Шығыс Хань әскербасы У Хан: өмірбаяны мен әскери жетістіктері

Кіріспе

1 ғасырдағы Шығыс Хан әулетінің генералы Ву Хан (44 жылы қайтыс болған), әдеби есімі Зиян, Шығыс Хан әулеті кезінде Хан әулетін қайта орнатуға император Гуан Вудың (Лю Сю) үлкен үлес қосуына елеулі үлес қосқан және көбінесе император Гуан Вудың ең жақсы генералы деп есептелетін, бірақ сонымен қатар бейбіт тұрғындарға қатыгездігімен де танымал болған қытай әскери қолбасшысы және саясаткері. Ол Юнтайдың 28 генералының бірі болды (2-орын, Дэн Юдан кейін).

Өмір

У Хан бастапқыда Чэнши императорының қысқа билігі кезінде Юянг әкімшілігінің (漁陽, қазіргі Пекин) губернаторы Пэн Чонгтың (寵) орынбасары болды. 23 жылы Пэн оны Лю Сяоға көмек ету үшін жіберді, ал Лю әлі де Чэньши императорының қол астында генерал болып қызмет етіп жатқан еді. Лю Вудың майдан даласындағы шеберлігіне тәнті болды және оны өзінің маңызды генералдарының бірі етіп тағайындады. 25 жылы Лю өзін император деп жариялағаннан кейін, Вуны қарулы күштердің бас қолбасшысы (大司馬, да сима) етіп тағайындады – императорлық үкіметтегі үш ең маңызды лауазымның бірі. Император Гуанғу Пэннің орынбасары болған Вуны үлкен дәрежеге көтеріп, Пэннің жоғарылауына назар бөлмегендіктен, бұл 26 жылы Пэннің Император Гуанғуға қарсы бүлік көтеруіне ықпал етті. У әскери тактикада шебер болған, бірақ жалпы стратегияда нашар болды, көбінесе Император Гуанғудың өте ұтымды стратегияларын іске асырушы болып табылды. У еңбекқорлығымен және сыбайлас жемқорлыққа төзбеуімен танымал болды. Ол сондай-ақ кешірім беруге қарсы күрестің белсенді жақтасы болды, бұл факт кейіннен Шу Хан мемлекетінің көрнекті саясаткері Чжуге Лянның кешірім беруден бас тартуын негіздеді. Удың басты кемшілігі, айтқандай, бейбіт тұрғындарға қатыгездік танытуы болды, ал оның әскерлері бейбіт азаматтарды тонауға қатысты тәртіпсіздікке бой берді. Мысалы, 26 жылы У Хан әскерін Наньян әкімшілігі (қазіргі Наньян, Хэнань) арқылы өткізген кезде, оның сарбаздары жиі халықтан тонаумен айналысты. Сол кезде Император Гуанғудың тағы бір генералы, Наньян әкімшілігінен шыққан Денг Фэн (奉), әкімшілікте демалыста болды. Ол Вудың қатыгездігіне қатты ашуланып, халықты көтеріліске бастады. Алайда, Вудың қатыгездігінің ең айқын мысалы 36 жылы болды, осы жылы У басқарған Хань әскерлері Гонсун Шудың сепаратистік мемлекеті Чэньцзяның астанасы Чэндуды басып алып, империяны қайта біріктірді. Чэнду Гонсунның қоршау кезінде жараланғаннан кейін берілді. Екі күннен кейін У кенеттен Гонсун және Ян (Гонсунның генералы Ян Цэннің (延岑) руы) руларының соңғы баласына дейін қырғын жасауға және оның сарбаздарына Чэнду қаласын тонауға және Гонсун сарайын өртеп жіберуге бұйрық берді. Тонау кезінде көптеген бейбіт тұрғындар зорланды немесе өлтірілді. Император Гуанғу Ву мен оның орынбасары Лю Шанға (劉尚) сөккен бұйрықтан басқа, Вудың әрекеттеріне жазасыз қалуға рұқсат берді. Өзінің еңбегі үшін Император Гуанғу Вуны Гуанпин графы етіп тағайындады. 44 жылы У қайтыс болғанда, Император Гуанғу оны Батыс Хань мемлекетінің көрнекті саясаткері Хуо Гуанға берілген құрметпен жерлеуді бұйырды.

Wu Han was initially a deputy to Peng Chong (彭寵), the governor of Yuyang Commandery (漁陽, roughly modern Beijing), during the brief reign of Gengshi Emperor. In 23, he was sent by Peng to assist Liu Xiu while Liu was still a general under Gengshi Emperor. Liu was impressed by Wu's prowess on the battlefield, and he made Wu one of his key generals. After Liu declared himself emperor in 25, he made Wu the commander of the armed forces (大司馬, da sima) – one of the three most important officials in the imperial government. It is because Emperor Guangwu greatly elevated Wu, who was Peng's deputy, while ignoring Peng in his promotions, that partly led to Peng's eventual revolt against Emperor Guangwu in 26. Wu was strong in military tactics but not in overall strategies, and he often became the implementer of Emperor Guangwu's own excellent strategies. Wu was, to his credit, known for his hard work and lack of corruption. He also was a major advocate against pardonsa fact later cited by the great Shu Han statesman Zhuge Liang in refusing to grant pardons. A major fault of Wu was, as noted, he was cruel to civilians, and his soldiers were lacking in discipline with regard to pillaging civilians. In 26, for example, as Wu Han led his forces through Nanyang Commandery (roughly modern Nanyang, Henan), his soldiers often pillaged from the people. At that time, one of Emperor Guangwu's other generals, Deng Feng (鄧奉), who was from Nanyang Commandery, happened to be on vacation in the commandery. He was so incensed by Wu's cruelty that he led the people in revolt. A more salient example of Wu's cruelty, however, came in 36, when the Han forces, commanded by Wu, captured Chengdu, the capital of Gongsun Shu's separatist state Chengjia, to finally reunify the empire. Chengdu surrendered after Gongsun died from battle wounds during the siege of Chengdu. Two days later, Wu suddenly ordered that the Gongsun and Yan (the clan of Gongsun's general Yan Cen (延岑)) clans be slaughtered to the last child, and that his soldiers pillage the city of Chengdu and burn Gongsun's palace. A large number of civilians were raped or killed during the pillage. Other than an edict rebuking Wu and his deputy Liu Shang (劉尚), Emperor Guangwu allowed Wu's actions to go unpunished. For his accomplishments, Wu was created the Marquis of Guangping by Emperor Guangwu. When Wu died in 44, Emperor Guangwu ordered that he be buried with the same honors given to the great Western Han statesman Huo Guang.