Кіріспе

Манья Шохат (1880-1961) - орыс еврей саясаткері және Палестинадағы ұжымдық қоныстың "анасы", кибуц қозғалысының бастауы.

Өмірбаян

Манья Вилбушевич (сонымен қатар Мания, Вилбушевич / Вилбушевич; кейіннен Шохат) Ресей империясының Гродно губернаторлығында (қазіргі Беларусь) бай еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді және Лососна маңында өсті. Ол еврей әйелге үйленгеннен кейін иудаизмге кірген Наполеон әскерінің офицері граф Вибуаның ұрпағы болды. Оның ағасы Исаак Ресейде ауыл шаруашылығы мамандығын оқыған. Ол лекция барысында Украинадағы шаруалардың қанын сиып жатқан еврейлер екенін айтқан профессорды шапалақпен ұрып-соққан үшін мектептен шығарылды. 1882 жылдың соңында ол Палестинаға барып, Билу қозғалысына қосылды. Оның үйге жазған хаттары жас Манияға зор әсер етті. Оның тағы бір ағасы, инженер Гедалия 1892 жылы Палестинаға барып, кіші інілерінің білім алуына қаржылай көмектесті. Жас кезінде Манья ағасының Минсктегі зауытында жұмыс істеуге барады. 1899 жылы ол тұтқындалып, бунд революционерлерімен байланысы туралы ұзақ тергеуден өтті. Түрмеде ол Сергей Зубатовқа ғашық болды, ол провокатор агент және Мәскеудегі патшаның құпия полициясының басшысы. Зубатов Маньяның идеологиялық түсініктеріне сәйкес келетін жоспарды ойлап тапты, оның көмегімен жұмысшылар үкіметті құлату үшін емес, реформалар үшін жұмыс істейтін "бауырмалған" ұйымдар құрады. Ол бұның яһудилердің құқықтарын қорғауға көмектесетініне сенімді болды. Мания 1901 жылы еврейлердің тәуелсіз еңбек партиясын құрды. Партия ереуілдерді жүргізуде сәтті болды, өйткені оны құпия полиция қолдады, бірақ Бунд және басқа да еврейлік социалистік топтар жек көрді. Партия құлдырап, оның мүшелері 1903 жылы Кишинев погромынан кейін тұтқындалды. Өзінің саяси ұйымының сәтсіздігі мен достарының тұтқындалуынан кейін, ол өзін-өзі өлтіруді ойлады. Шабтай Теветтің айтуынша, ол Одессадағы жасырындығына барып, оны құпия полиция мүшесі деп ойлаған саудагерді өлтірген. Ол мәйітті бөлшектеп, оның қалдықтарын Ресей империясының төрт жеріне жіберді. Ол Хайфадағы Шемен сабын фабрикасының негізін қалаушы ағасы Нахумның шақыруын қабылдады. Ол 1904 жылдың 2 қаңтарында келді. "Мен өмірде қандай бағыт алуым керектігін түсінбедім. Мен ағайымның экспедициясына қосылуға келістім, өйткені мен барлық нәрсеге бей-жай қарадым. Мен үшін бұл жай ғана жаңа оқиға болды". "Хауранның құтқарушысы жоқ, менің жан дүнием осы жерге жабысып қалды". Мания елдің сұлулығына ғашық болып, Хауранның еврей қонысының қиын жағдайына қатты әсер етті. Барон Эдмонд де Ротшильд сол аймақта жер сатып алған болатын, бірақ Осман үкіметі еврейлерге сол жерде тұруға рұқсат бермеуді талап етті. Бұл шешімді елемеген шағын топты үйінен қуып жіберді, сондықтан барон жер телімдерін араб феллахиндарға жалға берді. Мания баронның барлық колонияларына барып, олардың неге қаржы жағынан қиналып жатқанын өз көзімен көруді шешті. Ол Ехошуа мен Ольга Ханкиндермен танысып, қатты әсерленді. Оның қала қалу шешімі негізінен олардың ықпалына байланысты болды. және Анна, 1917 жыл. 1921 жылы Манья мен Израиль енді бірге тұрмады. Израильдің басқа әйелдермен қарым-қатынасына қарамастан, олар саяси қызметін бірге жалғастырды және Мания қайта-қайта ауыратын кездері оны күтіп-баптап отырды. Рахел Янайттың айтуынша, Мания 1920 жылдардың басында өз-өзіне қол жұмсауға тырысқан. Гидеон Шохат Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық Корольдік әуе күштері (RAF) ұшқышы болды, кейіннен Израиль әуе күштері ұшқыштарының бірі болып, полковник дәрежесіне дейін көтерілді. Ол 1967 жылы өз-өзіне қол жұмсады. 1971 жылы оның қызы Алона Израильдің әйгілі орындаушысы Арик Эйнштейнге тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы болды. Кейін олар ажырасып, қыздары анасымен бірге қалды. Кейіннен олар православие дінін қабылдап, қыздары Ури Зохардың ұлдарына тұрмысқа шықты. Зохар Эйнштейннің жақсы досы болды және православие қауымының жетекші тұлғаларының бірі болды. 1986 жылы Haaretz газетіне берген сұхбатында Анна өзінің және ағасының ата-анасынан қаншалықты алыстағанын айтты. Мания мен Израиль Бурсаға жер аударылған кезде Геда Палестинада қалды. Алғашында ол Киннерет қаласында қамқорлық көрді, бірақ кейіннен оны араб отбасы қамқорлық жасады. Соғыстан кейін балалар Қапар Ғиладидегі балалар үйіне жеткізілді.

