Раввин Исаак Тирнау (14-15 ғғ.) – австриялық/венгр раввині, «Дәстүрлер кітабы» авторы. Өмірі туралы мәлімет аз, бірақ оның еңбегі еврей тарихында маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 ғасырдағы австриялық (немесе венгр) раввин Исаак Тирнау (יצחק אייזיק מטירנא немесе יצחק טירנאו; сондай-ақ Исаак Тирнау) 14 ғасырдың соңында туған және 15 ғасырда қызмет еткен австриялық (немесе венгр) раввин. Ол ең әйгілісі «Sefer haMinhagim» («Кедендер кітабы») еңбегімен танымал.
14th century Austrian (or Hungarian) rabbi
Rabbi Isaac Tyrnau (יצחק אייזיק מטירנא or יצחק טירנאו; also Isaak Tyrnau) was an Austrian (or Hungarian) rabbi, born in the late 14th century and active in the 15th century; he is most famous for his Sefer haMinhagim (Book of Customs).
Өмірбаян
Оның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол Венада дүниеге келді, кейін Австриядағы Тирнау қаласына көшті, алайда кейбір деректер бойынша қазіргі Словакиядағы Трнава (Тирнау) қаласы болуы мүмкін. Ол Вена және Нойштадт раввиндерінің бірі Абрахам Клауснерден дәріс алды. Аңызға сүйенсек, мажар ханзадасы Тирнаудың қызына ғашық болып, яһуди дініне өтіп, тәжден бас тартып, оның қызына үйленген.
Little is known about his life. He was born in Vienna and later moved to Tyrnau in Austria, although some suggest Trnava (Tyrnau), in modern day Slovakia. He studied under Rabbis Abraham Klausner of Vienna and of Neustadt. According to legend, a Hungarian prince fell in love with Tyrnau's daughter, converted to Judaism, renounced the throne and married Tyrnau's daughter.
Шығармалары
Сефер хамингагим (Әдет-ғұрыптар кітабы) – күнтізбеге сәйкес орналастырылған ашкенази еврейлерінің түрлі топтарының халахоттары («иудей заңдары») мен мингагимдері («әдет-ғұрыптары») жинағы. Бұл шығарма Тирнаудың ұстаздарының еңбектерімен күшті ықпалдастырылған. Онда сонымен қатар мажар раввині жазған жазбалар да бар, олар Тирнаудың алғашқы басылған нұсқасына (1566 жыл) қоса тіркелген. Мұны Мордехай Яффе «Орах Хайим» туралы «Лебуш» атты еңбегінің соңында сілтеме жасайды. Тирнау кітабының кіріспесінде айтқандай, оның ниеті – әдет-ғұрыптарды біріктіру болды. Шамамен 1348 жылы болған «Қара өлім» Германиядағы еврей қауымдастықтарын дерлік толығымен жойды. Ғалымдардың саны соншалықты азайды, кейбір жерлерде «жергілікті әдет-ғұрыптарды жақсы білетін тек екі-үш адам ғана болды». Тирнаудың еңбегі Яхрейт (өлім күнін еске алу) идеясын егжей-тегжейлі талқылаған алғашқы жұмыс ретінде белгілі. 1590 жылы ол идиш тіліне аударылып, көптеген рет қайта басылды. Бұған қоса, «Сефер хамингагимге» қосымша ретінде «Орхот Хайим» атты 132 бөлімнен тұратын мораль туралы трактат кіреді. Бұл еңбек белгілі бір дәрежеде 1556 жылы Рабби Яков бен Моше Леви Моелин (Махарил) жазған «Мингагей Махарил» еңбегімен ығыстырылды.
The Sefer haMinhagim (Book of Customs) is a compendium of halachot ("Jewish laws") and minhagim ("customs") of various groups of Ashkenazi Jews, arranged according to the calendar. The work is significantly influenced by those of Tyrnau's teachers. It also contains notes from a Hungarian rabbi, which were already attached with the first printed edition of Tyrnau's work (1566). It is quoted by Mordechai Jaffe at the end of his "Lebush" on Orah Hayyim. As Tyrnau states in the foreword of the book, his intention was to unify the customs. The Black Death around 1348 had almost completely destroyed the German Jewish communities. The number of scholars had diminished so much that in some places "there were only two or three persons who had a real knowledge of local customs". Tyrnau's work is noted as the first to discuss in detail the idea of the Yahrzeit (the commemoration of the anniversary of a death). It was translated into Yiddish in 1590, and often reprinted. It also contains a treatise on morals entitled "Orhot Hayyim," in 132 sections, which is appended to the Sefer haMinhagim. This work was to some extent superseded by Minhagei Maharil by Rabbi Yaakov ben Moshe Levi Moelin (Maharil), 1556.