Жаһлил Брентон: Британдық Әскери Теңіз Шығарушысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық адмирал (1770–1844)

Вице-адмирал сэр Джалиль Брентон, 1-ші баронет, ККБ (22 тамыз 1770 – 21 сәуір 1844) – Француз революциясы және Наполеон соғыстары кезінде қызмет еткен Корольдік теңіз флотының британдық офицері. Брентон Британдық Америкада дүниеге келді, бірақ Америка Тәуелсіздік соғысы басталғаннан кейін оның отбасы Англияға көшіп келді. Ол әкесінің қадамын басып, Корольдік теңіз флотына оқуға түсіп, 1790 жылы лейтенант шеніне жетті. Рус-швед соғысы кезінде Швеция Корольдік теңіз флотында қызмет етуге қабылдағаннан кейін Брентон Корольдік теңіз флотына оралды және 1791 жылы HMS Trepassey кемесіне командир болып тағайындалды. Француз революциялық соғыстары кезінде Жерорта теңізінде қызмет еткен Брентон HMS Barfleur кемесімен Сент-Винсент мүйісі шайқасына қатысып, адмирал сэр Джон Джервистің қамқорлығына ие болды. Одан кейін ол HMS Speedy кемесінің командирі болып тағайындалды, онда испандық кемелерге қарсы бірнеше әрекеттерде көзге түсті. 1800 жылы капитандық шеніне көтеріліп, контр-адмирал сэр Джеймс Сомарездің штаб-капитаны ретінде HMS Caesar кемесінде қызмет етті, Алхесирас шайқасының бірінші және екінші кезептеріне қатысты. Наполеон соғыстары басталғанда Брентонға HMS Minerve фрегатының басқаруы тапсырылды, бірақ ол көп ұзамай кемесі Шербур маңында қарап қалғанда тұтқынға алынды. Ол Францияда үш жарым жыл тұтқында болғаннан кейін француз соғыс тұтқынымен айырбасталып, кейіннен HMS Spartan кемесіне командир болып тағайындалды. Брентон 1807 жылы Жерорта теңізіне оралды, онда қаруланған полакраға сәтсіз шабуыл жасады, бұл вице-адмирал лорд Коллингвудтың қатаң сөгісіне әкелді. Ол Адриатика теңізінде фрегаттар эскадрильясына басшылық ету арқылы бірқатар маңызды жетістіктерге қол жеткізіп, беделін қайта жаңартты және француздық Иониа аралдарын басып алуға көмектесті. 1810 жылдың мамыр айында ол Неаполь маңында неаполитандық эскадрильяға қарсы сәтті шайқас жүргізді, онда жаудың жүзімшар оқтарынан ауыр жарақат алды. Брентон баронеттік атақ пен рыцарлық орденмен марапатталды, бірақ жарақаты өмірінің соңына дейін мазалады. 1814 жылы ол Порт-Махон кемежайының комиссары болып тағайындалды, ал келесі жылы Жақсы Үміт мүйісіндегі теңіз комиссары болды. 1831 жылы ол Гринвич ауруханасының вице-губернаторы болып тағайындалды және ақырында вице-адмирал шеніне жетті. Иманды адам болған Брентон өмірінің соңында қайырымдылық қызметіне белсенді қатысты және 1844 жылы 73 жасында қайтыс болды.

Vice Admiral Sir Jahleel Brenton, 1st Baronet, KCB (22 August 1770 – 21 April 1844) was a British officer in the Royal Navy who served during the French Revolutionary and Napoleonic Wars. Brenton was born in British America but his family relocated to England after the outbreak of the American War of Independence. He followed his father into the Royal Navy, enrolling as a midshipman and reached the rank of lieutenant in 1790. After accepting a commission to serve in the Royal Swedish Navy during the Russo Swedish War, Brenton returned to the Royal Navy and was given his first command, HMS Trepassey, in 1791. Serving in the Mediterranean during the French Revolutionary Wars, Brenton took part in the Battle of Cape St Vincent on HMS Barfleur and earned the patronage of Admiral Sir John Jervis. He was subsequently appointed commander of HMS Speedy in which he distinguished himself in a number actions against Spanish ships. He was promoted to post captain in 1800 and served as flag captain on HMS Caesar under Rear Admiral Sir James Saumarez, taking part in the First and Second Battles of Algeciras. At the outbreak of the Napoleonic Wars, Brenton was given command of the frigate HMS Minerve but he was taken prisoner soon afterwards when his ship ran aground near Cherbourg. He spent three and a half years in captivity in France before he was exchanged for a French prisoner of war and was subsequently given command of HMS Spartan. Brenton returned to the Mediterranean in 1807 where he launched a disastrous attack on an armed polacre which earned a strong rebuke from Vice Admiral Lord Collingwood. He salvaged his reputation undertaking a series of notable exploits while commanding a squadron of frigates in the Adriatic, and assisted with the capture several French Ionian Islands. In May 1810, he fought a successful action against a Neapolitan squadron near Naples in which he was severely wounded by enemy grapeshot. Brenton was rewarded with a baronetcy and a knighthood but his wound troubled him for the rest of his life. In 1814 he was appointed commissioner of Port Mahon Dockyard and the following year he became naval commissioner at the Cape of Good Hope. He became Lieutenant Governor of Greenwich Hospital in 1831 and eventually rose to the rank of vice admiral. A pious man, Brenton became involved in philanthropic activities in later life and he died in 1844, aged 73.