Палестинада

Алғашқы сапарының нәтижесінде Манья Артур Руппиннің тұжырымдамасына қол жеткізді. Ол барон Ротшильдтің қолдауымен еврей қожайындары араб жұмысшыларын жұмысқа алатын және экономикалық бақылаушыларға бағынышты плантациялардағы қоныстанудың моделі еврей ұлттық өмірінің негізі бола алмайтынын түсінді. Бұл қаржылай қиындықтарға әкеліп, оның көңілінен шықпады. Ол тек қана ауыл шаруашылығымен айналысатын бірлестіктер ғана еврей жұмысшыларын және егіншілерін шығара алады деген тұжырымға келді. Оның басты міндеті - Хаурандағы мәселені шешу еді. Мания Парижге, оның ағаларының бірі ауыл шаруашылығы журналының редакторы болған жерге, өзінің идеяларының жүзеге асу мүмкіндігін зерттеу үшін, содан кейін баронды оларды қолдауға көндіру үшін кетті. 1905 жылы Ресей империясында тағы да бір қастандық болды. Менсктен келген ескі досы Мейр Коэн Парижге келіп, еврей қауымының көмегін сұрап, қару сатып алды. Мания Хауран жобасын тастап, қаржы жинауды қолға алды. Ол Ротшильдті осы мақсатқа 50 000 алтын франк тарту етуге көндірді. Лиежден қару мен оқ-дәрі сатып алынып, Ресейге контрабандалық жолмен әкелінді. Соңғы жүк тасуды жеткізу үшін Мания Франкфурттан келген жас раввиннің кейпіне түсіп, Украинаның ешивотына сыйлық ретінде сегіз қоршау жазба алып келді. Қарулар еврейлердің жер астындағы күштеріне табысты жеткізілді. Бірде-бір адам жоғалып кеткен жоқ. Мания 1906 жылы Хауран жоспарын одан әрі жүзеге асыру үшін Палестинаға оралды. Жылдың соңында ол АҚШ-қа Ресей еврейлеріне қару-жарақ және қаржы жинау үшін барды. Америкада ол Джуда Магнеспен танысып, ұзақ уақыт бойы достық қарым-қатынас орнатты. Жалпы алғанда, ұжымдық қоныстар идеясы, әсіресе Хауран схемасы қолдау таппады. Ол бұл әдістің тиімді екеніне адамдарды сендірудің жалғыз жолы оны іс жүзінде қолдану екенін түсінді, сондықтан ол 1907 жылы Палестинаға оралды. Мания өзінің идеясын "Поалей Цион" және "Хапуэль Хацаир" топтарының мүшелерімен бөлісті. Ханкин Элияху Краузеге Сейерада бір жылға сәтсіз ауыл шаруашылығы экспериментін басқаруға уәде берді. Мания Сежарадағы оқу фермасын құруға жауапты басқарушы болып тағайындалды. Ферма Израиль Шохат пен Ицхак Бен Цви құрған жаңадан құрылған жер асты ополчиялары Бар Гиораның жасырын жері ретінде пайдаланылды. Келесі жылы Бар-Джиора өзін ХаШомер деп қайта таныстырды. Оның мақсаты - бұрын жергілікті күзетшілерді қолданатын яһуди қоныстарын күзету жауапкершілігін алу еді. 1908 жылы мамыр айында Израиль Шохатқа үйленді. Олар 1910 жылы Хайфаға Германияның колониясына көшіп барды. Үш жылдан кейін олар Константинополға көшіп барды, онда Манья неміс тілінен сабақ берді, ал Израиль Осман заңдарының біліміне оқуға түсті. 