Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кертин – Ирландияның Мюнстер провинциясында ең көп кездесетін тегі. Ол ирланд тілінен транслитерацияланған бірнеше түрлі формаларға ие, мысалы: Mac Cruitín, Mac Curtain немесе Ó Cruitin, олардың көпшілігі ағылшын тілінде Curtin деп аударылады. Аталған тектің ирланд тіліндегі элементтерінің сөзбе-сөз мағынасы: Mac (Ұлы) + Cruit (қисық, ал кеңейтілген түсінігі – мойын қысыңқы, немесе арфаның ежелгі атауы, ирланд арфасының пішінімен байланысты) + ín (кішірек екенін білдіреді), демек, «Кішкентай мойын қысыңқы», немесе «Кішкентай қисық», сондай-ақ «Арфаның ұлы», немесе ирланд арфасының өнерімен байланысты адам, бұл гаэль мәдениетіндегі дәстүрлі рөлмен байланысты. Кертин тегінің әр түрлі шығу тегіне ие бірнеше әулеті бар деп саналады, олардың ең танымалдары – Клэр округінен шыққан бардтар әулеті. 1659 жылғы халық санағында Корк, Керри және Лимерик округтерінде Мак Куратин және О' Куратин сияқты бірдей дыбысталатын есімдер синоним ретінде қарастырылған, бірақ олар бір ру емес. Кертейн – негізінен Оңтүстік Мюнстерде кездесетін тектің басқаша жазылу түрі.
Curtin is a surname which is most common in the Province of Munster in Ireland. It takes several variant forms transliterated from the Irish language, such as: Mac Cruitín, Mac Curtain or Ó Cruitin, most of which are anglicised as Curtin. The literal translated meaning of the Irish elements of the name are Mac (Son of) + Cruit (Crooked, and by extension hunchback, or an old name of the harp, by inference to the shape of the Irish harp) + ín (signifying diminution), hence Little Hunchback, or Little Crooked One, but also Son of the Harp, or One associated with the art of the Irish Harp, which ties in with a traditional role in Gaelic culture. It is believed there are multiple Curtin families with different origins, the most famous of which is the bardic family which stems from Co. Clare. In the census of 1659 in Counties Cork, Kerry and Limerick similar sounding names such as Mac Curatine and O' Curataine were treated as synonymous although they are not the same clan. Curtayne is a variant surname chiefly in south Munster.
Клэр округіне жататын Кёртинс
Клэрде Кёртин отбасы Корко Модхруадх (Коркомро) аймағында қоныстанды, олардың негізгі мұрагерлік жерлері Килласпаглонандағы Карроудуффте және Килмакрехидегі Лагхваллиде орналасқан. Олар Тамонд О'Брайендері және басқа да көрнекті жергілікті отбасылар, соның ішінде О Кончубхейр Коркомро және Буррен О Локлан тайпаларының мұрагерлік тарихшылары ретінде танымал, білімді отбасы саналды. Гелдік жүйенің құлдырауымен бір тармағы Клунидегі Коркомроеде қалды, ал отбасының ереуіл буынының бір бөлігі О'Брайендердің иелігіндегі Ибрикенге оңтүстікке көшті. Олар алдымен шамамен 1615 жылы Тромра қасiлын жалға алды, содан кейін Килфарбойдағы жерлеу орнымен Мойгласс маңында тұрды. Олардың Қорку Байсцинд тайпасының арасында қолдаушылары болды. 17-18 ғасырлардағы ирланд тілінің ғалымдары мен ақындары Айндриас Мак Круутин және Аод Буи Мак Круутин осы отбасының мүшелері болды. Кёртиндер батыс Клэрдегі әдебиетке және жергілікті білімге кеңінен әсер еткен білімді сақтау дәстүрін ұстады. Меик Круутин мектептері Килрушқа жақын Маг Лохас Линн Луимни (Моло) және Эннистимонға жақын Килмакречиде жұмыс істеді. Томас Дж. Вестропп Юджин О'Курридің білімінің Кланн Круутиннің кәсіби ақындарының бұрынғы қызметінен мұраланғанын айтты. Отбасының әдебиеттегі соңғы өкілі Сеймус МакКруутин – ақын, бард және шұңқыр мектебінің мұғалімі, О'Курри үшін әндер мен өлеңдер жинаған қайғылы тұлға болды. Клэрден шыққан Кёртиндердің ең танымал ұрпағы Эндрю Грегг Кёртин (1815/1817–1894) – АҚШ заңгері және саясаткері, Азамат соғысы кезінде Пенсильванияның губернаторы қызметін атқарды.
