Кіріспе

Америкалық синолог және лингвист (1943 жылы туған)

Виктор Генри Мейр (/m//ɛər/; 25 наурыз 1943 жылы туған) – американдық синолог. Ол Пенсильвания университетінде қытай тілінің профессоры. Басқа жетістіктерінің қатарында Мейр стандартты «Колумбия қытай әдебиетінің тарихы» және «Колумбия дәстүрлі қытай әдебиетінің антологиясы» еңбектерін редакциялады. Мейр «Камбрия Синофон әлемі» сериясының (Cambria Press) сериялық редакторы, ал оның Мириам Роббинс Декстермен бірлесіп жазған «Sacred Display: Divine and Magical Female Figures of Eurasia» кітабы (Cambria Press баспасынан шыққан) әйелдер мен мифология саласындағы үздік ғылыми-танымдық кітап үшін Сарасвати сыйлығына ие болды.

Өмір және мансап

Виктор Х. Мейр 1943 жылғы 25 наурызда Огайо штатының Ист-Кантон қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітірген соң Мейр Дартмут колледжіне түсті, онда оқумен қатар Дартмут Биг Грин ерлер баскетбол командасының мүшесі болды. 1965 жылы «А» бағасымен бітірді, содан кейін Бейбітшілік корпусына қосылып, Непалда екі жыл қызмет етті. 1967 жылы Бейбітшілік корпусынан қайтқаннан кейін Мейр Америка Құрама Штаттарына оралып, Вашингтон университетінің буддатану бағдарламасына оқуға түсті, онда буддизм, санскрит және классикалық тибет тілдерін оқыды. 1968 жылы Мейр Маршалл стипендиясын жеңіп алып, Лондон университетінің Шығыс және Африка зерттеулер мектебіне қытай және санскрит тілдерін одан әрі оқуға барып, 1972 жылы B.A. (Hons), ал 1974 жылы M.Phil. дәрежелерін алды. Олардың Томас Кришна Мейр деген бір ұлы болды. Мейрдің үш бұрынғы студенті оның кең ауқымды ғылымын сипаттайды. Виктор әрқашан желісін кеңге тартатын, сыныпта оқыған қытай мәтінінен тыс, алыс байқауларымен бізді таң қалдыратын. Бүгінде адамдар осы космополитизмді көп салалы зерттеулер деп атауға тырысады, бірақ Виктор үшін бұл сәнді емес еді: ол білімге деген тоқпақсыз құштарлық пен шекараларды кеңейтуге ұмтылыс танытты. Шындығында, шекараны кесу – оның ұстазымыздың басты ғылыми тәсілі болды, ол географиялық және санаттық тұрғыдан осы шекаралардың қайда екенін үнемі сұраққа салумен айналысты. Виктор ешқашан сәнді жаргон қолданбаса да, көпмәдениеттілік, гибридтік, өзгешелік және маргиналды жағдайларға қатысты құбылыстар мен мәселелерді қарастырып, өз жұмысын мұқият филологиялық талдаумен негіздеді. Виктор филологияның табысын көрсетеді, оны көбінесе XIX ғасырдың мұрасы деп есептейді, бірақ ол XXI ғасырдың мәселелерін зерттеуге қабілетті. (Boucher, Schmid, and Sen 2006:1)

Мейр – тіл білімі блогы Language Log-тің авторы.

Пиньинді қолдау

Мейр көптен бері қытай тілінде мандарин тілін әліпбилік жазумен (яғни, пиньиньмен) жазуды қолдайды, ол мұны қытай тіліндегі білім беру, компьютерлендіру және лексикография үшін пайдалы деп санайды. Sino Platonic papers журналының (1986 ж.) бірінші санында ол ағылшын, француз немесе корей сөздіктері сияқты таныс тәртіппен құрылған қытай сөздігін жариялауды ұсынды: сөздің морфологиялық құрылысына қарамастан, оның әліпбилік жазылуына ғана негізделген "бір реттік әліпбилік тәртіп". Қытай тіліндегі көптеген сөздер көп таңбалы күрделі сөздер болып табылады, онда әр таңба немесе морфема бір қытай таңбасымен жазылады. Екі мың жылдық дәстүрге сәйкес, қытай сөздіктері – тіпті қазіргі заманғы пиньинге негізделгендері, мысалы, Синьхуа Зидиан, сөздің алғашқы морфемасына (таңбасына) негізделген "реттелген морфемалық тәртіппен" жүйелі түрде реттеледі. Мысалы, қытай сөздігінен "Барбадос" (巴巴多斯) сөзін іздеген адам оны дәстүрлі реттелген морфемалық тәртіп бойынша ba (巴) таңбасы астында таба алады (егер таңбаның пішінін немесе түбірін білсе, бірақ оның айтылуын білмесе) немесе baba сөзі бойынша бір реттік әліпбилік тәртіп бойынша таба алады (егер оның айтылуын білсе). 1990 жылы, алфавит бойынша реттелген қытай-ағылшын сөздігі үшін қаржылық қолдау алуға сәтсіз тырысқаннан кейін, Мейр жартылай штаттандырылған еріктілер ретінде жұмыс істеуге дайын болған лингвистер мен лексикографтардың халықаралық тобын ұйымдастырды. Джон ДеФрансистің редакциялық басшылығымен олар 1996 жылы алғашқы жалпы қытай-ағылшын бір реттік сөздігін жариялады. "Алғы сөз" (1996:ix) бойынша, "Бұл сөздіктің пайда болуы Пенсильвания штатының Виктор Х. Мейрінің бастамасына байланысты". 2000 жылы түзетілген және кеңейтілген басылымы жарық көрді.