Кіріспе

Британдық философ Саймон Критчли (27 ақпан 1960 жылы туған) – ағылшын философы және Нью-Йорктегі Жаңа мектептегі әлеуметтік зерттеулер институтының Ганс Йонас атындағы философия профессоры. Философия таңғалыстан басталады деген ежелгі дәстүрге қарсы тұрып, Критчли философияның көңіл көшіруден басталатынын айтады. Критчлидің еңбектеріне екі түрлі көңіл көшіру ықпал етеді: діни және саяси көңіл көшіру. Діни көңіл көшіру сенімнің болмауынан туындайды және нигилизмге қарсы тұрғанда өмірдің мәні неде деген сұрақ тудырады, ал саяси көңіл көшіру біз тіршілік ететін зорлық-зомбылыққа толы әлемнен туындайды және зорлық-зомбылықпен құрылған әділетсіз әлемде әділдік мәселесін көтереді. Бұдан өзге, Критчлидің соңғы еңбектері Шекспир, Дэвид Боуи, өзіне қол жұмсау, грек трагедиясы және футбол туралы жазудың жаңа тәсілдерін зерттейді.

Өмірбаян

Саймон Критчли 1960 жылғы 27 ақпанда Англияның Летчворт Гарден-Сити қаласында, Ливерпульден шыққан жұмысшы отбасында дүниеге келді. Ол «Ливерпуль» футбол клубының жанкүйері және бұл өміріндегі ең маңызды құмарлық болуы мүмкін екенін айтқан. «Менің жалғыз діни міндетім – «Ливерпуль» футбол клубы». Грамматикалық мектепте ол тарих, ғылымдар, тілдер (француз және орыс тілдері) және ағылшын әдебиетін оқыды. Осы кезеңде ол ежелгі тарихқа өмір бойына қызығушылық танытты. Мектептік емтихандарды қасақана сәтсіз тапсырғаннан кейін, Критчли түрлі жұмыстар істеді, соның ішінде фармацевтикалық фабрикада жұмыс істеді, онда сол қолына ауыр жарақат алды. Осы уақытта ол Англиядағы жаңадан пайда бола бастаған панк-сценасына қатысып, бірнеше топтарда ойнады, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Музыкалық жобалары сәтсіз аяқталса да, осы тәжірибеден бір жақсылық туды: Уоррен Зевонның ықпалымен қытай тағамдарына деген сүйіспеншілік пайда болды. Кричли 22 жасында университетке түсті. Ол Эссекс университетінде әдебиетті оқыды, бірақ философияға ауысты. Оның ұстаздарының арасында Джей Бернштейн, Роберт Бернаскони, Людмила Джорданова, Онора О’Нилл, Фрэнк Чиоффи, Майк Уэстон, Роджер Мосс және Габриэль Пирсон болды. Ол сондай-ақ қысқа мерзімге Коммунистік студенттер қоғамына (онда ол алғаш рет Альтюссер, Фуко және Деррида еңбектерін оқыды) және Поэзия қоғамына қатысты. 1985 жылы үздік дипломмен бітіріп, философия бойынша Канани сыйлығын жеңіп алғаннан кейін, Кричли Ницца университетіне барып, Доминик Дженикомен бірге Хайдегер мен Карнаптың метафизиканы жеңуі туралы магистрлік диссертациясын қорғады. Оның басқа ұстаздары Клемент Россет және Андре Тосель болды. 1987 жылы Критчли Эссекс университетіне оралды және 1988 жылы аяқтаған докторлық диссертациясын жазды, ол «Деконструкция этикасы» еңбегінің негізі болды. 1988 жылы Кричли Кардифф университетінің колледжінде университеттік оқытушы болып жұмыс істеді. 1989 жылы ол Эссекс университетіне лектор болып оралды, ал 1995 жылы ридер, 1999 жылы толық профессор атанды. Осы кезеңде ол Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардағы теориялық зерттеулер орталығының орынбасары (1990–1996) және директоры (1997–2003) қызметін атқарды. 1998 жылдан 2004 жылға дейін ол Париждегі Collège international de philosophie бағдарламасының директоры болды. Ол Йоханн Вольфганг Гёте университетінде (1997–1998, 2001), Нимгеген университетінде (1997), Сидней университетінде (2000), Нотр-Дам университетінде (2002), Кардозо заң мектебінде (2005), Осло университетінде (2006) және Техас университетінде (2010) қонақ лекция оқыды. 2009 жылдан 2015 жылға дейін ол Тильбург университетінде жазғы мектеп ұйымдастырды. Сонымен қатар ол Еуропалық аспирантура мектебінде философия профессоры. 2004 жылдан бері Кричли Нью-Йорктегі New School for Social Research философиясының профессоры, ал 2011 жылы Ханс Джонас атындағы философия профессоры атанды. 2015 жылдан бері ол Онасис қорының кеңесіне мүше. 2021 жылы Academic Influence басылымы Кричлиді бүгінгі күннің ең ықпалды 25 философының бірі деп таныды. Ол өмірбаянын «Time Sensitive» бағдарламасының соңғы бөлімінде талқылайды.

