Хью Питер: Англия азаматы, дін қызметкері және саяси кеңесші

Кіріспе

Ағылшын уағыздаушысы (1598–1660)

Хью Питер (немесе Питерс) (29 маусым 1598 күні шомылдырылды – 16 қазан 1660) – ағылшын уағыздаушысы, саяси кеңесші және әскери қызметкер, ол ағылшын азаматтық соғысы кезінде Парламенттік іске қолдау көрсетті және зор ықпалға ие болды. Ол пуритандық істің мүддесін ілгерілетуде өте тиімді деп есептелген әсем уағыз айту стилін қолданды. Англияның Корнуолл аймағындағы радикалды протестанттық отбасында туған, бірақ голланд тегі де бар Питер Америкадағы пуритандық колонияға көшті, онда ол алғаш рет көзге түсті. Голландияда біраз уақыт өткеннен кейін Англияға оралып, Оливер Кромвельдің жақын серігі және үгітшісі болды. Питер бірінші болып I Чарльзды соттау және өлім жазасын беруді ұсынған болуы мүмкін, сондай-ақ оның басын кесуге көмектескен деп саналады. Питер Англия шіркеуінің жер иеленудегі рөлін жоятын және мүліктің заңдық құқығына нұқсан келтіретін революциялық өзгерістерді ұсынды. Протестанттық Голландияға қарсы соғысқа қарсы болған және Кромвельдің қайтысынан кейін одан шеттетілген Питердің бұрынғы ашық пікірлері Реставрациядан кейін жазаға тартылуына себеп болды, ол патша өлтіруші ретінде асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді.

Ерте өмір

Пьер Антверпендік әкеден туған және әулетті отбасында өскен. Пьер 1598 жылдың 29 маусымында Фуэйде крещениеден өтті және Кембридждегі Тринити колледжінде білім алды. Дініне келгеннен кейін ол Эссексте уағыз айтты; Лондонға оралғаннан кейін, Англикандық шен алып, Сент-Сепульхрда лектор болып тағайындалды. Дегенмен, ол пуритандық пікірлерді ұстанды және ақырында Англиядан Голландияға кетіп қалды. Шамамен 1632 жылы Германияда Швецияның Густав Адольфымен кездесіп, кейін Роттердамдағы ағылшын шіркеуінің пасторы болды. Мұнда оның пуритандық бейімділігі қайтадан назар аударды, сондықтан Питер Жаңа Англияға көшті. Ол әйелі арқылы Джон Уинтроппен байланыста болды және американдық отаршылармен бірнеше достық қарым-қатынас орнатқан болатын. 1635 жылдың қазан айында Бостонға келді және Салемдегі шіркеуге жетекшілік етті. Ол 1637 жылы Антиномиялық дау кезінде Анна Хатчинсонның ісінде маңызды рөл атқарды, колониядан қууды қалаған пасторлардың бірі болды. Ол колонияның істерінде жетекші рөл атқарды және Коннектикуттегі жаңа колонияның құрылысына қызығушылық танытты. Сондай-ақ Гарвард колледжін құруға белсенді қатысты.

