Кіріспе

R v Clay [2003] 3 S. C. R. 735 – Канада Жоғарғы Сотының марихуананы иеленуге тыйым салудың конституциялықтығы жөніндегі шешімі. Сотта айыпталушы өзінің Хартияның 7-бабындағы құқықтарының бұзылғанын мәлімдеді. Сот бұл талапты қабылдамады. Бұл іс марихуанаға тыйым салудың конституциялықтығына қатысты үш істің соңғысы болып табылады.

Өмірбаян

Клей Онтарионың Лондон қаласындағы "Ұлы канадалық Hemporium" дүкенінің 26 жастағы иесі болды, онда ол көптеген қынаптан жасалған өнімдерді сатты. Ол жасырын полицейге марихуананың кесілген бөліктерін сатқан кезде ұсталды және бұрынғы Есірткі құралдарын бақылау заңы бойынша айыпталды. Клей, Есірткі құралдарын бақылау заңының марихуананы иеленуге тыйым салуы оның Конституциялық құқықтарын бұзғанын мәлімдеді. Сотта және апелляцияда бұл талап қабылданбады.

Соттың пікірі

Сот апелляциялық шағымды қабылдамауға шешім шығарды. Сот пікірін McLachlin C. J. Arbour, LeBel және Deschamps JJ. білдірді, ал әрқайсысы жеке пікірлерін ұсынды. Маклачлиннің сөзіне қарағанда, қамауға алу қаупі 7-бап бойынша айыпталушының бостандығы мен жеке басының қауіпсіздігін бұзу құрайды. Бірақ, осы жағдайда бұл негізгі әділеттілік принциптеріне сай келеді. Бұл баптың мақсаты – «негізгі немесе жеке тұлға ретінде қарастырылатын мәселелерде қадір-қасиет пен тәуелсіздікке ие, дербес адам болудың мәнін» қорғау болып табылады. Марихуана шегу, осыған жатпайды. Содан кейін Маклачлин заңның «шамадан тыс кең» екендігі туралы талапты қарастырды. Ол заңның, есірткі қолданудың тікелей немесе жанама салдарынан туындайтын зиянды болдырмауға бағытталған үкіметтің мүддесіне пропорционалсыз емес екенін анықтады, автокөлік жүргізу немесе басқа да күрделі механизмдерді пайдалану сияқты жағдайларды тыйым салуды қажет ететін жеткілікті қауіптер ретінде атады. Сонымен қатар, тыйым салуды жеңілдетудің тиімді болатынына сенімді дәлелдер келтірілген жоқ. Маклачлин заңдағы «наркотик» терминінің мағынасыз екендігі және онда ТГК болмағандықтан, кесінділерді одан шығарып тастауға болатындығы туралы ұсынысты қабылдамады.