Кіріспе

Porsche 962 – Porsche компаниясы жобалаған және құрастырған прототиптік жарыс машинасы. Porsche 956 моделін алмастыру мақсатымен жасалған 962, 1984 жылдың соңында таныстырылды және 1985 жылы IMSA GTP класындағы 956 моделін ескіргендіктен алмастырды. Сондай-ақ, ол 1984 жылы Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатының C тобында пайда болды. Он жылдық өмірінде C тобындағы машина екі рет Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды, ал Dauer 962 Le Mans машинасының түйіндемесі 1994 жылы тағы бір титул жеңіп алды. Барлығында 962 түрлі серияларда 19 құрастырушылар чемпионатында жеңіске жетті. 962-нің ізбасары Porsche WSC 95 болды, ол 1996 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына ұсынылды, бірақ зауыттың қолдауына ие болған жоқ.

Даму

1981 жылдың соңында Porsche 956 әзірленген кезде, Porsche компаниясының ниеті автомобильді Әлемдік спорт автомобильдер чемпионатында (World Sportscar Championship) және Солтүстік Америка IMSA GTP чемпионатында қатыстыру болды. Алайда, IMSA GTP регламенті Group C регламентінен өзгеше болды, соның салдарынан 956 қауіпсіздік себептерімен АҚШ сериясында тыйым салынды, себебі жүргізушінің аяқтары алдыңғы осьтің орта сызығынан алда орналасқан. 956-ны жаңа IMSA регламентіне сәйкес келу үшін Porsche 956-ның доңғалақ базасын ұзартты, алдыңғы доңғалақтарды педаль жинағының алдына жылжытты. Жаңа алюминий шассиге сонымен қатар болаттан жасалған қауіпсіздік каркасы (roll cage) енгізілді. Қозғалтқыш ретінде Porsche 934 негізінде жасалған 935 2.8L оппозиттік 6 цилиндрлі қозғалтқыш, ауамен салқындату және бір Kühnle, Kopp und Kausch AG K36 турбокомпрессоры қолданылды, бұл Group C 956-ның екі K27 турбокомпрессорынан өзгеше болды, себебі сол кезде IMSA-ның GTP класында екі турбокомпрессорлы жүйелерге рұқсат берілмеген. 1985 жылдың ортасына қарай, IMSA GT үшін Andial компаниясы жасаған жаңа 3.2L жанармай инжекторлы оппозиттік 6 цилиндрлі қозғалтқыш 962-ге орнатылды, бұл автомобильді Jaguar-ға қарсы жарыста бәсекеге қабілетті етті. Алайда, 1986 жылға дейін 956-ның 2.6L қозғалтқышы Әлемдік спорт автомобильдер чемпионатында 2.8L, 3.0L және 3.2L модификацияларында екі турбокомпрессормен алмастырылды. Әлемдік спорт автомобильдер чемпионатының регламенті бойынша қатысқан автомобильдер IMSA GTP әріптестерінен ажырату үшін 962C деп белгіленді. IMSA-ның 3-топтық қозғалтқыштар регламентіне сәйкес келген 3.2L қозғалтқышқа 1987 жылы IMSA тарапынан тыйым салынды. 1988 жылы, зауыттық Nissan командаларына қарсы тұру және Porsche командаларының шығу қаупін болдырмау үшін, сумен салқындатылатын екі турбокомпрессорлы Porsche қозғалтқыштарына рұқсат берілді, бірақ 36 мм шектегіштермен.

Өзгерістер

962-ші модельдердің көп санына байланысты, кейбір командалар машинаны өздерінің қажеттіліктеріне сәйкес келтіруге немесе бәсекеге қабілетті болу үшін өздеріне міндет етті. Бұл өзгерістерге жақсырақ аэродинамикалық тиімділік үшін жаңа кузовтар жасау кірді, ал кейбіреулері механикалық элементтерін өзгертті. Porsche компаниясымен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан Joest Racing командасы 1993 жылы IMSA GTP Чемпионатында Jaguar-ға қарсы жарысу үшін екі 962-ні күшті өзгертіп, сол маусымда 962-нің соңғы спринттік жарысында (Road America) жеңіске жетті.

