Кіріспе

Кубадағы білім беру жүйесіне шолу. Кубада білім беру жүйесі көп жылдар бойы жоғары бағаланған. Гавана университеті 1727 жылы негісталды және көптеген беделді колледждер мен университеттер бар. 1959 жылғы революциядан кейін Кастро үкіметі барлық білім беру мекемелерін ұлттандырып, мемлекеттік басқару жүйесін құрды. Білім беруге жұмсалатын қаржы әлі де жоғары басымдыққа ие.

Әйелдер қатысуы

1959 жылғы Куба революциясы елге, әсіресе әйелдерге көптеген өзгерістер әкелді. Революцияға дейін көптеген әйелдер үй шаруасында өмір сүрді, ал жұмыс істеуге мәжбүр болғандарға мүмкіндіктер өте шектеулі болды. Ауылдық жерлердегі әйелдердің көпшілігі ауыл шаруашылығында еңбек етті, ал қаладағы әйелдер үшін қызметші немесе жезөкше болып жұмыс істеу – жалғыз балама болды. Куба әйелдерінің федерациясы (ФМК) 1960 жылдың тамызында Вильма Эспиннің жетекшілігімен Кубаның барлық істеріне әйелдерді белсенді түрде қатыстыру мақсатымен құрылды. Ұзақ жылдар бойы қанағаттандырылмаған Куба әйелдері үкіметте маңызды рөл атқара бастады. Куба әйелдерінің федерациясы әйелдердің Кубаның әлеуметтік, саяси, экономикалық және мәдени мәселелеріне қатысуын қалады. Бұл кубалық әйелдерге көптеген қызметтер ұсыну үшін мектептер мен бағдарламалар құруды талап етті. Куба үкіметі Кубаның сауаттылық деңгейін арттыру және елдің ауылдық және қалалық аймандары арасында байланыс орнату үшін Куба сауаттылық жобасын іске қосты. Студенттер мен еріктілер ауылдық жерлерге барып, адамдарды оқу-жазуға үйретті және Кубаның ағымдағы саясаты туралы ақпарат берді. Ауылдық әйелдер қалаған жағдайда білім алып, кәсіби дағдыларға ие бола алатындықтан, енді ауыл шаруашылығынан басқа да салаларда жұмыс істеуге мүмкіндік алды. Қалаларда жезөкшелікпен айналысқан әйелдер үшін жаңа үкімет 1961 жылы Кубада жезөкшелік тоқтатылғаннан кейін оларды қайта оқыту бағдарламаларын жасады. Қызметшілер үшін де ұқсас, бірақ бөлек бағдарламалар ұйымдастырылды, онда білім берумен қатар жұмысқа орналасуға көмектесу және балаларға қарау үшін тегін мүмкіндіктер, сондай-ақ тұрғын үймен қамтамасыз ету қарастырылды.

Сапасы

1998 жылы ЮНЕСКО жүргізген зерттеуде кубалық оқушылардың білім деңгейі жоғары екені көрсетілген. Кубаның үшінші және төртінші сынып оқушылары тіл мен математиканың негізгі дағдыларын тексеруде 350 ұпай жинады, бұл аймақтық орташа көрсеткіштен 100 ұпайға артық. Есепте Кубадағы оқушылардың нашар оқу көрсеткіші бар тобының нәтижелері, зерттеуге қатысқан Орталық және Оңтүстік Америка елдерінің жақсы оқу көрсеткіші бар тобының нәтижелерінен әлдеқайда жоғары екені анықталды. ЮНЕСКО-ның 1998 жылғы зерттеуі экономикалық дағдарыстың ең қиын кезеңінде жүргізілді; Кубаның экономикалық дамуы АҚШ-тың сауда эмбаргосымен күрт шектелген. Куба аймақтағы ең кедей елдердің бірі және негізгі ресурстардан мұқтаж, бірақ біртекті емтихан нәтижелері бойынша Латын Америкасында бастауыш білім беру саласында көш бастап тұр. Соңғы қырық жыл бойы білім беру кубалық үкімет үшін басты басымдық болып табылады. Куба білім беруге ЖІӨ-нің 10 пайызын жұмсайды. Соңғы жылдары кубалық білім беру жүйесінде мұғалім жетіспеушілігі байқалды. АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәлімдемесіне сәйкес, "идеологиялық бағыт берудің маңыздылығы кубалық білім беру жүйесінің барлық деңгейінде байқалады, бірақ оның сақталуы біркелкі емес".

