Кіріспе

Антидепрессанттарды қолдануды тоқтатқаннан кейін туындайтын тұмауға ұқсас симптомдар.

Механизм

Оның пайда болу себебі нақты белгісіз. Антидепрессанттарды қабылдауды тоқтату синдромының ССКИ-лердің жартылай ыдырау кезеңімен байланысты болуы мүмкін деген деректер бар. Жартылай ыдырау кезеңі қысқа антидепрессанттар, мысалы, Венлафаксин, қабылдауды тоқтату симптомдарының көбірек және ауыррақ болуымен байланысты. 5-гидрокситриптамин рецепторларының төмен болуы мен антидепрессанттарды қабылдауды тоқтату синдромының белгілері арасында байланыс болуы мүмкін.

Алдын алу және емдеу

Кейбір жағдайларда, дәрі-дәрмектерді нұсқау бойынша қабылдау арқылы және оны тоқтатқан кезде, бірте-бірте тоқтату арқылы қайтымды симптомдардың алдын алуға болады, бірақ препаратты тағайындауды азайту кезінде де симптомдар пайда болуы мүмкін. Қысқа жартылай өмірге ие антидепрессантты тоқтату кезінде ұзақ жартылай өмірге ие препаратқа (мысалы, флуоксетин немесе циталопрам) ауысып, содан кейін оның дозасын азайту және ақырында тоқтату, кейбір жағдайларда симптомдардың ауырлығын азайтуға көмектеседі. Ауыр жағдайларда ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін. Туғаннан кейінгі бейімделу синдромы (PNAS) (бұрын «жаңа туған баланың мінез-құлқы синдромы», «жаңа туған баланың нашар бейімделу синдромы» немесе «жаңа туған баланың қайтымды симптомдары» деп аталатын) алғаш рет 1973 жылы антидепрессанттар қабылдаған аналардың жаңа туған нәрестелерінде байқалды; нәрестедегі симптомдарға тітіркену, тез тыныс алу, гипотермия және қандағы қант деңгейінің бұзылуы жатады. Симптомдар әдетте туғаннан бастап, босанғаннан кейінгі бірнеше күнге дейін дамиды және көбінесе босанғаннан кейін бірнеше күн немесе апта ішінде жоғалады. Кейбір симптомдар депрессиямен ауыратын адамдар өз ауруларымен және қабылдаған дәрі-дәрмектерімен байланысты тәжірибелерін талқылаған интернет-форумдарда пайда болды; «мидегі дүрбелең» немесе «мидегі діріл» осы сайттарда айтылған симптомдардың бірі болды. Бұл мәселеге қоғамдық назардың күшеюі және үнемі алаңдаушылық Англияда селективті серотонинді кері қабылдау ингибиторларының қауіпсіздігі жөніндегі сарапшылар тобының құрылуына әкелді, олар 2004 жылға дейінгі барлық зерттеулерді бағалауға міндетті болды. Топ анықтағандай, препаратты тоқтату симптомдарының жиілігі 5%-дан 49%-ға дейін ауыспайды, бұл нақты ССҚИ, дәрі-дәрмекті қабылдау ұзақтығы және күрт немесе бірте-бірте тоқтату сияқты факторларға байланысты. Оны басқа топтар да жетілдіре берді. 1990 жылдардың соңында кейбір зерттеушілер антидепрессанттарды тоқтату кезінде симптомдардың пайда болуы антидепрессанттарға тәуелділік тудыратынын ойлады және кейбіреулер осы симптомдарды сипаттау үшін «қайтымды синдром» терминін қолданды. Антидепрессанттар қабылдап жүрген адамдар көбінесе есірткі іздеу мінез-құлқына бейім болмаса да, антидепрессанттарды тоқтату бензодиазепиндер және басқа психотроптық препараттарды тоқтату кезінде байқалатын симптомдарға ұқсас симптомдарға әкеледі. Сондықтан кейбір зерттеушілер физиологиялық тәуелділік пен жағымсыз салдарды жақсы түсіндіру үшін «қайтымды синдром» терминін қолдануды ұсынады. Eli Lilly компаниясына қарсы сот процесі болды, онда Cymbalta препаратының нұсқауында «мидегі дүрбелең» және басқа симптомдар туралы маңызды ақпарат қалдырылмағаны айтылды. Eli Lilly «білімді делдалдық доктринасы» бойынша істің қаралуын тоқтатуды сұрады, себебі дәріні тағайындаған дәрігерлер ықтимал проблемалар туралы ескертілген және олар Lilly мен пациенттер арасындағы медициналық шешімді қабылдаудағы делдал болып табылады; 2013 жылдың желтоқсанында Lilly-нің істі тоқтату туралы өтініші қабылданбады.

Зерттеу

Антидепрессанттарды қабылдауды тоқтату синдромының механизмдері әлі толыққанды анықталған жоқ.