Кіріспе

Бехрамжи Мерванжи Малабари (18 мамыр 1853 - 12 шілде 1912) - үнді ақыны, публицист, автор және әлеуметтік реформатор.

Ерте өмір

Бехрамжи Мерванжи Малабари 1853 жылы 18 мамырда Бародада (қазіргі Вадодара, Гуджарат) дүниеге келген. Ол Барода штатында жұмыс істейтін парсы клерк Джанжибхай Мехта мен Бхикбайдың ұлы. Оның әкесі туралы "оның жұмсақ, тату, әлсіз және мінезі күшті адам болғанынан басқа ештеңе білмейтін" бала алты-жеті жасында қайтыс болды. Содан кейін анасы оны Суратқа (Бародадан 140 км қашықтықтағы жағалауға) алып барды, онда Бехрамжи ирланд пресвитериан миссионерлік мектебінде білім алды.

Авторы және редакторы

1875 жылы Малабари гужарати тілінде өлеңдер жинағын жариялады, содан кейін 1877 жылы ағылшын тілінде "Индийская муза" басылымы жарық көрді. Малабаридің өмірлік еңбегі 1880 жылы ағылшын тіліндегі "Indian Spectator" газетін сатып алғаннан кейін басталды. Ол "Индия дауысы" газетіне қосылғанға дейін жиырма жыл бойы редакциялады. 1901 жылы ол ай сайын шығатын "Шығыс және Батыс" журналының редакторы болды. Бұл лауазымда ол 1912 жылы 12 шілдеде Симлада қайтыс болғанға дейін болды. Яғни, оның балалардың некеге тұруына және жесір әйелдердің қайтадан некеге тұруына қатысты әлеуметтік реформаларды жалындаған қолдауын білдіреді. 1884 жылдың тамызында Малабари "Балалық неке және мәжбүрлі жесірлік туралы жазбалар" жинағын жариялады, оны 4000 ағылшын және индус басшыларына жіберді. Онда Малабари "балалардың некелесуі" "әлеуметтік зұлымдық" деп атап, заң шығарушы органнан оны болдырмауды талап етті. Жесір әйелдердің қайтадан некеге тұру мәселесіне қатысты Малабари индустардағы қайтадан некеге тұруды тыйым салатын ғұрыпты сынға алды және ол бұл діннің "қонақ таптарын" және "әлеуметтік монополистерді" "жұрттық бейбітшілік" үшін кінәлады. Ол көптеген білімді индустар бұл рәсімді өкінішпен қабылдағанын мойындаса да, "көрсекі дін қызметкерлерінің" жазба орындарын дұрыс түсінбеуінен және индустар арасында қалыптасқан "әдепсіздіктер" себепті "он жастан асқан қызды ата-анасының үйінде жылан сияқты ұстайды" деп қайта-қайта айтқан. Оның "жазбалары" жеті жылдан астам уақыт бойы баспасөзде болған эмоционалды талқылаудың алғышарты болды және Малабариді "өз уақытының ең ықпалды" Үнді әлеуметтік реформаторының біріне айналдырды. 1885 жылы судья Пинхи Рухмабай есімді қызға күйеуіне қайтуды немесе түрмеге қамауды бұйырды. Малабаридің Рухмабай ісі туралы редакциялық мақалалары мәселеге көпшілік назарын аударды және бұл "ең көп жағдайда оның күш-жігерімен" 1885 жылғы Қылмыстық заңға түзету енгізу туралы заңға және 1891 жылы келісім жасы туралы заңға (Британия мен Үндістанда әйелдер үшін келісім жасын реттейтін) әкелді. Бұл ретте Малабари "батыс президенттіктегі мәдени заңдылық пен билік үшін жарыстардың гендерлік өлшемдерін тазартуда ғана емес, сондай-ақ британдық реформалаушылық қоғамның тұтынуы үшін осындай жарыстарды қайта құруда да маңызды рөл атқарды". Малабари индуистік діни қызметкерлер Веда мен Упанишадты дұрыс түсінбейді деген сенімде Макс Мюллердің Хибберт лекцияларын үнді тілдеріне аударуда маңызды рөл атқарды. Мюллердің талабы бойынша және Н. М. Мобеджинаның көмегімен Малабари өзі гужарати тіліне аударма жасады. Содан кейін Малабари лекцияларды басқа тілдерге (оның ішінде маратхи, бенгал, хинди және тамил) аударуға тырысты және аудармашылар мен оларға қаражат табу үшін кеңінен саяхат жасады. Малабари 1885 жылы Бомбейде өткен Үндістан ұлттық конгресінің отырысына қатысқан. Ол "ұлтшыл" және "конгресс негізін қалаушылар мен көшбасшыларының бірі Дадабхай Наоружимен" тығыз қарым-қатынаста болған. Алайда оның есімін белгілі бір саяси партияға немесе қозғалысқа қосуға рұқсат бермеу оның пайдасына болды, өйткені бұл әлеуметтік реформалар жөніндегі науқанында британдық саясаткерлердің, сондай-ақ оның қаржылық жомарттығына байланысты болған Патиала, Гвалиор және Биканердің үнділік ханзадаларының қолдауына жол бермейтін. 1908 жылы Диван Дайрам Гидумалмен бірге "Сервис садан" ұйымын құрды. "Сева Садан" қоғамнан аластатылған, қанаған әйелдерге көмектесуге маманданған. Ол мұқтаж әйелдерге білім, медициналық және әлеуметтік көмек көрсетті.