Жекеменшік 962

Кішігірім өзгерістерден басқа, кейбір жеке командалар бүкіл машинаны қайта жасады. 962-нің бір мәселесі – алюминий шассиінің жеткіліксіз қаттылығы болды, бұл кейбір командаларды жаңа шасси жобалауға және содан кейін машинаны толықтыру үшін Porsche-ден компоненттер сатып алуға итермеледі. Кейбір арнайы машиналардың ерекше кузовтары болды. Кейбір командалар өздерінің 962 машиналарын басқа клиенттерге ұсынды. Жеке өндірістегі ең танымал 962 модельдерінің бірі – Kremer Racing компаниясының "962CK6" деп аталатын машинасы, ол Porsche шассиінің түпнұсқа алюминий панельді ваннасын алып тастап, оны карбон талшығымен алмастырды. Kremer және басқа командалар 11 шасси жасады. Джон Томпсон Brun Motorsport үшін шасси жобалады, оның сегізі жасалды және командаға 1987 жылы Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатында екінші орын алуға көмектесті. Кейін Томпсон Obermaier Racing командасы үшін екі шасси құрастырды. Richard Lloyd Racing GTI Engineering компаниясы Питер Стивенс пен Найджел Страудқа бес 962C GT машиналарын әзірлеуді тапсырды, олар толыққанды қайта қарастырылған аэродинамикалық элементтерге және панельдік алюминий емес, алюминий ұялы құрылымына ие болды. Бұрынғы Porsche зауытының жүргізушісі Верн Шуппан бес жаңа шасси құрастырды, олардың кейбіреулері "TS962" деп аталды. АҚШ-та Holbert Racing өз шассилеріне өзгерістер енгізе бастағанда және оларды "962 HR" сериялық нөмірлерімен қайта белгілегенде, жарыс басталып кетті. 962 монокогінің қаттырақ және қауіпсіз болуы үшін іздеу әрқашан жалғасты, және Джим Басби Джим Чэпманға 962 монокогінің күшті нұсқасын жасауды тапсырды. Fabcar де-факто зауыттық ванна жеткізушісіне айналды, шассилерді ресми Porsche сериялық нөмірлерімен қамтамасыз етті. Fabcar зауыттық ваннаға өзгерістер енгізді, қарапайым алюминий конструкциясын алюминий және алюминий ұялы құрылымының комбинациясымен алмастырды, сондай-ақ алюминий блоктар қосты. Бұл өзгерістер ваннаның соқтығысқа төзімділігі мен қаттылығын едәуір арттырды. Dyson Racing өздерінің Porsche 962 DR 1 шассиінде пайдалану үшін Richard Lloyd Racing / GTi Engineering 962 монокогін сатып алды. Dyson-ның Porsche 962 DR 2 машинасы Fabcar ваннасын пайдаланды. Кейбір 962 машиналары одан да көп өзгертілді, 1990 жылдардың ортасында жаңа спорттық автомобиль ережелері бойынша жұмыс істеуге арналған бірнеше ашық кабиналы нұсқалары жасалды. Кевин Жанет 917/30 Can Am машиналарының элементтерін көшіріп, Gunnar 966 құрастырды. Kremer Racing тағы да өз шассиін әзірледі, ашық кабиналы CK7 Interserie-де және K8 халықаралық спорттық жарыстарда, соның ішінде Ле-Ман мен Дейтонада қатысты. Бұл машиналар бастапқы 962 машиналарынан көп ерекшеленді, олар жекешеленген кузовтар мен шасси дизайндарын пайдаланды, бірақ қозғалтқыш пен аспаның кейбір элементтерін сақтап қалды. Хайнц Йорген Дахмен өзінің 962 (шасси 011) машинасын 1995 және 1996 жылдары Interserie-де жарысқан ашық нұсқаға айналдырды. Ол бұл машинаны 1990 жылдан бері Interserie-де пайдаланған.

