Кіріспе

Орыс философы және филологы (1893–1988)

Алексей Федорович Лосев (Алексе́й Фёдорович Ло́сев; 22 қыркүйек 1893 – 24 мамыр 1988) – кеңестік және орыс философы, филологы және мәдениеттанушы, 20 ғасырдағы орыс философиялық және діни ой-пікірінің ең белгілі өкілдерінің бірі.

Ерте өмір

Лосев Дон казактарының жері – Дон Ост Облысының әкімшілік орталығы Новочеркасск қаласында дүниеге келген. Ол анасының әкесі, Алексей Поляковтың құрметіне аталған, ол орыс православие шіркеуінің дін қызметкері болған. Лосевтің әкесінің әкесі де Алексей есімді болған, ол Наполеон соғыстары кезінде казак бригадасындағы ерлігі үшін марапатталған. Лосевтің әкесі Федор Петрович Лосев, кәсібі бойынша математика және физика пәнінің мұғалімі, ал хоббиі бойынша скрипкашы және дирижер болған. Богемиялық өмір салтына құмар Лосевтің әкесі отбасын әйелі Наталья Алексеевна Лосеваға (қызметтегі аты Полякова) тапсырып, үйден кетіп қалды. Наталья Алексеевна Лосева Лосевті жалғыз бала ретінде әкесінің үйінде тәрбиеледі. 1917 жылғы ақпан және қазан революциялары кезінде Лосев жазу мен оқуға белсенді түрде берілді, көзге түспеуге тырысты. 1919 жылы анасы тифтен қайтыс болды. Сол жылы Лосевтің «Орыс философиясы» атты мақаласы орыс мәдени дамуына арналған әртүрлі еңбектерден құралған неміс тіліндегі жинақта жарияланды. Лосев бұл жарияланым туралы 1983 жылға дейін білмеді. Ол Лосевтің өлімінен кейін орыс тілінде жарық көрді. Жинақ тоғызыншы томмен аяқталуы тиіс еді, бірақ «Миф диалектикасы» үлкен дау тудырды және Лосев соңғы монографияны аяқтаған жоқ. Айырықша жағдай, Лосевті ГУЛАГ-тан босатуға Горькийдің бірінші әйелі көмектесті. Екатерина Пешкова, бұрын Саяси Қызыл Кресттің белсенді мүшесі және 1930 жылдары Саяси тұтқындарға көмектесу тобының төрағасы, Лосевті босату үшін жұмыс істеді және 1932 жылдың соңында оның үкімін күштен шығаруға қол жеткізді. Бірақ көп ұзамай «Миф диалектикасы» кітабының себебімен Лосев қайтадан тұтқындалды. 1933 жылы үйіне оралғаннан кейін ол Юдинаны үлгі етіп алып, «Айел ойшыл» романын жазды. Лосев жасаған кемшіліктері бар Мария Валентиновна Радина есімді кейіпкер, жоғары философияны ұстанатын, бірақ жеке өмірінде төмендеп кеткен музыкант әйел болды. Роман Лосевтің Юдинамен арадағы қарым-қатынасын көрсету үшін жазылған және оның жазушы ретіндегі қабілетінің нашар үлгісі ретінде сынға ұшырады. Юдина Марияның өзін таныған кейіпкерін ұнатпады және 1934 жылдың басында Лосевпен жол айырды, оны ешқашан көрген жоқ. Лосев сонымен қатар Шығыс православиесіндегі Құдай есімінің мәніне қатысты дауға қатысып, Имиаславие ұстанымын қолдады және Ресей православие шіркеуінің ресми ұстанымымен келіспейтінін анық айтты.