Азамат соғысы кезеңі

1641 жылы Питер Англияға колонияның өкілі ретінде оралды, бірақ көп ұзамай басталған саяси дау-дамағдарлыққа қатысты. Ол Ирландиядағы авантюристтер әскерінің дін қызметкері болды және 1642 жылы лорд Форбстың жорығында қызмет етті, оның жайлы есеп жазды. Оралғаннан кейін Уильям Лаудқа қарсы күреске белсенді қатысып, Ричард Мэтердің «Шіркеу басқаруы және шіркеу келісімі талқыланды» (1643) атты трактатының алғы сөзінде тәуелсіздердің ұстанымдарын қорғады. 1643 жылдың қыркүйегінде Парламенттік қауіпсіздік комитеті Питерді Голландияға миссиямен жіберді, онда Парламент атынан ақша қарызға алып, голландтарға Парламенттің ісінің әділдігін түсіндіруі тиіс болды. Питер дипломат емес, уағыздаушы ретінде Парламенттік мақсатқа көбірек пайда келтірді, оның уағыздары парламенттік армияға жауынгерлерді тартуда өте тиімді болды. Ол мемлекеттік қылмыскерлерді жазалау кезінде де үгітші ретінде танымал болды, Ричард Чаллонерге эшафодта көмектесті және сэр Джон Хотамның басын кескен кезде мүмкіндікті дұрыс пайдаланды. Дегенмен, Питердің ең үлкен ықпалы әскердің дін қызметкері ретінде болды. 1644 жылдың мамырында ол Уорвик графымен Лаймды құтқару үшін жасалған теңіз жорығына қатысты, ондағы шіркеуде алғыс айту уағызын оқыды және Уорвик оған батыстың жағдайы мен сол жердегі әскердің қажеттіліктерін Парламент назарына жеткізуді тапсырды. Бұл сэр Томас Фэрфакс және Жаңа үлгідегі армияға көрсетілген осындай қызметтердің бастауы болды. Питер 1645-1646 жылдары сол армияның жорықтарында маңызды рөл атқарды. Қалаға шабуыл жасалатын кезде, оның міндеті шабуылға дайындалып жатқан топқа уағыз айту болды, Бриджвотер, Бристоль және Дартмут қалаларында оның шешендігі сарбаздарды жігерлендірді деп есептелді. Жеңіске жеткен соң ол халықты парламенттік армияның әділдігіне көндіруде де, бейтараптарды қолдаушыларға айналдыруда да тиімді болды. Бристольді қоршау кезінде ол бес мың клуб мүшесін өзгертті, ал Фэрфакстың әскері Корнуоллға кірген кезде оның хабарларында Питердің отандастарын мойынсұнуға көндірудегі пайдалылығы ерекше аталып өтті. Діни қызметкер ретіндегі міндеттерінен өзге, Питер генералдың сенімді өкілі және соғыс тілшісінің қызметін де атқарды. Фэрфакс оны парламентке әскерінің жағдайын, оның әрекеттерін анықтаған себептерді және оның жетістіктерінің егжей-тегжейін жеткізу үшін жиі пайдаланды. Оның шайқастар мен қоршаулар туралы баяндамалары қызығушылықпен оқылды және генералдың өзінің баяндамаларына жартылай ресми қосымша болды. Оливер Кромвель Фэрфакстың үлгісін ұстанды және оның атынан Питер Парламентке Винчестерді басып алу және Басинг Хаусты тонау туралы баяндама жасады. Оның лауазымы мен қызметіне лайықты құрмет ретінде, ол 2 сәуірде 1646 жылы парламенттің екі палатасының алдында батысты қалпына келтіру үшін алғыс айту уағызын оқуға шақырылды. Бірінші ағылшын азаматтық соғысының соңында Питер, пресвитериандар мен шотландтардың ұнатпауына қарамастан, тәуелсіздердің жетекшісі ретінде үлкен ықпалға ие болды. Ол өзінің «Англия соғыстарының соңғы есебі» (1646) атты кітапшасында діни төзімділік, шетелдік протестанттармен одақ құру және ізгі хабарды белсенді таратуды ұсынды. Жаңа үлгідегі армия мен Ұзақ Парламент арасындағы дауда ол біріншісін жақтады, ал армия 1647 жылы маусымда патшаны ұстағаннан кейін Карл I-мен Ньюмаркетте және Виндзорда сұхбаттасты, онда ол соңғысына жақсы әсер етті және одан әрі іс-әрекет етудің ең жақсы жолы туралы кеңес берді. Ол Екінші Азамат соғысында пайдалы қызметтер атқарды, Пемброкты қоршау кезінде қоршаушыларға қару-жарақтар сатып алды, Мидлендс аймағында әскер жинады және Утоксетерде Гамильтон герцогының берілуін ұйымдастырды. 1648 жылы Лондонға әскер кірген кезде, ол бұл әрекетті қолдаған және Прайдтың тазаруын қолдаған аз ғана уағыздаушылардың бірі болды. 1649 жылдың тамызында ол Кромвельдің Ирландия жорығына қатысып, Вексфордтың құлауына куә болды, ал кейіннен Англиядан Кромвельге керек-жарақтар мен күшейткіштерді жіберуге бақылау жасау арқылы науқанға көмектесті. 1650 жылы ол Мемлекеттік кеңестің дін қызметкері болып тағайындалды. Ол өзінің қызметі арқылы діни, құқықтық және әлеуметтік реформаларға қатысты түрлі комитеттерге ықпал етті. Сол жылы Үшінші Азамат соғысы кезінде ол Оңтүстік Уэльсте болды, халықты осы мақсатқа тартуға тырысты, кейіннен 1651 жылы Вурчестер шайқасына қатысты, содан кейін ол жеңіске жеткен Парламенттік сарбаздарға уағыз айтты.

