Кіріспе
Американдық драмалық сопрано (1955 жылы туған)
Шерил Студер (24 қазан 1955 жылы туған) – әлемдегі ең танымал опера театрларында өнер көрсеткен американдық драмалық сопрано. Студер сегізден астам рөл орындаған, олар драмалық репертуардан бастап лирикалық және колоратура сопранолармен байланысты рөлдерді, ал карьерасының соңғы кезеңінде меццо-сопрано рөлдерін де қоса алды. Ол әсіресе Рихард Штраус және Рихард Вагнердің шығармаларын орындауымен танымал.
Ерте өмір және білім
Студер Мичиган штатының Мидленд қаласында Карл В. Студер мен Элизабет (туған Смит) Студердің үш баласының бірі ретінде дүниеге келді. Ол бала кезінде фортепиано мен альтты ойнауды үйренді, ал 12 жасында жергілікті опера әншісі және дауыс сабақтарының мұғалімі Гвендолин Пайктан дауыс сабақтарын бастады. Ол Герберт Генри Доу орта мектебінде оқыды, содан кейін Interlochen Arts Academy-ге көшіп, кіші және аға сыныптарды тамәмдап, 1974 жылы бітірді. Орта мектепті бітіргеннен кейін Студер Оберлин музыка консерваториясында оқыды, бірақ бір жылдан кейін бағдарламадан шығып, отбасымен бірге Теннесси штатына көшіп кетті. Ол оқуын Ноксвиллдегі Теннесси университетінде жалғастырып, 1979 жылы вокалдық өнер бакалавры дәрежесін алды. 1979 жылдың жазында Студер Австрияның Баден-бай-Вена қаласындағы Шуберт институтында неміс Lied өнері бойынша шетелдік студенттерге арналған курста қатысты. Аталған бағдарламада Студердің ұстаздары Ирмгард Зифрид, Бриджит Фассбаендер және Ханс Хоттер болды. Хоттер Студерді Венадағы Hochschule für Musik und darstellende Kunst-те одан әрі оқу үшін Еуропада қалуға көндірді. Студер кәсіби мансабын бастамас бұрын бір жыл бойы Хоттерден сабақ алды. 1979 жылы ол Lied орындау өнеріндегі үздік нәтижелері үшін Franz Schubert Institut Preis сыйлығына ие болды.
1980 жылдар
1981 жылы Студер Бавария мемлекеттік операсының тұрақты мүшесі болып қабылданды. Ол екі маусым бойы компанияда жұмыс істеді, көбінесе олардың қойылымдарындағы екінші рөлдерді орындады. Бавария мемлекеттік операсындағы басты рөлдерінің қатарында Карл Мария фон Вебердің «Эврианта» және «Айырбастау кәләші» («Маренка») операларындағы басты рөлдер болды. Бавария мемлекеттік операсында жұмыс істеген кезде Студер алғаш рет Рихард Вагнердің шығармаларын және драмалық сопрано репертуарын зерттеуге бейімделді. Осыған дейін ол негізінен белканто репертуарына назар аударған, ал неміс репертуарымен танысуы Лиддер арқылы ғана болған. Ол өзінің кәсіби опералық дебютін Вагнердің «Валькирия» операсындағы Хелмвиге рөлімен жасады. 1981–1982 жылғы маусымның соңында ол Мюнхен ансамблін тастап, екі маусымға Дамштадт штаттық театрына қосылды. 1983 жылдың көктемінде Студер Вердидің «Травиата» операсында Виолетта рөлінде алғашқы маңызды рөлін ойнады (Staatstheater Braunschweig). Келесі жазда тағы екі маңызды рөлді орындады: Вагнердің «Риенци» операсындағы Ирене және Вагнердің «Фейлер» операсындағы Дрола, бәрі де Бавария мемлекеттік операсының жазғы музыка фестивалінде Вольфганг Савалиштің жетекшілігімен. 1984 жылы Студер Дамштадт штаттық театрын тастап, Берлин Deutsche Oper ансамблінің тұрақты мүшесі болды. Ол компанияда толық екі маусым бойы жұмыс істеді. Сол жылы ол Чикаго лирикалық операсында Бизенің «Кармен» операсындағы Микаэла рөлімен АҚШ операсында дебют жасады. 1985 жылы Студер Байройт фестивалінде Джузеппе Синополидің жетекшілігімен Вагнердің «Таннхойзер» операсында Элизабет рөлін орындады. Бұл қойылымға жасалған жағымды пікірлер Студерді тез арада басты рөлдерге жеткізді. 1986 жылы Студер Лицейде Вагнердің «Райн алтыны» операсындағы Фрея рөлімен және Париж операсында Моцарттың «Сылыс флейтасында» Памина рөлімен дебют жасады. Сол жылы ол Сан-Франциско операсында Вагнердің «Майстерзіңгерлер» операсындағы Ева рөлімен дебют жасады. 1987 жылы Студер Корольдік опера театрында (Ковент-Гарден) Вагнердің «Таннхойзер» операсындағы Элизабет және Моцарттың «Дон Жуан» операсындағы Донна Анна рөлінде дебют жасады. 