Ерте өмір

Жалиль Брентон 1770 жылы 22 тамызда Британдық Солтүстік Американың Род-Айленд штатында дүниеге келген. Ол Корольдік теңіз флотының контр-адмиралы Жалиль Брентон мен оның әйелі Генриетта Коулидің он баласының ең үлкені болды. Брентон 17 ғасырда Англиядан көшіп келген Род-Айленд колониясы мен Провиденс плантацияларының губернаторы Уильям Брентонның шөбересі және Род-Айленд тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен губернатор Сэмюэл Кранстонның немересі болды. Оның бала кезінен аман қалған екі бауыры болды – Эдвард Пелхам Брентон және Джеймс Уоллес Брентон. Екеуі де Корольдік теңіз флотында қызмет етті. Америка Тәуелсіздік соғысы басталғанда, Брентонның әкесі – сол кезде лейтенант – британдықтарға адал болды және Брентон отбасы 1780 жылы Род-Айлендтен Англияға қашуға мәжбүр болды. Брентон қысқа уақытқа Энфилдтегі мектепке қатысты, 1781 жылы 11 жасында ол Корольдік теңіз флотында мичман болып тіркелді. Оның әкесі сол жылы капитандыққа көтерілді, ал Брентон оның жаңа командасына, 26 зеңбірекке ие алтыншы рангтағы HMS Termagant кемесіне, 1782 жылдың мамырына дейін, кеме жөндеуге жіберілгенге дейін еріп жүрді.