Жарыс тарихы

Porsche 962 моделі 1984 жылы 24 сағаттық Дейтона жарысында дебют жасады. Марио және Майкл Андретти зауыттық машинаны басқарды, ол 127-ші айналымда қозғалтқыш пен қоробка-айыр проблемаларына байланысты жарыстан шығып қалғанға дейін көшбасшы болды. 1984 жылы американдық Престон Хенн IMSA GTP класында бір машинаны қатыстырғанда, алғашқы 962 Le Mans және жалпы Еуропада пайда болды. Хенн, Мишель Ферте және Эдгар Доррен басқарған автомобиль тұтанудың бұзылуына байланысты 247 айналымнан кейін жарыстан шығып қалса да, 26-шы орынға ие болды. 1985 жылы 962C Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатында дебют жасады, бірақ таңқаларлықтай, бұл машина бұрынғы 956 моделіне жеңіліп қалды, ол WEC-тің жоғарғы наградасын төрт рет жеңіп алған еді. Jaguar және Mercedes Benz машиналарының күшті қысымымен 1987 жылы Porsche тағы да жаңа қозғалтқышты, одан да сенімді және қуатты 3.0 литрлік агрегатты енгізді, ол машинаны 1987 жылғы 24 сағаттық Ле-Ман жарысында жалпы жеңіске жеткізді, бұл Porsche үшін жарыстағы жетінші тізбектеп жеңіс рекорды болды. 1987 жылдан кейінгі «құрғақшылықтан» кейін Porsche клиенті Йохен Дауэр 1994 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына арналған жаңа ACO ережелеріндегі олқылықты пайдаланып, 962-ні жолға жарамды GT1 машинасы ретінде қайта жіктеді.

Жетістіктер

Карьерасының алғашқы жылдары 962, 917K, 935 және 956 сияқты, автоспорттағы ең үстем көліктердің бірі болды, ал оның тиімділігі мен сенімділігі оны жеке командалардың арасында жоғары сұранысқа ие машинаға айналдырды. 962-ге қатысқан командалар жеңген чемпионаттар: 1985 және 1986 жылдарығы Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионаты, 1985 жылдан 1988 жылға дейін жыл сайынғы IMSA GT чемпионаты, 1987 жылдан 1992 жылға дейін Interserie чемпионаты, Supercup сериясының барлық төрт жылы (1986 жылдан 1989 жылға дейін) және 1985 жылдан 1989 жылға дейін All Japan Sports Prototype Championship. 962 сондай-ақ 1986 және 1987 жылдары Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды, екі жағдайда да Дерэк Белл, Аль Холберт және Ханс Йоахим Стук рульде болды, сондай-ақ кейін 1994 жылы Dauer 962 таңбасымен жеңіске жетті. Jaguar, Mercedes Benz, Nissan және Toyota сияқты күшті зауыттық командалардың жеке 962-ге қарсы бәсекелесуі 1980-ші жылдардың соңында машинаның сәттілігінің төмендеуіне әкелді. Олар қиындықтарға қарамастан, 962 машиналары 1993 жылға дейін жарыстарда жеңіске жетіп, IMSA GT және Interserie маусымдарында жеке-жеке жеңіс тудырды. 1994 жылы Dauer-дің Ле-Мандағы жеңісі жоғары модификацияланған машинамен ерекшеленді, бірақ Team Taisan түпнұсқа 962C-де соңғы жеңіске жетіп, сол жылдың тамызында Фудзи спидвейінде өткен All Japan Grand Touring Car Championship жарысында жеңімпаз атанды, машинаның дебют жасағанынан тура он жылдан астам соң.