In Clare, the Curtin family were located in Corco Modhruadh (Corcomroe), with their principal hereditary lands at Carrowduff in Killaspuglonane and others in Laghvally in Kilmacrehy. They were regarded as a distinguished, learned family, who served as hereditary historians to the O'Briens of Thomond and other notable local families, including Ó Conchubhair Corcomroe and Ó Lochlainn of the Burren. With the fall of the Gaelic order, one branch remained in Corcomroe at Clooney, but some of the senior familial line moved south into Ibrickane, land retained by the O'Briens, first leasing Tromra Castle (c. 1615), then living around Moyglass with a burial place at Kilfarboy. They had patrons among the Corcu Baiscind. The 17 18th century Irish language scholars and poets Aindrias Mac Cruitín and Aodh Buí Mac Cruitín were members of this family. The Curtins maintained a tradition of learning with a wider influence on literature and native learning in west Clare. Meic Cruitín schools operated in Magh Locha ós Linn Luimnigh (Molough) near Kilrush and Kilmacrechy near Ennistymon and Thomas J. Westropp contended that the learning of Eugene O'Curry was inherited from the earlier activities of the professional poets of Clann Cruitín. The last member of the family with literary standing was Seamus Mac Cruitín a poet, bard and hedge school teacher, a forlorn figure, who worked for O'Curry collecting songs and poems. Perhaps the most prominent descendant of the Curtins from Clare was Andrew Gregg Curtin (1815/1817–1894) a U. S. lawyer and politician who served as the governor of Pennsylvania during the Civil War.
Корк округіне жататын Кёртинс
Корк кортының шығу тегі даулы. Аймақта тұратын Curtins туралы ең алғашқы деректер 14 ғасырдағы ортағасырлық ирланд мәтінінде, Críchad an Chaoilli Meic Coirtein o Baile Meig Coirtein & do mhuinntir Rathan iat sein ("Баллимакертеннің Мак-Кертин ұрпақтары, Рахан халқының бұл") деп кездеседі. Олар Фермой барониясы (Фир Майге Фене) Корк графтығының мұрагерлік иелері болды, ал олардың резиденциясы Маллоу қаласының жанындағы Рахан ауылында орналасқан. О'Харт О'Куртиннің (О Куартан) кейбіреулерді "Журдан" деп ағылшыншалағанын айтады. Сонымен қатар, Кинсейл шайқасынан кейін Коркқа Ольстерде туған Макартан ұрпақтары көптеп келді, олардың көпшілігі Eachmilidh Mac Artáin ұрпақтары еді, олардың тегі "Мак-Кертин" немесе кейінірек "Кертин" деп ағылшыншаланды. Бұл әулеттің өкілдеріне Корнелиус Кертин, әке Корнелиус Мак-Кертин және Уильям Кертин кірді. Корк Кертиндерінің ең танымал ұрпағы – 20 ғасырдың Австралия премьер-министрі Джон Кертин (1885–1945).
The origin of the Curtins of Cork is disputed. Curtins residing in the region are referenced are early as the 14th century in the medieval Irish text, Críchad an Chaoilli as Meic Coirtein o Baile Meig Coirtein & do mhuinntir Rathan iat sein ("the Mac Curtains of Ballymaccurtain, of the Rahan people these are"). They were hereditary proprietors in Fir Maige Féne (the barony of Fermoy), Co. Cork, with their seat at Rahan, a townland and Civil Parish near Mallow. O'Hart held that O'Curtin (the Ó Cuarthan) was Anglicised by some as "Jourdan". Also, following the Battle of Kinsale Cork saw an influx of Ulster born Macartans, principally descendants of Eachmilidh Mac Artáin, who had their surnames Anglicized as "Mac Curtain" or later as "Curtain",. Members of this family included Cornelius Curtain, Fr. Cornelius Mac Curtain and William Curtain. Perhaps the most famous descendant of the Cork Curtins is 20th century Australian Prime Minister John Curtin (1885–1945).