Кіріспе

Вашингтондағы қазалы шабуыл

1998 жылғы АҚШ Капитолийіндегі атыс 1998 жылдың 24 шілдесінде болды, сол кезде Рассел Юджин Уэстон кіші Капитолийге кіріп, АҚШ Капитолий полициясының офицерлері Джейкоб Честнат пен детектив Джон Гибсонды қаза таптырды. Гибсон MedStar Washington Hospital Center-де операция кезінде қайтыс болды; Честнат Джордж Вашингтон университетінің ауруханасында көз жұмды. Уэстонның нақты мотивтері белгісіз, бірақ ол АҚШ-тың федералды үкіметіне күшті сенімсіздік білдірген; шабуылдан алты жыл бұрын оған параноидальды шизофрения диагнозы қойылған. Кейін Уэстон 26 шілдеде атыс кезінде екі АҚШ Капитолий полициясының қызметкерін өлтіргені үшін айыпталды. 2018 жылға дейін Уэстон психиатриялық емханада қалды. Уэстон кенеттен қаруын шығарып, ескертусіз Честнаттың басына жақыннан оқ атты. Осы кезде Капитолий ғимаратының сыртында жұмыс істейтін офицер Дуглас Макмиллан жақын маңдағы туристерге арба беру үшін кілттерді алып келген еді. Офицер Макмиллан Уэстон Честнатқа оқ атқанда дереу жауап берді, бұл Уэстонды Макмилланға қарай оқ атқызуға мәжбүр етті, осыдан ол жараланды. Содан кейін Уэстон Макмилланнан қашып, жақын маңдағы бірінші ашық есікке бұрылды. Макмиллан көптеген бейбіт тұрғындарға зиян келтіру қаупінен Уэстонға оқ атуға батыл болмады. Куәгерлердің сөзінше, Уэстон қысқа дәлізбен жүрді. Ол жоғары лауазымды республикалық өкілдердің кеңселер тобына кіретін есікті итеріп ашты, олардың ішінде сол кездегі Палатаның көпшілікке қатысты уәкілі Том Делей және болашақ Палата спикері, сол кездегі спикер Ньют Гингричтің жақын шәкірті Деннис Хастерт болды. Детектив Гибсон, оқ дыбысын естіген соң, қара киімде болды, кеңсе қызметкерлеріне үстел астына жасырынуды бұйырды. Уэстон кеңсеге кіріп, Гибсонды дереу атты. Өлімге ұшыраған Гибсон Уэстонға төрт рет оқ атып, жауап берді. Екі офицер Вестонды сол кеңседе тұтқындады. Сенатор Билл Фрист, жүрек хирургы, атысқа дейін Сенат отырысын басқарған, қарулы адамды қайта тірілтіп, оны Вашингтонның бас ауруханасына сүйеп әкелді. Оған жарақаттарын емдеді және босатылды.

Салдары

Шабуыл кезінде Каштанат және Гибсон офицерлері қаза тапты. Екі офицер де АҚШ Капитолий ротондасында құрметпен жатқызылды. Олар полиция қызметкерлерінің алғашқылары болды, ал Каштанат – осы құрметке ие болған алғашқы афроамерикалық болды. 1999 жылы Уэстон психикалық ауруына байланысты сотқа қатысуға жарамсыз деп танылды; оның шизофрения тарихы бар және ол дәрі-дәрмек қабылдауды тоқтатқан. 2001 жылы Колумбия округінің АҚШ округтік сотының судьясы оған оның келісімінсіз антипсихотикалық дәрілермен емдеуді бұйырды, ал Колумбия округінің апелляциялық соты бұл шешімді қолдады. 2004 жылы сот Уэстонның, емделуіне қарамастан, әлі де сотталуға жарамсыз екенін анықтады және оған қарсы қылмыстық істі тоқтатты, бірақ жойған жоқ. Вестон бұл оқиғадан бұрын АҚШ Құпия қызметіне АҚШ Президентіне қауіп төндірген адам ретінде белгілі болған. Оқ атысу Капитолий полициясы басқармасы басқаратын, Каштанат пен Гибсон отбасыларына қаржылай көмек көрсететін Капитолий полициясының естелік қорының құрылуына әкелді. 2005 жылдың қарашасында бұл қорға сержант Кристофер Энидің отбасы да қосылды, ол 1984 жылы оқу кезінде қаза тапқан USCP офицері болған. Оқ атысу Капитолий келушілер орталығын салудың бір себебі ретінде айтылды. Бұл құрылысты рұқсат ететін заң жобасын Вашингтон округінің делегаты Элеонор Холмс Нортон енгізді, ол «1998 жылғы Джейкоб Джозеф Каштанат – Джон Майкл Гибсон АҚШ Капитолий келушілер орталығы туралы акт» деп аталды. Вестон кірген есік екі офицердің құрметіне «Құжат есігінен» «Каштанат-Гибсон естелік есігіне» өзгертілді. 2008 жылдың 6 наурызында Уэстон өзінің психикалық жағдайы туралы тыңдау өткізуді сұрап өтініш берді. Тыңдау 6 мамырда өтті, Уэстон Федералды медициналық орталықтан, Батнерден бейнеконференция арқылы қатысты, оның мемлекеттік қорғаушысы Джейн Пирс және ол таңдаған екі куәгер – психолог және кәсіби оңалту маманы болды. Федералды судья Эрл Бритт Уэстонды федералды мекемеден босату туралы өтінішін қабылдамады, оның енді оған қамауда болудың қажеті жоқ екенін дәлелдеу үшін жеткілікті дәлел ұсынбағанын айтты. Сот барысында қорғаушы психолог Холли Роджерс «кейде дәрі-дәрмекке жауап бермейтін адамдар болады» деді, бұл Уэстон босатуға дайын емес екенін білдіреді. Егер Уэстон түрмеден босатылса, оны Гибсон мен Каштанатты өлтіргені үшін соттау үшін Вашингтонға алып кетуге болар еді.