1914 жылдың қарашасында ол тұтқындалып, Дамаскке тергеуге жіберілді, содан кейін күйеуімен бірге Түркияның Бурса қаласына айдалды. 1919 жылы олар Стокгольмде өткен "Поалей Цзион" конгресіне қатысқаннан кейін, Құтқарылу мейрамына қарай қайтып келді. 1921 жылы ол Тель-Авивте болған кезде, Яффада арабтар еврейлерге шабуыл жасаған толқындар болды. Хашомердің басқа мүшелерімен бірге ол шайқасқа қатысты. Ол үлкен қауіп төндіре отырып, қызыл крест медбикесі болып жамылып, оқиғаның өршуін қадағалап отыратын. Оның Ресейдегі тәжірибесі Петах-Тикваның қорғаушыларына гранаталар әкелуге тырысқанда пайдалы болды. Ол оларды көкөніс пен жұмыртқалар салынған себеттерінің арасына жасырып қойды. Олар тұрған көлік қала сыртында тұрып қалды. Бірде үнділік ат әскері жақындады. Олардың міндеті барлық жолаушыларды қару-жарақ іздеу болды. Мания ақыл-ойымен апаттың алдын алды. Ол қарауылға жүгіріп барып, машинаны саздан шығаруға көмектесулерін сұрады. Олар оны алып шыққанда, ол себеттерді бақылап, жұмыртқаның сынуын қаламайтынын айтты. Сол кезде ат әскері оларды қалаға дейін алып барды. Көтерілістер аяқталғаннан кейін ол қорғаныс күштеріне қаражат жинау үшін АҚШ-қа барды. Оның Пинхас Рутенбергпен пікірлері әртүрлі болғандықтан, қаржы аударымы тоқтатылды және екеуі жылдар бойы сөйлеспеді. Алайда ол Венада күтіп тұрған күйеуіне бірнеше мың доллар жіберуге үлгерді, ол Хаганаға қару сатып алуға арналған. Израиль Шохат қаруды Палестинаға жеткізуді және жеткізуді қадағалады. 1920 жылы Хашомердің таралуынан кейін Манья және басқа да ардагерлер өздерін "Айналым" деп атаған жаңа құпия ұйым құрды. Олардың базаларының бірі Кфар Гиладиде болды және олардың алғашқы әрекеті 1923 жылдың мамырында Тоуфик Бейді өлтіру болды. 1924 жылы ол Джейко�...

Әдеби және мәдени сілтемелер

Мания Шохаттың өмірі Израиль жазушысы Двора Омердің романының тақырыбы болып табылады. Манья Шохат - 2003 жылы Амос Гитайдың "Берлин Иерусалим" фильміндегі басты кейіпкер. Фильмдегі кейіпкерінің аты Тания Шохат.