Кіріспе

1953 жылы Максвелл Шейн түсірген фильм. "Көзілдір қабырға" – Максвелл Шейн режиссерлік еткен, Витторио Гассман мен Глория Грэм ойнаған 1953 жылғы американдық драмалық фильм-нуар. Ақ-қара фильмді Columbia Pictures компаниясы өндірді және таратты. Атау Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтері дизайнының бір ерекшелігіне сілтеме жасайды. Бұл фильм 1953 жылғы Локарно халықаралық кинофестивалінің бас жүлдесі – "Алтын леопард" сыйлығын тағы екі фильммен бөлісті.

Сюжет

Питер Кубан - венгрлік жер аударылған адам және Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік концлагерьдердің аман қалған. Ол Триестте (фильм түсірілген кезде Италия мен Югославия арасында бөлінген қала) Нью-Йоркке баратын кемеде жасырын жүріп кетеді. Алайда, оны кеме қызметкерлері байқайды және американдық билік үшін ұстайды. Кеме Нью-Йоркке келгенде, ол соғыста одақтас сарбаздарға көмектескендерге арналған ерекшелік бойынша кіруге құқылы екенін айтады, бірақ ол жаудан жасырған десантшы туралы тек оның аты Том екенін және Нью-Йорк Таймс-скверіндегі джаз тобында кларнет ойнайтынын біледі. Инспектор Бейли бастаған иммиграциялық органдар оны жақсырақ құжатсыз келесі күні таңертең кететін сол кемемен коммунистік Венгрияға қайтару керек дейді. Кубан кемеден төменгі докқа секіріп құтылады, бірақ кейбір қабырғаларын сындырады, содан кейін Таймс-сквердегі түнгі клубтарда Томды іздеуді бастайды. Питердің суреті мен оның кемеден қашып кеткен кірпішпен іздестіріліп жатқаны туралы жазуы қаладағы таблоидтардың барлық бетінде орналасқан. Ол мейрамханада Мэгги Саммерс есімді жұмыссыз фабрика жұмысшысымен кездеседі. Ол бірде бір жапырақтарды ұрлап алып, қашып кетеді. Питер оның соңынан еріп, полициядан қашуға көмектеседі. Олар оның пәтеріне барады, ол жарақатын мүмкіндігінше жақсы күтеді және оның тарихын біледі. Үй иесі Миссис Хинкли оны үй жалдауын төлемегендіктен үйінен шығарамыз деп қорқытқанда, Питер Мэггиге бар ақшасын береді. Үй иесінің баласын қорлаған Эдди үйге кіріп, Мэггиге өз қалауын орындауға тырысады. Питер жасырынған жерінен шығып, онымен күреседі, бірақ оны ұрып-соғады. Мэгги Эддиді кресломен ұрып, Питермен бірге қашады. Хинклилер полицияға хабарлап, Питер шабуылшы деп мәлімдейді. Кейіннен ол қауіпті және қарулы деп сипатталған ауыр қылмыс жасағаны үшін қудаланады. Сол кезде Том бір газеттің бетінен Питердің суретін табады. Ол иммиграциялық бөлімге барғысы келеді, бірақ оның қысымшыл, некеге тұрған қыз досы Нэнси оны маңызды аудицияға қатысуға көндіреді. Том топ жетекшісі Джек Тигарденге әсер етеді, бірақ Питерге көмектесу үшін кенеттен кетеді. Қашып бара жатқан ерлі-зайыптылар метрода жасырынуға тырысады, бірақ танылады. Полиция Мэггиді ұстап алады, бірақ Питер қашып кетеді. Билік тарапынан жауап алу кезінде ол Томмен кездеседі. Оның әңгімесін естігеннен кейін инспектор Бейли Питердің әңгімесін қабылдайды, бірақ егер олар оны таңғы 7-де кеме кетер алдында таба алса ғана. Осыдан кейін Питерді кемеден қашып кету қылмысы үшін айыптайды, депортациялайды және Америкаға кіруіне тыйым салады. Үш адам оны іздеп жүр. Жарақаттан қатты зардап шеккен Питер бос тұрған таксиге түсіп, құлап қалады. Бурлеск бишісі Таня жұмыстан кейін онымен бірге болғанда, оны газеттегі суреттен таниды. Ол оны өзінің пәтерінде тамақ ішіп, тынығып қалуға алып барады. Неге екенін сұрағанда, ол өзінің нағыз аты Белла Закойла екенін және ол "Ханки" деген жігіт екенін түсіндіреді. Оның иммигрант анасы мақұлдаған, бірақ оның кішігірім қылмыскер ағасы полицияның араласуынан қорқады, Петердің жағдайы Біріккен Ұлттар Ұйымының жауапкершілігі деп айтады. Олардың қатты дау-дамайлары оны көрші бөлмедегі ұйқысынан оятып қояды. Ол Танияға қиындық туғызғаны үшін кешірім сұрап, хат қалдырып кетеді. Фреддидің сөзіне сай Питер таңертең Біріккен Ұлттар Ұйымының ғимаратына қарай бет алады. Ол жолда танылып, полиция оның ізіне түседі. Мэгги, Том, Бейли және екі офицер Питерді БҰҰ залдарынан қуып жүр. Оған көмектесетін ешкімді таба алмай, ол БҰҰ-ға мүше мемлекеттердің өкілдеріне арналған орындары бар бос кездесу залында монолог айтады. Ол әлемдегі бейбітшілік пен еркіндікке әр адамның бейбітшілігі мен бостандығы қажет екенін мойындауға шақырады. Бірнеше рет қашып кеткеннен кейін, Питер үрейленіп, үйдің төбесінде секіріп, қабырғаға көтеріледі. Мэгги мен Том оған жетеді және соңғы сәтте Томның дауысы Питерді артқа қарай шатырына құлатуға мәжбүр етеді. Барлығы Петерді қауіпсіз екеніне сендіреді.

Актерлік құрам

Сонымен қатар, Элизабет Слайфер мен Ричард Ривз Хинкли анасы мен ұлының рөлін сомдады, ал Джозеф Туркель мен Эльза Нефт Закойла бауыры мен анасының рөлін сомдады. Майкл Фокс Туми мен баяндаушы рөлін бірдей орындады.

Өмірбаян

Фильм Нью-Йорк қаласында, оның ішінде Манхэттендегі Бірінші авенюдегі 42-ші көшедегі Біріккен Ұлттар Ұйымы ғимаратында ("тақырыптағы "шыны қабырғасы") түсірілді.

Қабылдау

2011 жылы кино сыншысы Денис Шварц «Колумбияның соғыстан кейінгі ерекше нуар жобасы, атауы БҰҰ-ның шыны қабырғасынан алынған, күтілгеннен жақсы шықты» деп жазды.

«Шыны қабырға» 1953 жылы Локарно халықаралық кинофестивалінің бас жүлдесі – «Алтын леопард» сыйлығын «Юлий Цезарь» және «Композитор Глинка» фильмдерімен бөлісті.