Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Көркем әңгімелерге талдау жасау – бұл спикердің немесе жазушының айтқан әңгімелеріне назар аудару арқылы, олардың күнделікті адам тәжірибесінен мән табуға қалай көмектесетінін түсінуге бағытталған зерттеу. Көркем әңгімелер теориясы – тәжірибелеріміз бен іс-әрекеттерімізге рет келтіріп, оларға көркемдік форма беру арқылы түсінудің бір жолы. Уолтер Фишердің пікірінше, көркем әңгімелер – коммуникацияның негізгі құралы болып табылады, адам тәжірибесіне құрылым береді және адамдарға ортақ түсініктер мен түсініктемелерді бөлісуге әсер етеді. Фишер көркем әңгімелерді "оларды өмір сүретін, жасайтын немесе түсіндіретін адамдар үшін реті мен мағынасы бар символдармен бейнеленген әрекеттер, сөздер және/немесе іс-әрекеттер" деп анықтайды. Сондықтан, көркем әңгімелерге талдау жасау зерттеуіне форма (көркемдік немесе көркемдік емес, проза немесе поэзия), жанр (миф, тарих, аңыз және т.б.), құрылым (соның ішінде сюжет, тақырып, ирония, көре алу және т.б.), кейіпкерлерді сомдау және коммуникатордың көзқарасы кіреді.
Narrative criticism focuses on the stories a speaker or a writer tells to understand how they help us make meaning out of our daily human experiences. Narrative theory is a means by which we can comprehend how we impose order on our experiences and actions by giving them a narrative form. According to Walter Fisher, narratives are fundamental to communication and provide structure for human experience and influence people to share common explanations and understandings. Fisher defines narratives as "symbolic actions words and/or deeds that have sequence and meaning for those who live, create, or interpret them." Study of narrative criticism, therefore, includes form (fiction or non fiction, prose or poetry), genre (myth, history, legend, etc. ), structure (including plot, theme, irony, foreshadowing, etc.) characterization, and communicator's perspective.
Жаңа Келісімнің наративті сын
Дэвид Роудс 1982 жылы Жаңа Өсиеттің ішіндегі Евангелияны зерттеуге жаңа әдеби тәсілді сипаттау үшін "наративтік сын" терминін енгізді. Евангелияға наративтік-сараптамалық көзқараспен қараған алғашқы толық кітап – «Марк – оқиға ретінде». Роудс пен Мичи Марк Евангелиясын баяндаушының рөлі, әдеби құралдар, оқиға ортасы (космостық, саяси-мәдени және физикалық), сюжет, кейіпкерлер мен кейіпкерлерді сомдау, сондай-ақ оқырман тұрғысынан талдады. Роудс пен Мичиден кейін Р. Алан Калпеппер Иоанн Евангелиясын наративтік-сараптамалық тұрғыдан қарастырған алғашқы толық кітапты жариялады. Калпеппер баяндаушының рөлін және баянды көзқарас, баян уақытын, сюжетті, кейіпкерлерді, қате түсіністік және символизм сияқты әдеби құралдарды, сондай-ақ оқырманның рөлін дамытты. 1980 жылдары Марк пен Иоаннға арналған осы екі маңызды зерттеуден кейін Евангелиялар, Елшілердің істері және Аян кітабы бойынша жүздеген наративтік сын және наратологиялық зерттеулер жарияланды.
David Rhoads introduced the term "narrative criticism" in 1982 to describe a new literary approach to the New Testament gospels. The first book length treatment of a gospel from a narrative critical perspective is Mark as Story. Rhoads and Michie analyzed the Gospel of Mark in terms of the role of the narrator, literary devices, settings (cosmic, political cultural, and physical), plot, characters and characterization, and audience. On the heels of Rhoads and Michie, R. Alan Culpepper published the first book length treatment of the Gospel of John from a narrative critical perspective. Culpepper developed the role of the narrator and point of view in the narrative, the role of narrative time, plot, characters, literary devices such as misunderstanding and symbolism, and the role of the implied reader. Following these two seminal studies on Mark and John in the 1980s, several hundred narrative critical and narratological studies have been published on the gospels, Acts, and the Book of Revelation.