Кіріспе
Бактерия түрі Mycoplasma hyopneumoniae – шошқалардың энзоотиялық пневмониясын қоздыратын, шошқаларға әсер ететін жоғары жұқпалы және созылмалы ауру тудыратын бактерия. Басқа молликуттар сияқты, M. hyopneumoniae кішкентай (400–1200 нм), кішкентай геномға (893–920 кило негіз жұптары (кб)) ие және жасуша қабырғасы жоқ. Оның күрделі қоректік талаптары және микоплазма өсірумен байланысты ластану қаупі жоғары болғандықтан, зертханада өсіру қиын. Бактерияны сәтті өсіру үшін 5–10% көмірқышқыл газы бар орта қажет, ал ортаның түсі қышқылға өзгеруі керек. Бұл бактерия мал шаруашылығында алаңдау тудырады, себебі шошқалардың салмақ тартуын айтарлықтай төмендетеді. АҚШ-тағы шығындар бұрын жылына 200 миллионнан 1 миллиард долларға дейін бағаланған. Шошқалардың энзоотиялық пневмониясы бүкіл әлемде кең таралған және M. hyopneumoniae дерлік барлық шошқа шаруашылықтарында кездеседі. Бұл ауруды емдеуге қолданылатын антибиотиктер қазіргі уақытта тиімсіз, себебі олар инфекцияны толыққанды жоймайды. Вакциналар аурудың салдарына азайтуға көмектеседі, бірақ жұққан шошқаларда аурудың пайда болуын тоқтатып тастамайды.
Mycoplasma hyopneumoniae is a species of bacteria known to cause the disease porcine enzootic pneumonia, a highly contagious and chronic disease affecting pigs. As with other mollicutes, M. hyopneumoniae is small in size (400–1200 nm), has a small genome (893–920 kilo base pairs (kb)) and lacks a cell wall. It is difficult to grow in laboratories due to its complex nutritional requirements and the high chances of contamination associated with mycoplasma culture. To successfully grow the bacterium, an environment of 5–10% carbon dioxide is required, and the medium should demonstrate an acid colour shift. This bacterium is a concern in the livestock industry as it causes a significant reduction in the growing weight of pigs. Losses in the U. S. have been previously estimated at 200 million to 1 billion dollars per annum. Porcine enzootic pneumonia is endemic worldwide and M. hyopneumoniae is present in almost every pig herd. Treatment of this disease is limited to antibiotics, which are currently ineffective as they do not completely remove the infection. Vaccines have been found to reduce the severity of the disease but do not prevent the disease from occurring in infected pigs.
Патогенез
Mycoplasma hyopneumoniae шошқаның өкпесіндегі эпителий жасушаларының кірпікшелеріне жабысып, кірпікшелердің қозғалысын тоқтатып (цилиостаз), оларды біріктіріп, кірпікшелердің жоғалуына себеп болады, нәтижесінде эпителий жасушаларының өліміне алып келеді; осының салдарынан шошқа энзоотиялық пневмониясымен ауырған шошқалардың өкпесінде зақымданулар пайда болады. Бұл зақымдану қалыпты кірпікшелік тазалауға кедергі келтіреді және көбінесе екіншік инфекциялар дамиды. Жасуша деңгейінде перибронхиолалық және периваскулярлық аймақтарға мононуклеарлық инфильтрация жүреді. Шошқаларда M. hyopneumoniae-ге қарсы иммундық жауап баяу және тиімсіз болады.
Қорытындылар
Mycoplasma hyopneumoniae шошқалардың энзоотиялық пневмониясының экономикалық салдарынан ғылыми қауымдастықтың назарында болды. Осы микоплазманың үш жеке штаммының (232, J және 7448) геномдары секвенцияланды, бұл оны ең көп секвенцияланған микоплазма етіп бекітті. Зерттеулер көбінесе адгезиндерді анықтауға және M. hyopneumoniae-нің өкпе кірпіктеріне жабысуын болдырмайтын тиімді вакцина жасауға бағытталған.