In 1641, Peter returned to England as agent of the colony, but soon became involved in the political troubles which now began. He became chaplain to the forces of the adventurers in Ireland, and served in 1642 in Lord Forbes's expedition, of which he wrote an account. On his return he took a violent part in the campaign against William Laud, and defended the doctrines of the Independents in a preface to a tract by Richard Mather entitled "Church Government and Church Covenant discussed " (1643). In September 1643 the Parliamentary Committee of Safety employed Peter on a mission to Holland, there to borrow money on behalf of Parliament, and to explain the justice of its cause to the Dutch. He was more valuable to the Parliamentary cause as a preacher than as a diplomat, and his sermons were very effective in winning recruits to the parliamentary army. He also became famous as an exhorter at the executions of state criminals, attended Richard Challoner on the scaffold, and improved the opportunity when Sir John Hotham was beheaded. However, it was as an army chaplain that Peter exerted the widest influence. In May 1644 he accompanied the Earl of Warwick in his naval expedition for the relief of Lyme, preached a thanksgiving sermon in the church there after its accomplishment, and was commissioned by Warwick to represent the state of the west and the needs of the forces there to the attention of Parliament. This was the prelude to greater services of the same nature rendered to Sir Thomas Fairfax and the New Model Army. As chaplain, Peter took a prominent part in the campaigns of that army during 1645 and 1646. Whenever a town was to be assaulted, it was his business to preach a preparatory sermon to the storming parties, and at Bridgwater, Bristol, and Dartmouth his eloquence was credited with inspiring the soldiers. After a victory he was equally effective in persuading the populace of the justice of the parliamentary arms, and in converting neutrals into supporters. During the siege of Bristol he made converts of five thousand clubmen, and when Fairfax's army entered Cornwall, his despatches specially mentioned the usefulness of Peter in persuading his countrymen to submission. In addition to his duties as a chaplain, Peter exercised the functions of a confidential agent of the general and of a war correspondent. Fairfax habitually employed him to represent to Parliament the condition of his army, the motives which determined his movements, and the details of his successes. His relations of battles and sieges were eagerly read, and formed a semi official supplement to the general's own reports. Oliver Cromwell followed the example of Fairfax, and on his behalf Peter delivered to the House of Commons narratives of the capture of Winchester and the sack of Basing House. It was a fitting tribute to his position and his services that he was selected to preach, on 2 April 1646, the thanksgiving sermon for the recovery of the west before the two houses of parliament. At the conclusion of the First English Civil War, Peter, though greatly disliked by the Presbyterians and the Scots, had attained great influence as leader of the Independents. In his pamphlet "Last Report of the English Wars" (1646), he urged religious toleration, an alliance with foreign Protestants, and an active propagation of the gospel. In the dispute between the New Model Army and the Long Parliament he naturally took the side of the former, and after the seizure of the King by the Army in June 1647 had interviews with Charles I at Newmarket and Windsor, in which he favourably impressed the latter, and gave advice upon the best course to pursue. He performed useful services in the Second Civil War, procured guns for the besiegers at the siege of Pembroke, raised troops in the Midlands, and arranged the surrender of the Duke of Hamilton at Uttoxeter. When the Army entered London in 1648 he was one of the few preachers who supported the move and spoke out in support of Pride's Purge. In August 1649 he accompanied Cromwell on his Irish Campaign, and was present at the fall of Wexford, while later he assisted the campaign by superintending from England the despatch to Cromwell of supplies and reinforcements, and was himself destined by Cromwell for a regiment of foot. In 1650 he was appointed chaplain to the Council of State. Through his office he exerted influence on various committees concerned with religious, legal and social reforms. The same year, during the Third Civil War he was in South Wales, endeavouring to bring over the people to the cause, and subsequently was present at the Battle of Worcester in 1651, where afterwards he preached to the victorious Parliamentary soldiers.

Карл І сотталу және өлтірудегі рөлі

Пётр Карл I-ді тұтқын ретінде Лондонға әкелген әскердің басында болды, содан кейін уағыздарында сот және үкімді қорғады және қолдады. Пётрдің кеңесі Кромвельдің жақын шеңберінде маңызды рөл атқарды және мемлекеттік саясатты қалыптастырудың жоғары деңгейлеріне ықпал етті. Куәгердің сөзіне сүйенсек, Пётр патшаны соттап, өлім жазасын беруді Кромвельге алғаш ұсынған адам екенін мәлімдеген. Ол өлім жазасын орындайтын адамның көмекшісі болған деп саналады.

