Кіріспе
Еуропадағы ең ірі автокөлік қауымдастығы
Неміс автомобиль клубы
ADAC, ресми түрде Allgemeiner Deutscher Automobil Club, Еуропаның ең ірі автомобиль қауымдастығы болып табылады. ADAC – Германиядағы ең ірі қауымдастық, онда шамамен 21 миллион мүше бар. Штаб-пәтері Мюнхенде орналасқан. Оның бастапқы және ең танымал қызметі – жол бойындағы техникалық көмек көрсету. ADAC-тің мақсаты – «автокөлік, автоспорт және туризм салаларының мүдделерін ұсыну, дамыту және қорғау». ADAC сонымен қатар сақтандыру және баспа салаларында еншілес компанияларға ие. Бұл еншілес компаниялардың барлығы ADAC Beteiligungs und Wirtschaftsdienst GmbH компаниясының басқаруында жұмыс істейді, ол холдингтік функцияны атқарады. ADAC өзінің еншілес компаниясы ADAC Luftrettung арқылы Германиядағы ең ірі жедел жәрдем тікұшақтары паркін басқарады.
Тарих
Allgemeiner Deutscher Automobil Club (ADAC) 1903 жылдың 24 мамырында Штутгарттағы Silber қонақ үйінде құрылды. Бастапқыда ол Deutsche Motorradfahrer Vereinigung (Германия мотоциклшілер қауымдастығы) деп аталды. 1911 жылы автомобиль иелерінің санының күрт өсуіне байланысты, ол Allgemeiner Deutscher Automobil Club (ADAC) деп қайта аталды. Клубтың белгісіндегі Пруссиялық бүркіт, Пруссия корольдық отбасының қолдауы мен демеушілігіне деген құрметтің нышаны ретінде таңдалды. Ол кездегі ең жоғары лауазымды тұлға – неміс императоры және Пруссия королі Вильгельм II болды. ADAC жол бойындағы техникалық көмек көрсету қызметі 1927 жылы ADAC Straßen Hilfsdienst деген атпен Германияда іске қосылды. 1933 жылдан кейін, Gleichschaltung кезінде, нацистік партия Германиядағы барлық автокөлік ұйымдарын DDAC (Der Deutsche Automobil Club e. V.) құрамына біріктірді. Бұл NSKK (Ұлттық-социалистік Автомобиль корпусы) көлеңкесінде жұмыс істеуге рұқсат етілген бас ұйым болды. DDAC үндеуінде 1934 жылғы халықаралық автомобиль көрмесін "әулетті буржуазияның көрмесі" емес, "халыққа арналған шоу" деп сипаттады. "Халыққа арналған автокөлік" (Volkskraftfahrt), – деп жариялады ол, – "Фюрердің рухына" сәйкес келеді. 1946 жылы шаруашылық қызмет қайта жанданғаннан кейін, 1954 жылы ADAC Straßenwacht ("жол патрулі") деген атпен жол бойындағы техникалық көмек қайта іске қосылды. 1954 жылы Хайнц Фролих (сол жылы) 56 ADAC патрульшілерінің біріншісі болды, олар мотоциклмен және қосалқы көлікпен жабдықталды, соңғысында жол бойындағы жөндеуге қажетті құралдар мен бөлшектер салынған үлкен бөлімшесі болды. Бұл алғашқы "Gelber Engel" ("Сары періштелер") NSU Konsul мотоцикліне отырды. 1962 жылдың соңында ADAC мотоциклдің қосалқы көліктерінен бас тартты, олардың орнына 40 жабдықталған Volkswagen Beetle шығарылды. Жаңа көліктерде жыпылықтайтын шам, жөндеу құралдары, радиобайланыс құрылғысы, қысылған ауа баллондары, қашау және щетка жиынтығы, сондай-ақ қан плазмасы бар қарапайым "дәрігерлік жиынтық" болды. Германияның қайта бірігуі келесі жиырма жылда өсу қарқынын күрт арттырды. 2012 жылдың мамырында ұйым 18 миллиондық мүшесін қабылдады, ал 2013 жылдың мамырында ADAC өзінің 10 мыңыншы жол көмегі көлігін, Volkswagen Touran-ды бірнеше жүз түрлі құралдар мен қосалқы бөлшектермен жабдықтады. 1997 жылы ADAC Бавариядағы Ландсберг-ам-Лех қаласында жаңа техникалық орталығын ашты. 2003 жылы ADAC 17 жастағы жас жүргізушілерге бақылаумен жүргізуге арналған пилоттық бағдарламаны сынап, 100 жылдығын тойлады. 2007 жылы ADAC Stiftung "Gelber Engel" қоры құрылды. Бұл қор жол апатынан аман қалғандарға қаржылай көмек көрсетеді, сондай-ақ апаттан құтқару және апаттарды зерттеу жобаларын және институттарын қаржыландырады. ADAC Stiftung "Gelber Engel" ("ADAC "Сары періште" қоры") 2007 жылдан бері жол-көлік оқиғаларының құрбандарына қолдау көрсетіп келеді. 2013 жылдың қыркүйегінде бұл қор gGmbH (коммерциялық емес компания) ретінде тіркелді. 2019 жылдың соңында ADAC-тің 21,2 миллион мүшесі болды.
