Жожоба майы – Сімонсия шиненсис өсімдігінің тұқымдарынан алынатын құнды май. Теңдесіз тұрақтандығы, ыстыққа төзімділігімен ерекше. Жожоба майы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жожоба тұқымынан алынатын май
Oil extracted from jojoba seeds
Жожоба майы (/audio=En US Jojoba. ogg//h//ə/'/h//oʊ//b//ə/) – Simmondsia chinensis (жожоба) өсімдігінің тұқымынан шығарылатын сұйықтық, бұл өсімдік бұта болып Оңтүстік Аризона, Оңтүстік Калифорния және Солтүстік-Батыс Мексикада өседі. Май жожоба тұқымының салмағының шамамен 50% құрайды. "Жожоба майы" және "жожоба балауызы" терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады, себебі балауыз сырттан қарағанда жылдам қозғалмалы май сияқты көрінеді, бірақ балауыз ретінде ол негізінен (~97%) ұзын тізбекті май қышқылдарының моноэстерлерінен (балауыз эфирі) және спирттерден (изопропил жожобаттан) тұрады, сонымен қатар триглицерид эфирлерінің өте аз мөлшері ғана қосылады. Осы құрамының арқасында ол өте ұзақ сақталады және нақты өсімдік майларымен салыстырғанда жоғары температураға төзімді келеді.
Jojoba oil (/audio=En US Jojoba. ogg//h//ə/'/h//oʊ//b//ə/) is the liquid produced in the seed of the Simmondsia chinensis (jojoba) plant, a shrub, which is native to southern Arizona, southern California, and northwestern Mexico. The oil makes up approximately 50% of the jojoba seed by weight. The terms "jojoba oil" and "jojoba wax" are often used interchangeably because the wax visually appears to be a mobile oil, but as a wax it is composed almost entirely (~97%) of mono esters of long chain fatty acids (wax ester) and alcohols (isopropyl jojobate), accompanied by only a tiny fraction of triglyceride esters. This composition accounts for its extreme shelf life stability and extraordinary resistance to high temperatures, compared with true vegetable oils.
Тарих
О'одхам тайпасының жергілікті американдықтары жуаба тұқымынан май шығарып, жаралар мен жарақаттарды емдеген. Табиғи өсетін жуабадан тұқымдарды жинау және оларды өңдеу 1970 жылдардың басында жожобаны қолдануға көшірудің бастамасы болды.
The O'odham Native American tribe extracted the oil from jojoba seeds to treat sores and wounds. The collection and processing of the seed from naturally occurring stands marked the beginning of jojoba domestication in the early 1970s.
Сыртқы келбеті
Жұжаба майы бөлме температурасында мөлдір, алтын түсті және жеңіл жаңғақ иісі бар сұйықтық түрінде көрінеді. Тазартылған жұжаба майы түссіз және иіссіз болады. Жұжаба майының балқу температурасы шамамен 8 градусқа тең, ал йод саны шамамен 80-ді құрайды. Жұжаба майы басқа өсімдік майларымен салыстырғанда жақсы сақталады, себебі оның құрамында триглицеридтердің мөлшері азырақ, мысалы, жүзім дәні майы және кокос майы сияқты көптеген өсімдік майларынан өзгеше. Оның тотығуға төзімділік индексі шамамен 60-қа жуық, яғни сафлор майынан, канола майынан, бадам майынан немесе скваленнен гөрі тұрақтырақ, бірақ кастор майы мен кокос майынан кем.
Unrefined jojoba oil appears as a clear golden liquid at room temperature with a slightly nutty odor. Refined jojoba oil is colorless and odorless. The melting point of jojoba oil is approximately and the iodine value is approximately 80. Jojoba oil is relatively shelf stable when compared with other vegetable oils mainly because it contains few triglycerides, unlike most other vegetable oils such as grape seed oil and coconut oil. It has an oxidative stability index of approximately 60, which means that it is more shelf stable than safflower oil, canola oil, almond oil, or squalene but less than castor oil and coconut oil.