Қайта қалпына келтіру және Стюарт жазасы

Кромвельдің ұлы биліктен құтылғаннан кейін ел тұрақсыз және фракциялық болды, ал Шотландиядан генерал Монк жалғыз тиімді және біріккен күштің басшылығымен келді. Пётр өзінің жаңа билікпен позициясын нығайтуға тырысты және Монкпен Лондонға саяхат кезінде Сент-Олбанста кездесті, бірақ оған ешқандай қолдау көрсетілмеді, ол 1660 жылдың қаңтарында Уайтхоллдегі үйінен шығарылды. Монк Стюарт үйін қалпына келтіргені Петірді үлкен қауіпке ұшыратты. 11 мамырда оның тұтқындалуына бұйрық берілді. 17 мамырда Кентерберия архиепискобының кітапханасы одан алынды. Ол өтемақы туралы заңнан босатылды және 2 қыркүйекте Саутваркта тұтқындалды. Пётрдің уағыздауы мен Кромвельдің атынан Парламентке сөйлеген сөздері оны Стюарт патшасының пуритандық қарсыласы ретінде өте танымал етті, сондықтан оны құтқаруға ешқандай қарсылық жоқ; сондықтан оның пікірлерін қайтарып, өкініш білдіру оның ең жақсы үміті болар еді. Сондай-ақ, мұрагерлерге мұра қалдырып, дүние-мүлкін тартып алудан сақтайды. Алайда, ол үрейге ұшырап, Лордтар палатасына өзін қорғау туралы хат жіберді, онда ол Карл І өліміне қатысы жоқ деп мойындады. Чарльздың өлім жазасына кесілуін ақтауға қоса, Пётр екі қатты маскированный жазалаушылардың бірі, тіпті балтаны дәнекерлеген адам деп айыпталды, бірақ бұл біраз шеберлікті қажет ететін іс болды. Басшының көмекшісі кесілген бас көрермендерге көрсетіп, кейін оны бір жағына лақтырып тастады, бірақ ол әдеттегі "Бұл сатқынның басы" деген сөзді қалдырды, өйткені жетекші уағыздаушы Петірдің дауысы оңай танылатын. Куәгердің айтуынша, Питер ағаш ұстасына ағаштарды ағашқа баулап қоюға (Егер ол қарсылық көрсе, Чарльзді блокка байлау үшін) бұйрық берді, жазалау күні оқиға орнында болды, содан кейін бір сағат бойы жоғалып кетті және кейін де бостандықта жүрген Ричард Брэндонмен бірге су ішкенін көрді. Питер сол күні үйде ауырып, төсекте жатқандығын айтып, алибиін ұсынды, мұны оның үй қызметшісі растады, бірақ сот бұл куәлікті сендірмейтін деп тапты.

The country became unstable and factional after Cromwell's son fell from power, and General Monck came from Scotland leading the only effective and unified force left. Peter attempted to secure his position with the new power in the land and met Monck at St Albans on the latter's march to London, but met with no favour, being expelled from his lodgings at Whitehall in January 1660. Monck's restoration of the house of Stuart placed Peter in serious danger. On 11 May his arrest was ordered. On 17 May the Library of the Archbishop of Canterbury was taken from him. He was excepted from the Act of Indemnity and apprehended on September 2 in Southwark. Peter's preaching and addresses to Parliament on Cromwell's behalf had made him too well known as a Puritan opponent of the royal house of Stuart for any disavowals to save him; thus, a recantation of his opinions and a display of repentance would probably have been his best hope. It would also prevent his property being forfeited and leave something for his heirs. However, he appeared to have panicked, sending a defence of himself to the House of Lords in which he denied any share in the death of Charles I. In addition to justifying Charles being condemned to death, Peter was alleged to be one of the two heavily disguised executioners, even the one who welded the axe, though this was a task requiring some skill. The headsman's assistant had held up the severed head to spectators, and contemptuously thrown it aside afterward, but he omitted the usual pronouncement 'This is the head of a traitor'; as a leading preacher Peter's voice would have been easily recognized. A witness testified that Peter had ordered a carpenter to drive staples into the scaffold (for tying Charles to the block if he resisted), been present at the scene on the day of the execution, disappeared for an hour during it, and was seen drinking water with the presumed headsman, Richard Brandon, afterwards. Peter produced an alibi, claiming that he had been ill and confined to bed at home on that day, which was confirmed by a house servant of his, but the court found that testimony unconvincing.

