Кіріспе

Француз дін соғыстары кезінде Маргарита Катерина Понсой Делайе, сондай-ақ Марго Делайе немесе Ла Гандонна деп белгілі болған, 1570 жылдың сәуір айында адмирал Колиньи Монтелимарды қоршаған кезде шайқасқан әйел болды, сол шайқаста ол бір қолын жоғалтты. Бұл шайқас Францияның дін соғыстарының бір бөлігі еді. Оның құрметіне бір қолды мүсін орнатылды.

Тарих

1570 жылдың сәуір айында адмирал Гаспар II де Колиньи мен Насаулық Людовик басқарған протестант әскерінің бір бөлігі католиктер бақылауындағы Монтелимар қаласының қақпаларына жетті. Марго Делай туралы аңыз осы шабуылдардың бірі кезінде дүниеге келді. Оқ-дәрісі таусылған сарбаздар қала тұрғындарынан, оның ішінде Марго Делай сияқты әйелдерден көмек алды. Ол қамалдың қабырғасындағы шайқасқа қатысып, қаруы болмағандықтан, қолға ұсаратын барлық нәрсені – әртүрлі ыдыстар мен тастарды лақтырып тастады. Насаулық Людовикпен болған шайқаста ол оң қолын немесе қолының бір бөлігін жоғалтты, ал оны ауыр шойын қазанмен естен шығарды. Аңыз бойынша, ол оны өлтірген, бірақ шындығында ол 1574 жылы қайтыс болды. Қала консулдары Марго Делайдың батылдығы үшін оған баспана, нан және шараппен сыйлады. Марго Делайдың тегі мен нағыз тарихы жеткілікті жазбада қалмаған. Ол Понсой әулетінен, атап айтқанда, Бург Сент-Андэол тармағынан шыққан болуы мүмкін, сондай-ақ Пастор Эдмонд Понсой мен оның ағасы, тарихшы доктор Чарльз Понсойдың туысы болуы ықтимал. Ол қарапайым кір жууші болған, сонымен қатар соғыста қаза тапқан рыцарьға никелескен немесе үйленген болуы мүмкін. Сол кездегі әңгімелерде ол Лей иесі Пьер де Пуатиенің заңсыз баласы екені айтылады. Монтелимар қаласы оның құрметіне бір көшені ат қойған.

Сурет салу

Франсуа Грелле қол қойылған XIX ғасырға жататын сурет, Монтелимар мұражайынан шыққан және қазір қалалық әкімдікте сақталып тұр, ол Марго Делайды бейнелейді. Сурет 1880 жылғы Салонға ұсынылып, Франция мемлекеті сатып алған, кейін Монтелимар қаласына тапсырылған. Одан гравюра жасалған.