Химия
+ Физикалық қасиеттері. Қату температурасы 7-10.6 °C. 25 °C-тағы жарық сыну көрсеткіші 1.5650.
+ Physical properties Freezing point 7 10.6 °C Refractive index 1.5650 at 25 °C
+ Май қышқылының құрамы. Май қышқылы. Көміртек атомдары: қос байланыстар. Қос байланыстың орны (лары). Пайыздық құрамы (молекулалық үлесі). Пальмитин қышқылы C16:0 0.3. Пальмитолеин қышқылы C16:1 9 0.3. Стеарин қышқылы C18:0 0.2. Олеин қышқылы C18:1 9 9.3. Арахидин қышқылы C20:0 11. Эйкозен қышқылы C20:1 11 76.7. Беген қышқылы C22:0 іздік мөлшерде. Эрука қышқылы C22:1 13 12.1. Лигноцерин қышқылы C24:0 0.1. Нервон қышқылы C24:1 15 1.0.
Жожоба майының май қышқылының құрамы өсімдік өсетін топырақ пен климатқа, сондай-ақ оның жиналу уақытына және майдың өңделу жолына байланысты айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін. Жалпы алғанда, оның құрамында моноқанықпаған май қышқылдарының, ең бастысы 11-эйкозен қышқылының (гондо қышқылының) үлесі жоғары болады.
The fatty acid content of Jojoba oil can vary significantly depending on the soil and climate in which the plant is grown, as well as when it is harvested and how the oil is processed. In general, it contains a high proportion of mono unsaturated fatty acids, primarily 11 Eicosenoic acid (gondoic acid).
Қолданылуы
Жожоба майының өсуі баяу және оны өсіру қиын болғандықтан, ол негізінен фармацевтика және косметика сияқты шағын көлемді қолданулар үшін пайдаланылады. Жалпы алғанда, ол кит майы мен оның туындылары, мысалы, цетил спиртінің орнына қолданылады. 1971 жылы АҚШ-қа кит майын импорттауға тыйым салынғаннан кейін, жожоба майының "көп жағынан косметика және басқа да салаларда қолдану үшін кашалот майынан артық" екені анықталды. Атап айтқанда, жожоба майы жиі кездесетін өнімдерге лосьондар мен ылғалдандырғыштар, шаш шампуньдары мен кондиционерлері жатады. Олестра сияқты, жожоба майы да жеуге жарамды, бірақ калориялық емес және сіңірілмейді, яғни май өзгеріссіз ішек арқылы өтеді және стеаторреяны имитациялай алады – бұл денсаулық жағдайы, ол қалыпты диеталық майларды қорыту немесе сіңіру қабілетінің болмауымен сипатталады. Осылайша, бұл қорытылмаған май нәжісте кездеседі, бірақ ішек ауруын көрсетеді. Денсаулығы жақсы адам жожоба майын қабылдауды тоқтатса, нәжістегі қорытылмаған май жоғалады. Сонымен қатар, жожоба майы құрамында шамамен 12,1% эрука қышқылы бар, егер ол сіңірілген болса, жеткілікті дозада жүрекке зиян келтіруі мүмкін.
Being derived from a plant that is slow growing and difficult to cultivate, jojoba oil is mainly used for small scale applications such as pharmaceuticals and cosmetics. Overall, it is used as a replacement for whale oil and its derivatives, such as cetyl alcohol. The ban on importing whale oil to the U. S. in 1971 led to the discovery that jojoba oil is "in many regards superior to sperm whale oil for applications in the cosmetics and other industries". In particular, such products commonly containing jojoba are lotions and moisturizers, hair shampoos and conditioners. Like olestra, jojoba oil is edible but non caloric and non digestible, meaning the oil will pass out of the intestines unchanged and can mimic steatorrhea—a health condition characterized by the inability to digest or absorb normal dietary fats. Thus, this indigestible oil is present in the stool, but does not indicate an intestinal disease. If consumption of jojoba oil is discontinued in a healthy person, the indigestible oil in the stool will disappear. Jojoba oil also contains approximately 12.1% of the fatty acid erucic acid that would appear to have toxic effects on the heart at high enough doses, if it were digestible.