Қызметкерлер

Офицер Джейкоб Джозеф Честнат (28 сәуір 1940 - 24 шілде 1998) Капитолийде құрметпен жатқан алғашқы афроамерикалық болды. Ол 20 жыл қызмет еткеннен кейін АҚШ Әуе күштерінен мастер-сержант шенімен зейнетке шықты, Әуе күштерінің қауіпсіздік полициясында қызмет етті. Честнаттың мансабында Вьетнам соғысына екі рет қатысуы болды. Оның қосылуында президент Билл Клинтонның сөзі және әскери ұшақтардың «жоғалған адам» формациясында ұшуы болды. Мэриленд штатының Форт-Вашингтон қаласындағы АҚШ пошта бөлімі оның және детектив Джон Гибсонның құрметіне қайта аталды, сондай-ақ Оңтүстік Каролина штатындағы Шоу әуе базасындағы АҚШ Әуе күштерінің 20-шы қауіпсіздік күштері эскадрильясы орналасқан ғимарат та олардың есімімен аталды. Детектив Джон Майкл Гибсон (29 наурыз 1956 - 24 шілде 1998) – конгрессмен Том Делейдің жеке күзетіне тағайындалған АҚШ Капитолий полициясының офицері. Ол Честнатпен бірге Капитолий ротондасында құрметпен жатқаннан кейін Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Гибсон агенттік қызметінде 18 жыл болды. Ол Массачусетс штатының тумасы, конгрессмен Джо Моаклидің немересіне үйленді. Оның үш баласы болды: 17 жасар қызы және 15 және 14 жасар екі ұлы. Жаңа Англияда өскен Гибсон өмір бойы «Бостон Ред Сокс» командасының жанкүйері болды, ал 1998 жылдың 11 тамызында команда «Канзас-Сити Роялз» командасымен ойын алдында оның құрметіне бір минут үнсіздік сақтады.

Қылмысты жасаған

Рассел Юджин Уэстон кіші (1956 жылғы 28 желтоқсанда туған), сондай-ақ Расти деп те аталады, 900 тұрғыны бар Иллинойс штатының Валмейер қаласында өсті. 1974 жылы Валмейер орта мектебін бітіргеннен кейін Уэстон Монтана штатының Римини қаласына көшіп, Валмейерге сирек оралды. Сыныптастарының оны сыныптық кездесуге шақыруға жасаған жалғыз әрекетіне оның жазған ұятты сөздерімен жауап берді. Монтанадағы көптеген көршілері Уэстонды ұнатпай, көбінесе назардан тыс қалдырды. Олар оны ерекше және кейде эксцентриктік деп есептеді. Уэстон көршісінің спутниктік тарелкасын оның іс-қимылын бақылау үшін пайдаланғанын ойлап, теңіз жаяу әскерлерінің оның жүгері егісінде жасырынып отырғанына сенді. Оқ атудан 18 ай бұрын ол Монтанадан Валмейерге қайтып келді. Үйге келгеннен кейін, ол 1993 жылы Миссисипи өзенінің тасқынынан кейін ауласын толтырған ағаштарды үздіксіз кесіп тастағаны белгілі болды. Оның отбасылық шаруашылығында кесілген ағаштар сонша көп болды, әкесі оны ағаш кесуді тоқтатуды өтінді. Капитолийдегі оқ атудан екі күн бұрын, әжесінің талабы бойынша, жақын маңдағы масқара болған мысықтарға қатысты бірдеңе жасау керек болды. Уэстон бір ұңғылы мылтықпен 14 мысықты атып өлтіріп, бірнешеуін шелекке салып, қалғандарын жерледі. Уэстонның түрмеде болуына қатысты даулы мәселе – мәжбүрлеп дәрі беру болды. Ол өз еркімен ешқандай дәрі қабылдаудан бас тартқандықтан, 2001 жылдың мамыр айында федералды судья дәрігерлерге Уэстонды қамауда мәжбүрлеп емдеуге рұқсат берді. 2001 жылдың шілдесінде федералды апелляциялық сот Уэстонды дәрі-дәрмек қабылдауға мәжбүрлеуге болатыны туралы шешім шығарды, содан кейін ол 120 күн бойы оны қабылдауға мәжбүр болды. Ол белгісіз мерзімге азаматтық міндеттемеде қалып отыр.