Операциялар
Өзінің құрылтай құжаттарына сәйкес, ADAC жауапкершілігі "көлік құралдары мен автоспорт мүдделерін өкілдік ету, ілгерілету және қорғау" болып табылады және жол қозғалысы, жол қауіпсіздігі, жол қауіпсіздігі туралы білім беру, туризм, сондай-ақ жол пайдаланушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған. ADAC Австрияның Österreichischer Automobil-, Motorrad- und Touring Club (ÖAMTC) ұйымымен тығыз байланыс күйінде жұмыс істейді және Германиядағы үлгілік декларативтік шараларды (Musterfeststellungsklage) жолдауға құқығы бар 78 таңдалған қауымдастық пен федерацияның бірі болып табылады.
Жолдағы көмек
ADAC-тың негізгі қызметі жол көмегі көрсету болып табылады. ADAC жол патрульді қызметі 1928 жылы ADAC Straßen Hilfsdienst (ADAC Жол көмегі қызметі) құрылғаннан бері жалғасуда. Ол кезде патрульдер мотоциклдермен қозғалған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ADAC операцияларын тоқтатуға мәжбүр болды. 1951 жылы ADAC Германиядан тыс жерлерде көмек көрсетуді ұйымдастыра бастады. 1954 жылы ADAC Straßenwacht құру арқылы техникалық бұзылуларға көмек көрсету қызметі қайта жаңғыртылды. 1990 жылы жол патрульдері Жаңа жерлерді де қамтыды. ADAC "Сары періштелер" деген лақап атымен белгілі 1700-нен астам сары жол патрульдік көліктерден тұратын автопаркпен жұмыс істеді. 1960 және 1970 жылдары сары Volkswagen Beetles Германия жолдарында жиі кездесетін көлік болды. 2007 жылы ADAC көптеген құралдар, шағын бөлшектер және қосалқы батареяларды тасымалдайтын көп мақсатты көліктерді пайдаланды. Көлік бұзылған жағдайда, мүшелер телефон арқылы, интернет желісі арқылы немесе смартфон қосымшасы арқылы көмек сұрай алады. Диспетчер жіберген патрульдік жүргізуші келгенге бірнеше минут бұрын мүшеге қоңырау шалады. ADAC сонымен қатар Еуропа бойынша ауыр жүк көліктеріне де техникалық көмек көрсетіп келеді. Германияда ADAC ауыр жүк көліктері үшін арнайы техникалық көмек көрсету көліктерін пайдаланады. Басқа еуропалық елдерде ADAC серіктес компаниялары көмек көрсетеді. 2021 жылы 3,5 миллион жағдай бойынша жол патрульдері мен ADAC мобильділік серіктестері шақырылды. Алдыңғы жылдардағыдай, бұзылудың басты себебі әдетте батареямен байланысты болды.
Әуедегі құтқару және медициналық қызмет
2007 жылы ADAC Германияда шұғыл медициналық көмек көрсету үшін 55 әуе жедел жәрдем тікұшағын пайдаланды, олар стратегиялық тұрғыдан орналастырылған, сондықтан кез келген нүктеге 15 минут ішінде жетуге болады. ADAC авиациялық жедел жәрдем ұшақтары "Плюс" мүшелеріне немесе ADAC халықаралық саяхат сақтандыру клиенттеріне әлемнің кез келген жерінен апат немесе қаушатыр ауру жағдайында қызмет көрсетеді. ADAC сондай-ақ, бүкіл әлемдегі автоклубтармен келісімшарттар жасаған Германия емес тұрғындарына мүшелік ұсынады. Ұлыбританияда ADAC мүшесі болған кезде, жергілікті AA арқылы техникалық жөндеу қызметін алуға болады. ADAC Luftrettung ("Әуе құтқаруы") gGmbH Германиядағы ең ірі азаматтық роторлық қанатты әуе медициналық ұйымы болып табылады, одан кейін DRF Luftrettung келеді.
