
Гляциология
Саутут шөлі альпілік мұз басу тарихына ие, және қазіргі күні жер бетінде мұздықтар болмаса да, көпжылдық қар алаптары мен тау мұздықтары сақталып қалған, әдетте солтүстік немесе шығысқа қараған беткейлерде. Саутут тауларында 202 көпжылдық қар алабы картаға түсірілген. Саутут таулары соңғы рет плейстоцен дәуірінде кеңінен мұздыққа толып, бірақ шағын мұз дәуірінде, шамамен 1850 жылы аяқталған, мұздықтар болған болуы мүмкін. Мұздық әрекетінің іздеріне мұздық көлдері, мореналар, мүйіздер, аспалы аңғарлар, цирктер және қабырғалар жатады.
The Sawtooth Wilderness has a history of alpine glaciation, and while no surface glaciers exist today, perennial snow fields and rock glaciers remain, usually on north or east facing slopes. There have been 202 perennial snow fields mapped in the Sawtooth Mountains. The Sawtooth Mountains were last extensively glaciated in the Pleistocene, but glaciers probably existed during the Little Ice Age, which ended around AD 1850. Remnants of glacial activity include glacial lakes, moraines, horns, hanging valleys, cirques, and arêtes.
Климат
Грэхам күзет станциясы Бойз өзенінің Солтүстік саласының жанында, Саутоут даласының қашық батыс шетінде орналасқан. Грэхам күзет станциясы ылғалды континенталды климатқа (Кёппен Dfb) ие, сонымен қатар субальпілік климаттың (Кёппен Dfc) белгілері де бар. Грэхам күзет станциясындағы температуралар жыл бойы күндізгі ауытқудың жоғары деңгейін көрсетеді, түнгі температуралар жыл бойы суық болып қалады, орташа ең төменгі температура 40°F (4.4°C) аспайтын айлар жоқ. Қыста күндізгі температуралар салыстырмалы түрде жұмсақ, орташа ең жоғары температура 39°F (3.9°C) пен 45°F (7.2°C) аралығында, бірақ түнгі температура күрт төмендеп, нөлден де төмен түседі. Күндізгі температураның өзгеру деңгейі Калифорния штатындағы Боди қаласымен салыстыруға болады.
Graham Guard Station is by the North Fork Boise River, on the far western edge of the Sawtooth Wilderness. Graham Guard Station has a humid continental climate (Köppen Dfb), with subalpine climate (Köppen Dfc) characteristics. The temperatures at Graham Guard Sation have a high degree of diurnal variation throughout the year, with the temperatures at night remaining cold throughout the year, with no months where the average low exceeds 40°F (4.4°C). Daytime temperatures in winter are relatively mild, with the average high temperature ranging between 39°F (3.9°C) and 45°F (7.2°C), but the temperature drops drastically at night, reaching far below freezing. The level of diurnal temperature variation is similar to that of Bodie, California.
Флора
Саутоут даласының жер жамылғысы қарағай және шырша-қарағай ормандары, шалғынды далалар және альпілік тундраны қамтиды. Даланың төменгі биіктіктерінде лоджполь қарағайы дерлік монотиптік ормандарды құрайды, сонымен қатар дуглас шыршасы және дірілді қайын да кездеседі. Жоғары биіктіктерде аққақ, энгельман шыршасы, тау шыршасы және иілгіш қарағай өседі. Далада қауіп астындағы немесе жойылып бара жатқан өсімдік түрлері белгілі емес. Дала құмырска мен жойылып бара жатқан канадалық рысьтің мекендеу ортасы болып табылады, бірақ осы түрлердің соңғы кездеулері туралы ешқандай хабарлама жоқ. Олар нақты мекендеу ортасының жағдайларына тәуелді және ортаның өзгеруіне сезімтал болғандықтан таңдалды.
Land cover types in the Sawtooth Wilderness include pine and spruce fir forests, meadows, and alpine tundra. Lodgepole pine forms nearly monotypic forests in lower elevations of the wilderness, while douglas fir and quaking aspen can also be found. Higher elevations contain whitebark pine, Engelmann spruce, subalpine fir, and limber pine. There are no known threatened or endangered plant species in the wilderness. The wilderness contains habitat for wolverines and the endangered Canada lynx, but no recent sightings of these species have been reported. They were selected because they are dependent upon specific habitat conditions and sensitive to habitat changes.