Теңіздегі алғашқы мансабы

Брентон 1787 жылы отбасымен бірге Англияға оралды және әкесінің досы капитан Уильям Янгтың қолбасшылығымен 36 зеңбірекке ие HMS Perseverance фрегатында қызметке тағайындалды. Белсенді қызмет іздеген Брентон және тағы бірнеше Корольдік теңіз күштерінің офицерлері Ресейге қарсы операциялар жүргізіп жатқан Швеция Корольдік теңіз күштеріне қызмет ету үшін комиссия қабылдады. Брентон 1790 жылдың шілдесінде Виборг шығанағындағы шайқаста швед флотының бұзылуына қатысуға кеш келгенімен, бес күннен кейін Свенссунд шайқасында шведтердің шешуші жеңісіне куә болды. Біраз уақыттан соң бейбітшілік орнатылды, король Густав британдық офицерлеріне жұмысын жалғастыруды ұсынды, бірақ Брентон Англияға оралды, себебі Испания мен Ұлыбритания арасындағы шиеленіс соғыс жариялану мүмкіндігін арттырды. Корольдік теңіз күштеріндегі қызметін жалғастырған Брентон "Халифакс, Новая Шотландия" бағытына бағытталған HMS Assurance әскерлік кемесінің екінші лейтенанты болып тағайындалды. Брентон бұл станцияны "Мен таңдаған басқа станциялардың ішінде достарым мен туыстарым көп болатын жер" деп сипаттады. Алайда, Рочестерде дезертирлерді іздеу үшін жағаға жіберілген Брентон мен төрт матрос қамауға алынды, мэр оларды қала шегінде заңсыз "әскери қызметке алу" деп айыптады. Адмиралтейство араласуынан кейін Брентон босатылды, бірақ Assurance онысыз теңізге шықты және ол ағылшын жағалауында контрабандистерді ұстауға шыққан 14 зеңбірекке ие HMS Speedy бригіне ауыстырылды. Кейін Брентон Англияға шақырылды, ол 1794 жылдың қаңтарында келді және HMS Sibyl фрегатында екінші лейтенант болып тағайындалды. Sibyl сол жылдың соңында Шельдаға бағытталған эскадрильяның бір бөлігі ретінде жіберілді, содан кейін 1794 жылдың қысы бойы Голландия жағалауында қиын саяхат жасады, осы уақытта Брентон бірінші лейтенант болып тағайындалды. 1795 жылдың ақпанында Sibyl Везер өзеніне барып, Фландриядағы апатты шабуылдан кейін шегінген британдық әскерлерді эвакуациялауға көмектесті. Ұзақ уақыт емделгеннен кейін Брентон Адмиралтействоға хат жазып, белсенді қызметке қайтаруды сұрады. Алайда ол HMS Alliance кемесіне екінші лейтенант болып тағайындалғанын білгенде, қатты ренжіді. Ол бұл лауазымды "біраз уақыт фрегаттың бірінші лейтенанты болған офицер үшін ұятты және қорлаушы" деп сипаттады. Оның наразылығы Адмиралтейство тарапынан қабылданбады, ал 1796 жылдың наурызында Alliance Жерорта теңізіне үлкен конвоймен аттанды. Сол жылдың соңында Корсикаға келген Брентон Жерорта теңізінің бас қолбасшысы адмирал сэр Джон Джервиске жағымды тағайындауды сұрап хат жазды. Джервис Брентонның қиын жағдайына көңіл бөлді және оны 80 зеңбірекке ие үшінші дәрежелі Гибралтар кемесіне бірінші лейтенант етіп тағайындады. Бұл 1796 жылдың жазында Тулонды тығыз блокадаға алған эскадрильяның бір бөлігі болды. 1796 жылдың қыркүйегінде Испанияның Францияның одақтасы ретінде соғысқа кіруі британдық флотты Жерорта теңізін тастап, Гибралтарға шегінуге мәжбүр етті, себебі олардың саны айтарлықтай азайды. 10 желтоқсанда Росия шығанағында дауыл болғанда Гибралтар Гибралтар шығанағының батыс жағалауындағы жартастарға соқтығысты, содан кейін ол Гибралтар бұғазында қауіпсіздікке итерілді. Кеме қабығын күрделі жөндеуге Англияға қайтарылды, ал Джервис Брентонға вице-адмирал Уильям Уолдегрейвтің флагманы HMS Barfleur-да уақытша қызмет беруге рұқсат берді. Британдық флот Кадиске қатаң блокада салды және 1798 жылдың көктемінде Брентонның испандық канонерлік қайықтардан шабуылға ұшыраған қайықтар жасағына қолбасшылық етуі Джервистің құлшынысын тудырды. Нәтижесінде ол 1798 жылдың қыркүйегінде HMS Speedy командашысы болды, ол бұрын қызмет еткен және жақсы есте сақтаған кеме. Speedy 9 тамызда британдық капер Defender-мен бірге Гибралтардан қайта жүзіп бара жатқанда, олар қаруланған үш испан кебін байқады. Speedy оларды қуғанда, испандық кемелер құмды шығанаққа қарай жүгіріп барып, онда бір қатарлы кемелермен бекітілді. Екі сағаттан астам уақыт бойы испандық кемелермен күрескеннен кейін ешқандай жетістікке жетпегенін байқаған Брентон Speedy-ді испандық кеменің оқшаулауында бекітті және үш жарым сағат бойы канонадамен алмасты, нәтижесінде испандықтар кемелерін тастап, жағалауға қарай қашты. 6 қарашада Speedy Еуропа нүктесінен шығып, британдық флотына шараппен жүктелген сауда кемесі мен көлік кемесін сүйреп алып келе жатқанда, Альгесирастан он екі испандық канонерлік қайық шабуыл жасауға асықты. Брентонның қару-жарағы көп болғанымен, ол жау кемелеріне қарай жүзіп, от ашты, нәтижесінде сауда кемесі қауіпсіздікке қашып кетті. Канонерлік қайықтар көлік кемесін басып алуға күштерін жұмылдырды. Брентон Speedy-ді флотилияның арасына, кеменің екі жағынан залптар жасап, шамамен 45 минут бойы белсенді мылтықпен атып, екі жақтан да залптар жасады. Бірақ, жеңіске жеткеннен кейін Брентон ағасы, HMS Peterel лейтенанты Джеймс Уоллес Брентон испандық капермен шайқаста ауыр жарақат алғанын естіді. Брентонға Speedy-ді Порт-Махонға апарып, ағасын емдеуге рұқсат берілді, бірақ келгеннен кейін ол жарақатынан көз жұмғанын білді. Брентонның капитандыққа өкіметтік тағайындалуы 25 сәуірде 1800 жылы вице-адмирал лорд Кит тарапынан расталды, ол Сен-Винсентті флоттың бас қолбасшысы ретінде алмастырды. Speedy командалық қызметі лорд Кохрейнге берілді, ал Брентон француздықтардан ақпан айында тартып алынған 74 зеңбірекке ие HMS Genereux кемесінің капитаны болып тағайындалды, тиісті кеме қолжетімді болғанша. Брентон Genereux кемесінің Порт-Махонда күрделі жөндеуден өтіп жатқанын анықтады және мамыр айында ол Генояны блокадалаған британдық эскадрильясына қосылды. Caesar мамыр айында Канал флотынан шықты, өйткені Самуарез испандық флоттың қозғалысын бақылау үшін Кадиске эскадрилья басшылығына жіберілді. Француздық эскадрильяның үш жеңіл крейсерлік кемесі мен бір фрегаты Альгесираға келгенін және олар Кадистегі испандық флотқа қосылғысы келеді екенін естігеннен кейін Самуарез тікелей жағалауға алты жеңіл крейсерлік кемесімен барып, 6 шілдеде шабуыл жасады. Британдықтар сандық артықшылыққа ие болғанымен, француздық кемелерге ауыр зиян келтірді, бірақ жеңіл жел Самуарездің эскадрильясына кедері келтірді, ол ауыр шығынға ұшырап, HMS Hannibal кемесін жоғалтып, Гибралтарға шегінді. Әрекеттің ортасында болған Caesar кемесі ауыр зақымдалды, 16 адам қаза тауып, 25 адам жараланды. Шабуылдан кейін Адмиралтействоға жолдаған хатында Самуарез Брентонның "салқын ойлау қабілеті мен батыл мінез-құлқына" жоғары баға берді. Келесі күні Брентон Ганнибалдың офицерлерін кепілдікке алу үшін бейтарап тумен Альгесираға жіберілді. Ол Самуарездің HMS Audacious кемесіне ауысуға дайындалып жатқан Гибралтарға оралды: француздықтар Кадиске қауіпсіз жете алмас бұрын оларға шабуыл жасауға құштар болды, ол Caesar кемесін басқа операцияларға қатысуға жарамсыз деп санады. Алайда, Брентон кемені жөндеуге болатынына сенімді болды және жөндеу жұмыстарын жалғастыруға рұқсат сұрады. Төрт күннен кейін оның экипажы кеменің қабығы мен бастионды кеңінен жөндеді, ал қираған бастион толығымен ауыстырылды.