Басқа қызметтер
ADAC мүшелері үйлерінен кіре алмай қалған жағдайда көмек шақыруға мүмкіндік алды. Бұл Мюнхен, Берлин және Гамбург қалаларында жүргізілген пилоттық жоба болды. ADAC бірлесіп жол жүру клубы (Mitfahrclub) – жолсеріктерді табу платформасы.
Туризм
ADAC мотоциклшілер мен көне көліктер жүргізушілері үшін туризм және саяхат саласындағы түрлі ақпараттарды ұсынады. Германияның бірігу кезеңінде ADAC, «Германия орманды қорғау одағы» (Schutzgemeinschaft Deutscher Wald) және Неміс туристік қауымдастығы (Deutscher Tourismusverband) бірлесіп, Германияның бойын кесіп өтетін, 2500 шақырымдық Deutsche Alleenstraße ағаштармен көмкерілген демалыс жолын ресми түрде мойындатуға қол жеткізді.
Сынау және техникалық қызметтер
ADAC 1997 жылы Мюнхен қаласының жанындағы Ландсберг-ам-Лех қаласында өз техникалық орталығын құрды. Техникалық сынақтарға автомобильдер, шиналар, балаларға арналған қауіпсіздік жүйелері, педелектер, қауіпсіздік шлемдері және шатырға орнатылатын қораптар сияқты аксессуарлар тұрақты түрде кіреді. Жаңа өнімдер мен технологиялар қолжетімді болған бойда сынақтан өтеді. Германия Федералдық Автокөлік Федералдық басқармасы бұл орталықты DIN EN ISO/IEC 17025 стандартына сәйкес деп мойындады. Сынақ жұмыстары ISO 9001:2015 стандартына сәйкес сертификатталған.
Зерттеу
ADAC Германиядағы Еуропалық жолдарды бағалау бағдарламасының (EuroRAP) белсенді мүшесі болып табылады. ADAC Германия жолдарының қауіпсіздік сипаттамаларын көрсететін карталарды жүйелі түрде жариялайды. EuroRAP-тің жолдарды қорғау балл хаттамасына (немесе жұлдызды рейтингтік хаттамаға) негізделген бұл карталар, жол апаты болған жағдайда жол пайдаланушыларын қаншалықты жақсы қорғайтынының өлшемі болып табылады. Жолдың сипаттамалары туралы деректер, арнайы жабдықталған инспекциялық көлікпен жол инспекцияларын жүргізу арқылы жиналады. Бағалаушылар содан кейін Еуропа бойынша салыстырылатын қауіпсіздік жұлдыздық рейтингін анықтайды. ADAC басқа EuroRAP мүшелері, соның ішінде Ұлыбританиядағы Жол қауіпсіздігі қоры тапсырмасы бойынша да жол инспекцияларын жүргізді.
Автоспорт
ADAC және оның ескі бәсекелесі Automobilclub von Deutschland (AvD; Германия Гран-приін ұйымдастырушы), FIA және DMSB мүшелері болған. Еуропа Гран-приі, бұрынғы ADAC Eifelrennen, 24 сағаттық Нюрбургринг және көптеген басқа жарыстар ADAC-тың ұйымдастыруымен өткізілді. 2008 жылдың маусым айында ADAC Макс Мослиге қатысты дау және оның FIA президенті лауазымында қалғандығына байланысты FIA-мен ынтымақтастығын тоқтатты.
ADAC Stiftung Sport спорттық қоры
ADAC Stiftung Sport – 1998 жылы неміс жарыс талантын дамыту және қолдау мақсатымен құрылған қор. Өздерінің әлеуетін көрсеткен жас жарыскерлерге қордың сарапшылары мен серіктестерінің көмегінен пайдалану мүмкіндігі беріледі. Грант алғандар материалдық қолдаумен қатар, көптеген салаларда оқыту мен жаттығудан да үлес ала алады. Бұдан өзге, қор автоспорттың қауіпсіздігін арттыруға және апатқа ұшыраған кәсіби емес жарыскерлерге көмек көрсетуге де қаржы жұмсайды.