Қасиетті бағалау

Британ энциклопедиясының 11-ші басылымында (1911) Петірдің өмірбаянына арналған мақаланың анонимді авторының пікірінше, оның өліміне патша өлтірушілердің кез келгенінен де зор қуанышпен қарады, себебі ол өзінің шексіз сөйлеуімен және белсенді қызметімен көптеген адамдардың наразылығын тудырған еді. Ол дөңгелек мінезді, қарапайым, әдепсіз, жануарларға тән күшті рухы бар, жоғары ойлау қабілеті бар адамдардың кедергілерінен сескенбейтін, оның қуаты көбінесе ой-өрісін басып кететін, өмірдің нақтылығына және діннің практикалық жағына ден қоятын адам болды. Бұл автордың пікірінше, Петірдің діни пікір таласына қатысты түсінігі, яғни дін қызметкерлері бірге дұға етіп, бірге өмір сүрсе, барлық келіспеушіліктерден қашынып жүруге болады деген ойы, өте ерекше және оның жеке сезімталдығының кеңдігін, сонымен қатар зиялылық қиялының шектерін көрсетеді. Тарихшы К.Х. Ферт 1896 жылы жарық көрген «Ұлттық биографиялық сөздік» мақаласында Петірге қатысты халық арасындағы жек көрудің орынды еместігін айтқан. Петір онымен емес, айтқандарымен оны қоздырған. Оның жалпы игілік үшін жасаған белсенді еңбегі мен жекелеген патшалықтарға көрсеткен мейірімділігі ұмытылып, тек патшаны айыптауы мен дін қызметкерлеріне жасаған шабуылдары ғана есте қалды. Бернет оны «Кромвельге үлкен пайда келтірген, бірақ патшаның өлімін қатты және бейшаралықпен талап етуде инквизитордың қатыгездігі мен өрескелдігімен көзге түскен ынталы әзілкеш уағызшы» деп сипаттайды. Оның әзілдері зорлық-зомбылығымен бірдей наразылық тудырды, және оның сөздерін жинап, оған көптеген танымал анекдоттар мен әзіл-қалжыңдарды жатқызған памфлеттер жасалды. Оның беделіне қарсы әндер мен сатиралар арқылы ұрлық, маскүнемдік, неке бұзу және басқа да қылмыстар жасады деген айыптаулар тағылды; бірақ бұл айыптаулар сол кезеңдегі даулы қарулардың бірі болды және оларға сенудің қажеті жоқ. Олар ешқандай дәлелге сүйенбейді және Петір оларды жоққа шығарды. Бір жағдайда осы жалақорлықты жариялаған баспагер газеттерде ресми кешірім сұрауға мәжбүр болды. Петірдің өмірі мен жазбаларын зерттеу оның адал, тура және жақсы мінезді адам болғанын көрсетеді, оның талғам мен үкімнің кемшіліктері оның тудырған жеккөрушіліктің көп бөлігін түсіндіреді, бірақ Ферттің пікірінше, оны ақтамайды. Петірдің Салемдегі ізбасарының бірі жазған дәстүрге сәйкес, биік және жіңішке болған, бірақ оның портреттері толық беті және денелі адамды бейнелейді. Коулдың «жақсы көрінетін, ашық жүзді адам» деп сипаттаған суреті бұрын Квинс колледжінің президенттік бөлмесінде болған. Ал басқасы Мырза доктор Трефриге тиесілі болды және 1868 жылы Ұлттық портреттер жинағында көрсетілді; ең жақсы ойылған портрет – «Өлі әкеден қалған соңғы мұра» атты 12mo, 1660 жылғы кітапқа қосымша. Басқа портреттердің тізімі Бодлейан кітапханасындағы Сазерленд коллекциясындағы портреттер каталогында келтірілген, ал көптеген сатирикалық баспалар мен карикатуралар Британдық музейдің баспалар мен суреттер каталогында сипатталған. Католик тарихшысы Хью Росс Уильямсон 1950 жылдары Петірдің Карл I-нің өлім жазасына шынымен және жасырын түрде қатысқанын мәлімдеді. Бұл мәлімдеме кеңінен қабылданбады.