Басқа жұмыстар

The Stone: 2010 жылдан бері Критчли The New York Times газетінде «The Stone» форумын жүргізіп, көптеген эсселердің авторы болды. Оған Линда Мартин Алкофф, Сейла Бенхабиб, Гэри Гаттинг, Филип Китчер, Крис Леброн, Тодд Мей, Джейсон Стэнли, Питер Сингер және тағы да көптеген ойшылдар үлес қосты. Форум өте танымал болды және Критчли мен Питер Катапано бірлесіп редакциялаған екі эссе жинағы жарық көрді: «The Stone Reader: 133 аргументтегі заманауи философия» (WW Norton & Co., 2015), «The Stone Reader: 77 аргументтегі заманауи этика» (WW Norton & Co., 2017) және «Сұрақтар: Тас оқырман» (WW Norton & Co., 2022). Халықаралық некронаутика қоғамы (INS): Критчли, жазушы Том Маккартимен бірге INS-тің негісқалаушы мүшесі және бас философ ретінде қызмет етеді. INS-тің бірінші комитеті 1999 жылы жариялаған құрылтай манифестінде (1) өлім – INS зерттеп, мекендегісі келетін кеңістік; (2) өлімсіз сұлулық болмайды; (3) INS-тің міндеті – өлімді әлемге әкелу; және (4) басты мақсаты – бізді өлімге жеткізу құралын құру деп мәлімдеді. Құрылтай манифесті және басқа да көптеген құжаттарды «Материяның мәні: Халықаралық некронаутика қоғамының мұрағатынан құжаттар» (2013) кітабынан табуға болады. Критчли мен Симмонс: Критчли Джон Симмонспен бірге «Critchley and Simmons» тобының құрамында. Олар төрт альбом шығарды: «Humiliation» (2004); «Абсурдтың Ұлылығы» (2014); «Ponders End» (2017); және «Орташа немесе жақсы, кейде нашар» (2017). Олардың музыкасын Spotify, iTunes және SoundCloud-та тыңдауға болады. Гейдеггердің «Білу және уақыт» еңбегіне Guardian газетіндегі түсініктеме: 2009 жылы Критчли The Guardian үшін бірнеше мақала жазды. Славой Зижекпен пікірсайыс: Критчли Зижекпен ашық пікірсайыс жүргізді. Зижек 2007 жылы жариялаған «Infinitely Demanding» (2007) кітабына шолу жазып (London Review of Books, 2007), Критчлидің қарсылық саясаты осы саясаттың қарсы тұратын зорлық-зомбылық егемендігін қайта жасамауы керек деген пікіріне қарсы шықты. Критчли Зижекке «Жылаңаш соққы» және өзінің «Сыбайсыздардың сенімі» (2012) еңбегінде жауап берді.