Қоғаммен байланыс
ADAC Германияның ең беделді қауымдастықтарының бірі және әлемдегі ең ірі лоббилік ұйымдардың бірі болып табылады. Қоғамдық байланыс жұмысы моторлы көлікті қолдау, жол қозғалысы заңдары мен айыптары, жол қауіпсіздігін арттыру сияқты мәселелерге бағытталған. Соңғы жылдары ADAC басқа көлік операторлары мен түрлеріне де қызығушылық танытып, мысалы, қалалық қоғамдық көлік және велосипедпен жүруді тексеруден өткізеді. ADAC Германиядағы ең ірі журналдардың бірі – ADAC Motorwelt журналын шығарады. Журнал жылына төрт рет ADAC мүшелеріне таратылады және жол жүрушілердің барлығына қызығушылық тудыратын мақалаларды, мысалы, өнімдерді сынау, қауіпсіз жүргізу туралы кеңестер, көлікпен немесе мотоциклмен саяхаттауға болатын жерлер туралы ақпараттарды қамтиды. 2020 жылдан бері ADAC Motorwelt мүшелік картасының иелеріне ADAC кеңселерінде, саяхат агенттіктерінде, жүргізушілер қауіпсіздігі орталықтарында, сондай-ақ Edeka және Netto супермаркеттерінде қолжетімді.
Жол қауіпсіздігін қорғау
2006 жылы ADAC «көлік жүргізу куәлігін іздеу» мәселесі бойынша бірқатар сыншыл баспасөз хабарламаларын жариялады – туған елінде куәлігінен айырылғаннан кейін басқа елде жүргізу куәлігі алу – және Еуропада жүргізу куәліктерін үйлестіруді жеделдетуді қолдады. ADAC-тің кейбір ұстанымдары даулы, олар жоспарланған шаралардың жол қауіпсіздігіне тигізер пайдасын күмәндандырады, тіпті керісінше нәтиже беретінін айтады. Мысалы, клуб Германия автожолдарындағы жылдамдық шектеуіне қарсылығын статистикалық деректерге сүйене отырып, автожолдар Германиядағы ең қауіпсіз жолдар екенін және жылдамдық шектеуі апаттардың ауырлығын айтарлықтай азайта алмайтынын дәлелдеді. 2021 жылы жылдамдық шектеуді жақтағандар, мысалы, de, бұл шара қауіпті және апаттардың ауырлығын азайтатынын, сондай-ақ автожолдағы жүздеген өлім мен ауыр жарақаттардың алдын алуға көмектесетінін мәлімдеді. 2020 жылы ADAC автожолдағы жылдамдық шектеулеріне қағида бойынша қарсы емес екенін және саясаткерлерге осы мәселе бойынша ұсынымдар беруді тоқтатқандығын мәлімдеді. 2009 жылы Еуропалық қауіпсіз жол құрылысы науқаны 28 еуропалық жол қауіпсіздігіне мүдделі тұлғалардың серіктестігі болып құрылды, олар Еуропалық комиссиядан қауіпсіз жол инфрақұрылымына инвестиция жасауды сұрады. ADAC Германиядағы науқанның серіктесі болып табылады.
Ұйым
2016 жылы ADAC ұйымын қайта құрылымдап, 3 тіректі құрылымды енгізді, оған қауымдастық (ADAC e. V.), еуропалық компания (ADAC SE) және қор (ADAC Stiftung) кірді. Бұл құрылым 2014 жылдың соңында өткен Бас ассамблеяда 200 делегаттың дауысымен қабылданды және 2015 жылы толыққанды аяқталды. 2016 жылы Любек қаласында өткен ADAC Бас ассамблеясында делегаттар жаңа құрылымды мақұлдады. Бұл құрылым 2017 жылдың басына қарай толыққанды іске асырылды. ADAC e. V. негізгі мүшелік мүмкіндіктерін ұсынады. ADAC e. V. Атқарушы кеңесі – клубтың басқаруына жауапты, еңбекақы алатын басқару органы. Кәсіби қызмет ADAC SE-ге жүктелді, ол қауымдастықтан тәуелсіз, акциялық капиталмен шектелетін заңды тұлға. ADAC e. V. ADAC SE акцияларының 57,74% көпшілік үлесіне ие болды. Басқа акционерлер қатарында ADAC қоры (25,10%) және жеке инвестициялық компаниялар арқылы ADAC-тің бірнеше аймақтық клубтары (17,16%) бар. ADAC қоры ADAC-тің қайырымдылық және қоғамдық мүдделерге бағытталған қызметтерін біріктірді, мысалы, өмірге қауіп төндіретін жағдайларда құтқаруды ілгерілету және қолдау, жазатайым оқиғалардың алдын алу, стипендиялар мен ғылыми зерттеулер, білім беру және қайырымдылық.