In the opinion of the anonymous author of Peter's biography article in the Encyclopædia Britannica 11th ed (1911) his death was viewed with greater rejoicings than perhaps attended that of any of the regicides, as he had incurred great unpopularity by his unrestrained speech and extreme activity in the cause. He is said to have been a man of a rough, coarse nature, without tact or refinement, of strong animal spirits, undeterred by difficulties which beset men of higher mental capacity, whose energies often outran his discretion, intent upon the realities of life and the practical side of religion. In the opinion of that writer, Peter's conception of religious controversy, that all differences could be avoided if ministers could only pray together and live together, is highly characteristic, and shows the largeness of his personal sympathies and at the same time the limits of his intellectual imagination. In his Dictionary of National Biography article (1896) on Peter, the historian C. H. Firth was of the opinion that his popular hatred was hardly deserved. Peter had earned it by what he said rather than by what he did. His public spirited exertions for the general good and his kindnesses to individual royalists were forgotten, and only his denunciations of the king and his attacks on the clergy were remembered. Burnet characterises him as "an enthusiastical buffoon preacher, though a very vicious man, who had been of great use to Cromwell, and had been very outrageous in pressing the king's death with the cruelty and rudeness of an inquisitor", His jocularity had given as much offence as his violence, and pamphlets were compiled which related his sayings and attributed to him a number of time honoured witticisms and practical jokes. His reputation was further assailed in songs and satires charging him with embezzlement, drunkenness, adultery, and other crimes; but these accusations were among the ordinary controversial weapons of the period, and deserve no credit. They rest on no evidence, and were solemnly denied by Peter. In one case the publisher of these libels was obliged to insert a public apology in the newspapers. An examination of the career and the writings of Peter shows him to have been an honest, upright, and genial man, whose defects of taste and judgement explain much of the odium which he incurred, but in the opinion of Firth do not justify it. Peter is described as having been tall and thin, according to the tradition recorded by one of his successors at Salem, but his portraits represent a full faced, and apparently rather corpulent man. A picture of him, described by Cole, as showing "rather a well looking open countenanced man", was formerly in the President's lodge at Queens' College, Cambridge. One which belonged to the Rev. Dr. Treffry was exhibited in the National Portrait Collection of 1868; the best engraved portrait is that prefixed to "A Dying Father's Last Legacy", 12mo, 1660. A list of others is given in the catalogue of the portraits in the Sutherland Collection in the Bodleian Library, and many satirical prints and caricatures are described in the British Museum Catalogue of Prints and Drawings. Catholic historian Hugh Ross Williamson maintained in the 1950s that Peter had actually and surreptitiously assisted at Charles I's execution. This allegation has not been broadly accepted.

Отбасы

Питер Томас Дайквудтың, яғни Питердің, діни қуғын-сүргіннен қашып Нидерландыдан кеткен әулеттен тараған және Джон Треффри мен Эмлин Треситнидің қызы Мартаның ұлы болды, олар Фуэй, Корнуоллдан шыққан еді. Шамамен 1625 жылы, Питер Эссексте уағыз айтып жүргенде, Уикфордтан шыққан Эдмунд Ридтің жесірі, сондай-ақ сол округтегі Пэбмарштан шыққан Томас Куктің қызы Елизаветаға үйленді. Питер екінші рет Деливеранс Шеффилдке үйленді; ол 1677 жылы Жаңа Англияда әлі тірі болды және қайырымдылық есебінен күшін алды. Екінші некесінен Питердің бір қызы болды, ол Елизабет есімді, оған оның "Соңғы сыйлық" арналған. Ол Америкада үйленгенін және ұрпақтарын қалдырғанын айтады, бірақ шежіренің дұрыстығы күмәнді.

Хью Питер экраннан

1970 жылғы "Кромвелл" фильмінде оның рөлін Патрик Мэги ойнады. Ол 1981 жылғы "Мистер Хью Питерге соңғы келуші" телеспектаклінің басты кейіпкері болды. Спектакльде оның өлім жазасына кесілуге бір күн қалған түні, өмірінен өткен және болашақтан келген түрлі адамдармен кездесуі көрсетілді. Оны Питер Вон ойнады, Чарльз Кей I Чарльзды, Майкл Пеннингтон Джон Лилбернді, ал Джулия Чемберс оның қызы Елизаветаны сомдады.