Бастауыш және орта білім беру

Мектепке бару 6 жастан 15 немесе 16 жасқа дейін (негізгі орта білімнің аяқталуы) міндетті, және барлық оқушылар, жасқа немесе жынысына қарамастан, сынып деңгейін көрсететін түстермен мектеп формасын киеді. Бастауыш білім алты жылға созылады. Ол 1-ден 6-сыныпқа дейін құрайды. Орта білім негізгі орта білім және университет алды орта білім болып бөлінеді. Бастауыш және орта мектептердегі оқу жоспары "қиын еңбек, өзіндік тәртіп және Отанға сүйіспеншілік" принциптеріне негізделген. Бастауыш мектептің оқу жоспарына би және бағбандалық, денсаулық және гигиена сабақтары, сондай-ақ Куба революциялық тарихы кіреді. Алайда, 2010 жылдары елдегі экономикалық дағдарыс, эмиграция және мұғалімдердің төмен жалақысы бүкіл аралдағы бастауыш және орта мектептерде мұғалімдердің жетіспеушілігіне алып келді, нәтижесінде мектептерде қызметкерлердің саны жеткіліксіз болды. Жеке репетиторлық және ағылшын тілі мен басқа пәндерді оқытатын жеке мектептердің саны артты.

Халықаралық студенттер

Кубадағы халықаралық студенттер үшін дайындық орталықтары испан тілінде курстар ұсынады. 2000–2001 оқу жылында Куба 905 АҚШ студентінің сапар шегуіне және оқуына рұқсат берді. 1999 жылы АҚШ, Ұлыбритания, Латын Америкасы, Кариб бассейні және Африка елдерінің нашар қамтылған отбасыларынан келген студенттерді Кубада медицина оқуға тарту мақсатында бағдарлама іске қосылды. Қазіргі таңда Кубада 23 елден 3432 медицина студенті Гаванада білім алуда. Куба сонымен қатар белгілі бір бағдарламалар аясында шетелдік азаматтарға мемлекеттік субсидиямен білім беруді қамтамасыз етіп келеді, соның ішінде Латын Америка медицина мектебінде дәрігерлер дайындалатын АҚШ студенттері де бар. Бағдарлама толық стипендияны, тұруға жайды қоса алғанда, қамтамасыз етеді, ал түлектері АҚШ-қа оралып, төмен бағалы медициналық көмек көрсетуге тиіс.

Білім беру саласындағы ынтымақтастық

2006 жылы Венесуэла мен Куба бірлесіп Боливияның Эль-Паломар қаласында білім беру бағдарламаларын қаржылап бастады. Куба сондай-ақ Ұлыбританиямен және Еуропалық Одақтың басқа да елдерімен білім беру саласында тығыз ынтымақтастық орнатып келеді. 2002 жылы Уэльс Ассамблеясы үкіметіндегі білім министрі Джейн Дэвидсон және Уэльстегі Суонси және Гламорган университеттерінің өкілдері Кубаға сапар шегіп, Ұлыбритания мен Куба шенеуніктерінің білім беру жобалары бойынша байланыс орнатуына мүмкіндік жасады. АҚШ-та Тулан университетінің құрамындағы Куба және Кариб теңізі аймақтарын зерттеу институты академиялық ынтымақтастық пен алмасу, оқу бағдарламаларын жетілдіру, мәдени алмасу және халықаралық даму мен диалог мақсатында кубалық әріптес ұйымдармен қарым-қатынас орнатты.