Кіріспе
Ежелгі ағылшын және шотланд жер аумағы, Эдинбург қаласының шеткі аймағы.
the suburb of Edinburgh
Оксганг немесе боват (; oxgang; damh imir;) – Шотландия мен Англияда 16 ғасырдан бері қолданылған ежелгі жер өлшемі, кейде оксгайт деп те аталады. Орташа есеппен шамамен 20 ағылшын акрына тең болған, бірақ жердің құнарлылығы мен өңделуіне байланысты 15 акрға дейін төмендеуі мүмкін еді. Оксганг, сонымен қатар боват деп те аталады, bovāta – сөздің ортағасырлық латынша жазылуы, латын тіліндегі bōs сөзінен шыққан, яғни «түйе, бұқа немесе сиыр» деген мағынаны білдіреді. Шотланд гаэль тіліндегі damh немесе dabh сөзінен алынған түбір «daugh» жер өлшемінің негізін құрады. Скене Селттік Шотландияда былай дейді: «шығыс аймақта «дабах», «егіс алабы» және «оксгангтардан» тұратын жер атауларының бірыңғай жүйесі бар, әр «дабах» төрт «егіс алабынан» тұрады, ал әр «егіс алабы» сегіз «оксгангтан» тұрады». «Шығыс және батыс суларын бөліп тұратын таулар тізбегін [Грампиан тауларын] кезіп өткенде, біз басқа, бірақ сондай-ақ біркелкі жүйеге тап боламыз. «Егіс алабы» және «оксгангтар» жоғалып, олардың орнына «дабах» және «пенниленд» пайда болады». «Дабах» деп аталатын жердің бөлігі мұнда «тирунг» немесе «оунчеленд» деп аталады, ал әр «дабах» 20 пеннилендті қамтиды». Шотландияда оксганг Эдинбургтің оңтүстік шетіндегі Оксангста және Киркинтиллох қаласының аймағында кездеседі.
"in the eastern district there is a uniform system of land denomination consisting of 'dabhachs', 'ploughgates' and 'oxgangs', each 'dabhach' consisting of four 'ploughgates' and each 'ploughgate' containing eight 'oxgangs'. "As soon as we cross the great chain of mountains [the Grampian Mountains] separating the eastern from the western waters, we find a different system equally uniform. The 'ploughgates' and 'oxgangs' disappear, and in their place we find 'dabhachs' and 'pennylands'. The portion of land termed a 'dabhach' is here also called a 'tirung' or 'ounceland', and each 'dabhach' contains 20 pennylands." In Scotland, oxgang occurs in Oxgangs, a southern suburb of Edinburgh, and in Oxgang, an area of the town of Kirkintilloch.
Англиядағы қолданысы
Англияда, боксганг – викингтер бағындырған және Данелоу аймағы болған жерлерде қолданылған өлшем бірлігі еді, мысалы, «Домсдей кітабында» бовата немесе «боват» деп аталады. Боксганг – бір жұп өгіздің бір жылдық егіс маусымында өңдей алатын жер мөлшерін білдіретін. Жерді әдетте сегіз өгізден тұратын топ өңдегендіктен, боксганг – егістік жердің (плугланд немесе карукаттың) сегізден бір бөлігіне тең болатын. Бұл жерлердің мөлшері нақты белгіленбеген және әр елді мекенде әртүрлі болғанмен, боксгангтың орташа мөлшері , ал егістік жердің немесе карукаттың мөлшері шамамен . Дегенмен, Англияның қалған бөлігінде осыған параллель жүйе қолданылды, және «Домсдей кітабындағы» карукаттар мен боваттар Данелоу жүйесі осы жүйеден туындаған. Онда виргат – бір жұп өгіздің өңдей алатын жерді білдіретін, яғни екі боксгангқа немесе боватқа тең болатын және хайдтың төрттен бір бөлігін құрайтын өлшем еді. Хайд пен карукат шамамен бірдей мағынаға ие. Боксгангты немесе боватты өңдеген немесе иеленген шаруа «боватер» немесе «оксгангер» деп аталған.