1988 жылы Студер Бизенің «Кармен» операсындағы Микаэла рөлімен Метрополитен операсында дебют жасады. Сол жылы ол Россинидің «Вильям Телл» операсындағы Матильда рөлін орындау үшін Ла Скалаға оралды. Ол Париж музыкалық театрында Карл Мария фон Вебердің «Атқыш» операсында Агата әнін орындады. 1989 жылы ол Вена мемлекеттік операсында және Зальцбург фестивалінде Рихард Штраустың «Электра» операсындағы Хризотемида рөлінде дебют жасады. Сол жылы Студер Grand Prix du Disque – Prix Maria Callas сыйлығын алды. Сондай-ақ 1989 жылы ол Вердидің «Сицилия кештері» операсындағы Герцогиня Елена рөлін орындау үшін Ла Скалаға оралды және Филадельфия опера компаниясында Доницеттидің «Ламмермур Люсиясы» операсындағы басты рөлді ойнады.
In 1986, Studer made her debut at the Liceu as Freia in Wagner's Das Rheingold and her debut at Opéra de Paris as Pamina in Mozart's Die Zauberflöte. That same year, she made her debut with the San Francisco Opera as Eva in Wagner's Die Meistersinger. In 1987, Studer made her debut with the Royal Opera House, Covent Garden, as Elisabeth in Wagner's Tannhäuser and her debut at La Scala as Donna Anna in Mozart's Don Giovanni. In 1988, Studer made her Metropolitan Opera debut as Micaëla in Bizet's Carmen. That same year she returned to La Scala to perform the role of Mathilde in Rossini's William Tell. She sang Agathe in Carl Maria von Weber's Der Freischütz at the Théâtre Musical de Paris. In 1989, she made her Vienna State Opera and Salzburg Festival debuts playing the same role, Chrysothemis in Richard Strauss' Elektra. That same year, Studer received the Grand Prix du Disque – Prix Maria Callas. Also in 1989, she returned to La Scala to perform the role of La Duchesse Hélène in Verdi's I vespri siciliani and made her debut with the Opera Company of Philadelphia in the title role of Donizetti's Lucia di Lammermoor.
1990 жылдар
1990 жылы Студер Моцарттың «Дон Джованни» операсында Донна Анна рөлін орындау үшін «Метрополитен опера» театрына оралды. Сол жылы Студер Рихард Вагнердің «Лоэнгрин» операсында Эльза рөлін Вена мемлекеттік операсында орындады. 1991 жылы Студер «Мет» театрында тағы екі рөлді орындады: Моцарттың «Идоменей» операсындағы Электра және Вердидің «Травиата» операсындағы Виолетта. Ол Вердидің «Риголетто» операсының үшінші актісінде Гильда рөлін Лучано Паваротти мен Лео Нуччимен бірге «Метрополитен опера» театрының 25 жылдық мерекелік гала-концертінде орындады. 1990 жылы ол Вена мемлекеттік операсында Вердидің «Аттила» операсында Одабелла және Моцарттың «Фигароның некесі» операсында графиня Альмавива рөлін де орындады. 1995 жылы ол алғаш рет Рихард Штраустың «Der Rosenkavalier» операсындағы принцесса фон Верденберг рөлін Зальцбург фестивалінде орындады. Сондай-ақ 1995 жылы Студер өзінің туған қаласы Мидлендте Мидленд симфониялық оркестрімен концертте өнер көрсетті. 1996 жылы Студер Вена мемлекеттік операсында дәл осы рөлді қайта орындады. Сол жылы Студер Рихард Штраустың «Арабелла» операсының атаулық рөлін орындау үшін Корольдік операға оралды және Бавария мемлекеттік операсындағы «Аида» операсындағы Амнерис рөлінде Вальтрауд Майермен бірге атаулық рөлді қайта орындады. 1997 жылы ол Сэр Георг Солтидің дирижерлігімен Салцбург фестивалінде Бетховеннің «Фиделио» операсында Леонора рөлін орындады. Сол жылы ол Мюнхен ұлттық театрында Штраустың «Ариадна на Наксосе» операсында Примадонна/Ариадна рөлін орындады. 1998 жылы ол Байройт фестивалінде «Der fliegende Holländer» операсында Сента рөлін орындады. Ол 1999 жылы сол рөлді қайтадан орындады. 1998 жылдың шілдесінде ол Рихард Вагнер қоғамы үшін Байройттегі Markgräfliches Opernhaus (Маркгравиялық немесе Маркграф опера үйі) -нде опера үйінің 250 жылдығын тойлауға арналған Liedabend концертін өткізді. 1990 жылдардың соңында Студерде дауыстық проблемалар туындады, нәтижесінде Бавария мемлекеттік операсы 1998 жылы оның келісімшарттарын бұзды, бірақ сахнадан қысқа ғана үзілістен кейін оның өнерлері жақсарып, Бавария мемлекеттік операсы оның келісімшартын тағы он төрт қойылымға жаңартты.
