Кіріспе
Иерусалимдегі Гихон бұлағы немесе Құдыққызыл бұлағы, сондай-ақ Әулие Мария тоғаны деп те аталады, Қидрон аңғарында орналасқан бұлақ. Бұл бұлақ Ебус қаласындағы Силоам тоғанына және кейіннен Иерусалимнің алғашқы орны болған Дәуіт қаласына сумен қамтамасыз етудің басты көзі болған. Әлемдегі ірі үздіріліс бұлақтарының бірі және ежелгі Иерусалимде адамдардың қоныстануына мүмкіндік берген сенімді су көзі – бұл бұлақ тек ішуге ғана емес, сонымен қатар жақын орналасқан Қидрон аңғарындағы бақшаларды суару үшін де пайдаланылған, ол ежелгі елді мекен үшін тамақ көзі болды. Бұлақ 20 фут (шамамен 6 метрлік) биіктіктегі және 7 метрлік кеңдіктегі үңгірден бастау алады. Аймақтағы ең көп су шығару көлемі осы бұлақта – жылына 600 000 текше метр су (Батыс Иерусалимдегі Лифта бұлағымен салыстырғанда 125 000 текше метр). Бұл бұлақ Израильдік қоныс тану ұйымы Ир Давид қорының ("Элад") бақылауында, және кейде еврей ерлері оны ритуалдық шомылу орны (миква) ретінде пайдаланады.
Gihon Spring or Fountain of the Virgin, also known as Saint Mary's Pool, is a spring in the Kidron Valley. It was the main source of water for the Pool of Siloam in Jebus and the later City of David, the original site of Jerusalem. One of the world's major intermittent springs – and a reliable water source that made human settlement possible in ancient Jerusalem – the spring was not only used for drinking water, but also initially for irrigation of gardens in the adjacent Kidron Valley, which provided a food source for the ancient settlement. The spring rises in a cave 20 feet by 7, It has the largest output of water in the area – 600,000 cubic meters of water a year (compared to 125,000 cubic meters for the Lifta spring in West Jerusalem. The spring is under the control of the Israeli settler organization Ir David Foundation ("El'ad"); it is sometimes used by Jewish men as a sort of ritual bath (mikvah).
Этимология
Гихон – Еденнен бастау алатын төрт өзеннің бірі (Тек қана 2:13). Гихон атауының "қуатты ағып шығу" деген мағынаны білдіретін Гиха деген иврит сөзінен шыққандығы есептеледі. Иерусалим қаласының қазіргі сумен жабдықтау корпорациясы осы бұлақтың құрметіне Хагихон деп аталған. Бұл бұлақтың тағы бір аты – "Қыздың бұлағы", және аңыз бойынша Мәриям осы жерде Исаның ораныш киімдерін жуған. 19 ғасырдың ортасында Джеймс Тернер Барклей "Қыздың бұлағынан" (Гихон бұлағынан) басталатын жер асты жолын зерттеуге тырысты. Оның пікірінше, бұл арна "Муграбин қақпасына жақын бір нүктеге дейін жетіп, содан кейін күрт батысқа бұрылған", бірақ тас және құлаған қиыршықтармен тосылып қалғандықтан одан әрі өте алмады. Оның болжамы бойынша, бұл арна "Офел арнасына артық суды ағызу үшін, одан кейін Силоам тоғанына жинау үшін" салынған. Олардың бірі Уоррен шахтасының негізін, екіншісі бұлақтың өзін қорғайтын еді.
Жазуы
2009 жылы археологиялық қазба жұмыстары кезінде біздің заманымыздан бұрынғы 8-ғасырға сенімді түрде жатқызылатын монументалды тас жазуының фрагменті табылды. Еврей әріптерінің тек бөліктері ғана сақталғанмен, бұл фрагмент қалада монументалды, қоғамдық жазулар мен оларға сәйкес келетін ірі ғимараттар 8-ғасырда болғанын көрсетеді.
Кездесу
2017 жылы Вейцман Ғылым институтының жүргізген зерттеуі құрылыстардың мерзімін қайта анықтады, есепте "Ортаңғы қола дәуірі (ОҚД) және Темір дәуірі II кезеңінде мұнараның салыну мүмкіндіктері жаңа 14C деректері негізінде қарастырылды, нәтижесінде бірнеше даталар алынды, олардың ең соңғысы б.з.д. 9-ғасырдың соңғы кезеңіне сәйкес келеді, бұл бұрынғы қазба деректерімен де келіседі". Израиль Финкельштейн мұнараның бұл дәуірде салынғанын, бірақ Темір дәуірінде жаңартылғанын айтты, сондай-ақ "Қай жағдайда болсын, б.з.д. 9-ғасырдың соңына қатысты дата таңқаларлық емес, себебі сол кезде қаланың өсіп келе жатқанын көрсететін басқа да белгілер бар – Иерусалим төбесінен (менің пікірімше, Иерусалим үйіндісінің бастапқы орны) оңтүстікке қарай, Гихон бұлағына қарай".
1948 жыл
Израильдің тәуелсіздік жариялағаннан кейінгі күні, 1948 жылдың 15 мамырында, 1948 жылғы араб-израиль соғысы үшін әзірленген биологиялық соғыс стратегиясының бөлігі ретінде Игаэль Ядин басқаратын Израиль әскерлері Шилоам бұлағын немесе оған жақын орналасқан Силом көлін тиф және дифтерия бактерияларымен улады. Нақты орны белгісіз, операцияның кодолық аты Иерусалимнің Шеломо ха Мелех аймағындағы суды улауды ғана көрсетеді. Тағы бір улану оқиғасы 26 мамырға дейін болған.