Бас ассамблея
АДАК Бас ассамблеясы жыл сайын шақырылады. Әр төрт жылда ADAC комитетінің мүшелері сайланады. Бас ассамблеяға өңірлік клубтардың делегаттары, АДАК Әкімшілік Кеңесінің мүшелері және ADAC комитеті кіреді. Бір делегат 100 000 өңірлік клуб мүшесін (немесе олардың бір бөлігін) өкілдік етеді. Комитет бірауыздан Германиядан немесе шетелден келген тұлғаларды автокөліктік іс-қимыл саласындағы ерекше еңбектері үшін құрметті мүшелікке ие ете алады. Олар тұрақты мүшелермен бірдей құқықтар мен жеңілдіктерге ие. 2014 жылдың желтоқсанында Август Маркл ADAC президенті болып сайланды. 2019 жылдың мамырында Нюрбургрингте өткен Бас ассамблеяда 200-ден астам делегат Ульрих Клаус Бекерді вице-президент, Карстен Шульцеді техникалық қызметтер президенті, Герхард Хиллебрандты көлік президенті және Йенс Кухфуссті қаржы президенті етіп сайлады. Олар президент Август Марклмен, ADAC Спорт президенті Герман Томчикпен және Туризм президенті Курт Хайненмен бірге жаңадан құрылған жеті мүшеден тұратын ADAC комитетін құрды. Комитет мүшелерінің өкілеттігі төрт жылды құрайды, оларды қайта сайлауға болады. Комитет отырыстарына Бас заң кеңесшісі қатысады. 2019 жылдың қарашасында Мюнхенде өткен Бас ассамблея жаңа «Премиум» мүшелігін қабылдады, ол қолданыстағы «Плюс» мүшелігіне көптеген мүмкіндіктер қосты, қолжетімді деңгейлер үшін мүшелік жарналарын түзетті. Сондай-ақ, клубтың атқарушы және кеңесші органдары арасындағы айырмашылықты жақсарту және жауапкершілікті нақты бөлу мақсатында жалпыға бірдей өзгертілген Жарғыларды қабылдады. 2021 жылы Бас ассамблея Кристиан Рейниккеді ADAC президенті, Герд Эннсерді ADAC Спорт президенті, ал Карльхенц Юнгбекке ADAC Туризм президенті болып сайлады.
ADAC Әкімшілік кеңесі
ADAC Әкімшілік кеңесі Комитет мүшелері мен 18 өңірлік клуб төрағаларынан (немесе өңірлік клуб кеңесіндегі олардың орынбасарларынан) құралған. Әкімшілік кеңестің қаулылары барлық өңірлік клубтар үшін міндетті.
Қауымдастықтар
ADAC Халықаралық Автомобиль Федерациясымен (Fédération Internationale de l'Automobile), халықаралық көне көліктер федерациясымен (Fédération Internationale des Véhicules Anciens), Euro NCAP соқтығысу сынақтары консорциумымен, Берлинде орналасқан және жол желісін кеңейту мен күтіп ұстауды қолдайтын Pro Mobilität лобби ұйымымен, Еуропалық қозғалыс Германия желісімен және ірі жүк көліктеріне Еуропа көлемінде техникалық жәрдем көрсететін EuropeNet24 желісімен байланыста.
Қаржылық есептер
2014 жылы клубтың түсімдері 911 млн. евроны құрады (пайдасы 25 млн. евро), ал ADAC холдингі ADAC Beteiligungs und Wirtschaftsdienst GmbH-нің түсімдері 1,004 млн. евроны құрады (пайдасы 84,9 млн. евро). 2019 қаржы жылында ADAC e. V-дің мүшелік жарналарынан түскен табысы 10,1 млн. евроны құрады. Қаржылық және холдингтік табыстарды ескергенде, клубтың жылдық нәтижесі 43,7 млн. евроны құрады. ADAC SE-нің төлеген дивидендісінен, ADAC-тің барлық коммерциялық қызметін біріктіретін заңды тұлғадан басқа, мүшелер санының үнемі өсуі және тиімділік бағдарламасы жылдық нәтижеге жағымды әсер етті. 2019 жылы ADAC e. V-дің мүшелік жарналарынан түскен кірісі және мүшелік мүмкіндіктерін бірлесіп қаржыландыру өткен жылмен салыстырғанда 22,6 млн. евроға артып, 836,3 млн. евроға жетті. Бұрынғы жылдардағыдай, осы кірістің көп бөлігі (631 млн. евро) көмек көрсету қызметтеріне жұмсалды. 2020 жылдың соңында ADAC e. V-дің 20,2 млн мүшесі болды.