2000 жылдар
2000 жылы Студер Рихард Штраустың «Розенкавальері» операсындағы Принцесса фон Верденберг (Маршаллин) рөлін орындау үшін «Метрополитен Опера» театрына оралды. Сол жылы Стюдер Цюрих операсында Рихард Штраустың «Арабелла» операсының басты рөлін орындады. Ол сондай-ақ «Die Walküre» операсында Валтрауд Майердің ауруына байланысты соңғы сәтте Сиглинде рөліне ауысып, Байройт фестивалінде өнер көрсетті. Студердің Вердидің «Отелло» операсынан алынған «Ave Maria» әні 2001 жылғы Голливуд фильмі «O» саундтрегінде пайда болды. 2002 жылдың ақпан айында ол Индианаполис симфониялық оркестрімен бірге Изольданың «Liebestod» әнін орындады, бұл АҚШ-тағы сирек кездесетін өнер көрсетуі болды. 2003 жылдың қаңтар айында Студер Берлинде ЮНЕСКО симфонияның қолжазбасын «Әлемнің естелігі» деп жариялаған кезде Бетховеннің 9-шы симфониясында сопрано партиясын орындады. Сондай-ақ 2003 жылы ол Берлиндегі Deutsche Oper театрында мамыр айында «Der fliegende Holländer» операсындағы соңғы Сента рөлін орындады және Грекияның Афина қаласында пианист Чарльз Спенсермен бірге Верди, Вагнер, Барбер, Рихард Штраус және Копландтың әндерін қосатын «In Memoriam Maria Callas» атты концерттік кеш өткізді. 2004 жылдың наурыз айында Студер Германияның Мюнстер қаласында үш концерттік орындалымда өзінің алғашқы толық «Изольда» рөлін орындады. Осы толық «Изольда» рөлінен бұрын ол 1999 жылы Германияның Гиесен қаласында «Тристан мен Изольда» операсының барлық үш актісінен үзінділер орындаған. 2005 жылдың қазан айында Студер Рихард Вагнердің алғашқы саз айналымында Қытайдың Пекин қаласындағы Поли театрында Сиглинд рөлін орындады. Бұл айналымды Стефан Лоулесс Нюрнбергтің Штаттс-театры үшін қойды, ал қойылымдарды Филипп Оген жүргізді. 2005 жылдың қарашасында Студердің жеңіл жүрек шабуына ұшырағаны туралы хабар тарады, бірақ бұл ақпарат расталмады, нәтижесінде ол Испанияда жоспарланған бірнеше концерттерін тоқтатуға мәжбүр болды. 2007 жылдың маусым айында Студер Санкт-Петербургте Ресейлік пианист Семен Скигинмен бірге бірнеше шеберлік сабақтарын өткізіп, Рихард Штраустың әндерін орындады. 2007 жылдың тамызында, сондай-ақ пианист Семен Скигинмен бірге, ол Байройттегі Вилла Вахнфридте Рихард Штраустың әндерін орындады. 2008 жылдың ақпан айында Студер Испанияның Херес де ла Фронтера қаласындағы Вилламарта театрында пианист Джонатан Алдермен бірге Шуман, Брамс, Малер және Ричард Штраустың әндерін орындады. Сол жылдың қазан айында 2008 жылы Студер пианист Николас Ротпен бірге Дрейк университетінде Россини, Равел, Массенет, Альбениц, Брамс, Барбер және Ричард Штраустың әндерін орындады. 2008 жылдың қарашасында ол Германияда голланд пианисімен бірге Шуман, Брамс, Малер және Ричард Штраустың әндерін орындады. 2009 жылдың тамызында Студер Германияның Берлин қаласында қысқа ғана өмір сүрген Берлин халықаралық музыка фестивалінің аясында Рихард Вагнердің Wesendonck Lieder әнін орындады. Фестиваль оркестрін ол өзі басқарды.