Жол нұсқалары

Автомобильдің жарыс өмірінің соңына қарай, бірнеше жеке командалар мен тюнерлер 962-ні жолға шығаруға бейімделе бастады. Концепция мынадай болды: жарыста өте жақсы көрсеткен 962 моделі, жолдағы суперкар ретінде идеалды болар еді. Дәл стандартты көлік (BB PW 962) тіркеліп, неміс журналы үшін қысқа ғана уақытқа жолға шықты, бірақ фаралардың бастапқы биіктігі мен астыңғы бөлігінің құрылысы неміс ережелері бойынша көлікті заңсыз деп таныды. Porsche компаниясынан басқа 962-ні жол машинасына түрлендірген алғашқы компания – бұрын 962-мен жарысқан неміс тюнері Koenig Specials болды. C62 деп аталған автомобиль 1991 жылы аяқталды және неміс ережелеріне жақсы бейімделу үшін толығымен жаңа кузовпен жабдықталды. Қозғалтқыш 3,4 литрге дейін кеңейтілді және жаңа Motronic жүйесі қосылды. Koenig компаниясы қанша дана жасағаны белгісіз. Неміс DP Motorsports компаниясы 1992 жылы жолға шығаруға бейімдеуді аяқтады, барлығы үш автомобиль, DP62s деп аталды, бұл автомобильдер 962 жарыстық шассиінің негізінде құрастырылды. Түрлендірулерге неміс заңнамасының талаптарына сәйкес фараларды жоғарырақ орналастыру, сондай-ақ 3,3 литрлік қос турбо зарядталған 6 цилиндрлі қозғалтқышты қосу кірді. 1991 жылы Верн Шуппан жапондық клиенттер үшін Schuppan 962CR-ін жасады, оның бағасы 195 миллион иена немесе 830 000 британ фунт стерлингіне тең болды. Кузов пен шасси толығымен жаңа және бірегей болды, оны Австралиядағы GM Holden компаниясының Майк Симко жасады, бірақ қозғалтқыш тікелей 962-ден алынған, алайда ол 3,3 литрге дейін кеңейтілді. Қаржыландыру мәселелеріне байланысты қанша дана жасалғаны белгісіз қалды. Бірақ CR сериясынан бұрын, кем дегенде екі 962R (немесе LM) машинасы жасалды. Біріншісі, Ұлыбританияда тіркелген H726 LDP, жарыс кезіндегідей жағдайда болды, көп өзгерістер енгізілмеді. 962/123 1988 жылы Ле-Манда жарысқа қатысты және Шуппанның шеберханасында болды, сол кезде оны жолға шығаруға бейімдеу туралы шешім қабылданды. Алдыңғы бөлігінде "962R Le Mans Prototype" деген жазу болды, бірақ көлік көбінесе 962LM деп аталды. Ол көптеген жол нұсқаларынан британдық алюминийден жасалған бал арасы құрылымымен шассиге ие болды. 962R 1991 жылдың жазында Ұлыбритания мен Австралияның бірнеше журналдарында жарияланды. Жохен Дауэр өзінің GT1 нұсқасын, Dauer 962 Le Mans-ты жол және жарыс үшін жасады, ол бастапқы жарыстық шассиді пайдаланды. Кузовы толығымен жаңа болды, бірақ бастапқы 962-нің көптеген элементтерін сақтап қалды. Алайда, бұрынғы жол машиналарынан айырмашылығы, Дауэр 962-ні тағы да Ле-Ман жарысына қатыстырды. Porsche компаниясының көмегімен және 1994 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысының ережелеріндегі мүмкіндікті пайдаланып, Дауэр өзінің модификацияланған 962-сімен жалпы жарыста жеңіске жетті. Дерек Белл атынан шығарылған 962 жол машиналарының сериясын жасау жоспарланған, бірақ 993 GT2 қозғалтқышымен жабдықталған бір ғана дана аяқталды. Ол 2007 жылы сатылымға қойылды және серияны жалғастыру құқығымен бірге ұсынылды.