Кіріспе

Нарингин – флаванон нарингенин мен дисахарид неогесперидозаның арасындағы флаванон 7 O гликозиді. Флавоноид нарингин цитрус жемістерінде, әсіресе грейпфрутта табиғи түрде кездеседі, онда нарингин жемістің ащы дәміне жауап береді. Коммерциялық грейпфрут шырыны өндірісінде нарингиназа ферменті нарингиннің тудырған ащылығын (ащылықтан тазарту) жою үшін қолданылуы мүмкін. Адам организмінде нарингин ішектегі нарингаза ферменті арқылы агликон нарингенинге (ащы емес) айналады.

Құрылымы

Нарингин флавоноидтар тұқымдасына жатады. Флавоноидтар 3 сақинада 15 көміртек атомынан тұрады, олардың 2-еуі 3 көміртек тізбегімен байланысқан бензол сақиналарынан болуы керек. Нарингин негізгі флавоноид құрылымын, сондай-ақ бір рамноза және бір глюкоза бірлігін қамтиды, олар 7-ші көміртек позициясында нарингенін деп аталатын агликон бөлігіне қосылған. Екі қант бірлігінің тудырған кеңістіктік кедергісі нарингинді оның агликон аналогы – нарингеннен әлсіз етеді.

Метаболизм

Адамдарда нарингиназа бауырда табылады және нарингинді нарингенинге жылдам метаболизмдейді. Бұл процесс екі кезеңде өтеді: біріншіден, нарингин нарингиназаның α L рамнозидаза активтілігі арқылы рамноза мен прунинге гидролизденеді. Ал түзілген прунин, нарингиназаның β D глюкозидаза активтілігімен нарингенин мен глюкозаға гидролизденеді.

Уыттылық

Грейпфрут шырынында нарингиннің орташа концентрациясы шамамен 400 мг/л құрайды. Кеміргіштерде нарингиннің LD50 көрсеткіші 2000 мг/кг шамасында. Нарингин CYP3A4 және CYP1A2 сияқты кейбір дәрілік заттарды метаболиздейтін цитохром P450 ферменттерін тежейді, бұл дәрілік препараттардың өзара әрекеттесуіне алып келуі мүмкін. Нарингин және оған ұқсас флавоноидтарды қабылдау белгілі бір дәрілік заттардың ішекте сіңуіне әсер етіп, олардың қандағы деңгейін арттыруға немесе төмендетуге ұшыратуы мүмкін. Дәрілік заттардың сіңуі мен метаболизміне кедерлес болу үшін цитрус жемістерін (әсіресе грейпфрут) және басқа шырындарды дәрілермен бірге ішуге кеңес берілмейді. Дегенмен, in vitro зерттеулер грейпфруттағы нарингин грейпфрут шырынының тежеуші әсеріне жауапты емес екенін көрсетті. Нарингин ерітіндісі CYP3A4-ті грейпфрут ерітіндісімен салыстырғанда әлдеқайда аз тежейді. Сонымен қатар, грейпфрут шырынына қарағанда нарингин мөлшері аз болатын ащы апельсин шырыны грейпфрут шырыны сияқты CYP3A4-тің тежелуінің бірдей деңгейін көрсетті. Бұл севиль апельсинінде де кездесетін фуранокумарин сияқты нарингиннен басқа тежегіштердің әрекет етуі мүмкін екенін ұсынады. Сондай-ақ, in vitro зерттеулер нарингинді нарингенинге тиімді түрлендіре алмады. Бұл in vivo жағдайында нарингиннің нарингенинге нарингиназа арқылы өзгеруі CYP3A4-ті тежеу әсерін тудыруы мүмкін деген болжамға негізделген.