2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2010 жылдың 9 шілдесінде Студер Германияның Вюрцбург қаласында Россинидің «Иль барбиере ди Сивилья» атты жаңа қойылымында режиссерлік дебютін жасады. 2011 жылдың мамыр айында ол Terras sam Sombra халықаралық сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы қараша айында ол Нюрнберг симфониялық оркестрімен және оның бас музыкалық директоры Александр Шеллимен бірге Нюрнберг пен Бельгияның Антверпен қалаларында концертте өнер көрсетті. Бельгиялық бас-баритон Вильфрид Ван ден Бранде де қатысқан Вагнердің барлық концерттері жазылып, оркестрдің «Nürnberger Symphoniker Live» сериясының бөлігі ретінде шығарылады. Студер дауыс диапазонының төменгі регистріне көшуді бастады. 2011 жылдың желтоқсанында ол Гамбург мемлекеттік опера театрында Энгельберт Хампердинктің «Хенсел және Гретель» операсында Гертруда рөлінде ойнады. Ол 2013 жылы да, Гамбургте бұл рөлді қайтадан орындады. 2012 жылы ол Interlochen Center for the Arts ұйымының Ovation Award сыйлығына ие болды. 2014 жылы Гамбург мемлекеттік опера театрында Рихард Штраустың «Арабелла» операсында Аделаида рөлін сомдады. Сондай-ақ 2014 жылы ол Грекияның Афина қаласында өтетін опера үшін 38-ші Халықаралық Мария Каллас Гран-при сыйлығын ұйымдастырды. 2016 жылдың қазан айында Студер Берлин мемлекеттік опера театрында (Staatsoper Berlin) Патрис Шероның Рихард Штраустың «Электра» операсының қойылымында Die Vertraute/Die Aufseherin (Бақылаушы/Сенімді серік) рөлін орындады, дирижерлік пультта Дэниел Баренбойм тұрды. Ол бұл рөлдерді 2022 жылдың маусымында және 2023 жылдың қазанында, тағы да Берлиннің Штатт-операсында Томас Гуггейс пен Маркус Пошнер дирижерлігімен қайтадан ойнады. 2016 жылдың желтоқсанында ол Роджерс пен Хаммерштейннің «Карусель» мюзиклында Нети Фаулер рөлінде өнер көрсетті, қойылым 2017 жылдың сәуір айына дейін Швейцарияның Базель театрында жалғасты. 2018 жылдың қыркүйегінде Студер Австрияның Грац операсында Пьетро Масканьидің «Кавальерия рустикана» операсының жаңа қойылымында Mamma Lucia контральто рөлін ойнады. Орындаулар жазылып, Oehms Classics лейблімен шығарылды. 2021 жылдың қарашасында Студер Штатт-оперде Пауль Дессау/Бертольт Брехттің 1951 жылғы «Лукуллдың айыпталуы» (Die Verurteilung des Lukullus) операсының жаңа қойылымында Тертулия рөлін ойнады, дирижерлік пультта заманауи музыкаға маманы Бернхард Контарски тұрды, ал атақты рөлді тенор Герхард Зигель сомдады.
Шеберлік сабақтары, опералық семинарлар, сот
Он сегіз жыл бойы, 2003 жылдан 2021 жылға дейін, Студер Вюрцбург музыка университетінде оқытумен айналысты. Ол сондай-ақ Пекиндегі Орталық музыка консерваториясының құрметті профессоры. Студер Грекияның Лесбос аралындағы өзінің Солтүстік Эгей музыка фестивалінде жыл сайын шеберлік сабақтары мен опералық шеберханаларын өткізеді. Ол халықаралық деңгейде (АҚШ, Грекия, Оңтүстік Корея, Қытай, Испания, Италия және Германия) шеберлік сабақтарын жүргізеді.
Жеке өмір
Студер грек теноры Михалис Дукакиске үйленген және өмірінің көп бөлігін Германияда өткізді. Бұрынғы некелерінен Стюдердің Эльза және Сента есімді екі қызы бар, олардың есімдері Рихард Вагнер операларының кейіпкерлерінің құрметіне қойылған. Үлкені Сента – поп әнші. Оның тұңғыш жеке альбомы «Happy» 2014 жылдың қаңтар айында шықты.