Кіріспе
Трансильвания мектебі (Școala Ardeleană) – Габсбургтер билеген Трансильваниядағы Румын православие шіркеуінің бір бөлігі папаның басшылығын қабылдап, грек-католик шіркеуіне айналғаннан кейін пайда болған мәдени қозғалыс (шамамен 1700 жыл). Риммен байланыс румын трансильвандықтарына Ағарту дәуірінің идеяларын жеткізді. Трансильвания мектебінің маңызды орталықтары Блаж (Балазсфальва), Орадея (Нагварад), Лугой (Лугас) және Бейус (Беленес) қалалары болды.
Атауы
Трансильвания мектебі (румынша: Școala Ardeleană) атауы, мүшелері бір топқа жатқандығына қарамастан, замандастары қолданбаған. Әдебиет тарихшысы Овидий Денсусяну, Секстиль Пушкариумен бірге, латын мектебі (şcoala latinistă) немесе Трансильвания мектебін (școala transilvăneană) пайдалануды ұсынған. Соңғысы «Латын бағыты» (direcția latinistă) деген сөз тіркесін де қолданған, ал итальяндық роман тілдері ғалымы Марио Руффини румын латын мектебі (la scuola latinista rumena) туралы жазған. Көтерілген мәселе – дұрыс атау және осы қозғалыстың мәні мен ықпалы туралы пікір таласы Николае Йорга және Лучиан Блага сияқты ғалымдармен жалғасқанмен, «Трансильвания мектебі» деп аударылған Școala ardeleană термині басымдық танытты. Ол кейде Трансильвания мектебінің ықпалымен қалыптасқан және Трансильваниядан шыққан ағарту дәуірінен кейінгі ғалымдар мен идеяларды атау үшін де қолданылады.
Ықпал
Трансильвания мектебі қазіргі заманғы румын мәдениетінің бастауын білдіріп, Румынияның ұлттық оянуына үлкен үлес қосты. Олардың идеялары мен жазбалары кейінгі румын ғалымдарына әсер етті, олардың бір бөлігі көршілес Валахия және Молдавияда қызмет етті: Аарон Флориан, Александру Папиу Илариан, Август Требониу Лауриан. Трансильвания мектебі румындар мен аромандардың бір этностың бір бөлігі екеніне сенді. Оның ұстанымдары Николае Яновичи сияқты және Георге Константин Рожа сияқты көрнекті ароман тұлғаларына әсер етті.
Aaron Florian, Alexandru Papiu Ilarian, August Treboniu Laurian. The Transylvanian School believed that the Romanians and the Aromanians were part of the same ethnic group. Its teachings influenced some prominent Aromanian figures such as Nicolae Ianovici or Gheorghe Constantin Roja.
Сын
Титу Майореску (өзін Петру Майормен байланысты) және Юнимея мүшелері мәдени саланың негізін қалаушылар және өркениетті күш деп санағанмен, Трансильвания мектебі және кейінірек "латиншіл" ғалымдар неміс және латын сөздеріне көп сүйенгені үшін сынға ұшырады. Михаил Когальницану мен Богдан Петричику Хасдеу сияқты замандас ойшылдар, сондай-ақ кейінгі академиктер мектептің және одан кейін оның ықпалында болған ғалымдардың түрлі деңгейде ұсынған тілді "тазалаудың" шамадан тыс әрекеттерін сынады. Басқа замандасы, Иоан Хелиаде Радулеску, өзінің алғашқы жылдары мектептің ықпалында болғанымен, мектептің этимологиялық жазу тәсілін және латын тілінен тікелей сөздерді аналогтық түрде бейімдеуге талап етуін қатаң сынады. Ең қатал сын коммунистік режим кезінде болды, ол кезде Румын православие шіркеуі мен Румын грек-католик шіркеуі арасындағы бәсекелестік саяси мақсатта пайдаланылды, грек-католиктер "Батыстың румын емес агенттері" деп айыпталды, тіпті "венгрлер" деп те атады, себебі соңғылары католиктер ретінде қарастырылды. Бұл жағдай аймақтық тарихтан грек-католик епископтары мен дін қызметкерлері сияқты қоғамдық тұлғаларды шеттетуге дейін жетті. Трансильвания мектебі, бастапқыда Грек-католик шіркеуімен байланысты болған топ ретінде, "румын халқының ғасырлар бойы шетелдік үстемдікке төзіп, сақтап қалуына мүмкіндік берген ұлттық православиелік қайраткерлік" пайдасына румын ұлттық ерекшелігіне үлес қосқан саяси қозғалыс ретінде қарастырылмай қалды.