Brenton returned to England with his family in 1787 and he was appointed to the 36 gun frigate HMS Perseverance under the command of Captain William Young, a friend of his father. Seeking active employment, Brenton and a number of other Royal Navy officers accepted commissions to serve in the Royal Swedish Navy which was engaged in operations against Russia in the Russo Swedish War. Although Brenton arrived too late to take part in the Swedish navy's break out at the Battle of Vyborg Bay in July 1790, he was present at the Swede's decisive victory at the Battle of Svensksund five days later. Peace was declared soon afterwards and although King Gustav offered his British officers continued employment, Brenton returned to England as mounting tensions between Spain and Britain had increased the likelihood of an imminent declaration of war. Resuming service with the Royal Navy, Brenton was appointed second lieutenant of HMS Assurance, a troop ship destined for Halifax, Nova Scotia, which Brenton described as "a station of all others I would have chosen, having numerous friends and relations at that place". However, having been sent ashore at Rochester in search of a group of deserters, Brenton and four midshipmen were arrested, accused by the mayor of illegally "impressing within the limits of the city". Brenton was released after the Admiralty intervened on his behalf but Assurance had sailed without him and he was transferred to the 14 gun brig HMS Speedy which was patrolling for smugglers off the English coast. Brenton was subsequently recalled to England, where he arrived in January 1794, and was appointed second lieutenant on the frigate HMS Sibyl. Sibyl was dispatched as part of a squadron headed for the Scheldt later that year before embarking on an arduous cruise off the Dutch coast throughout the winter of 1794, during which time Brenton was promoted to first lieutenant. In February 1795, Sibyl proceeded to the River Weser to assist with the evacuation of British troops retreating from the disastrous Flanders Campaign. After a short period of convalescence, Brenton wrote to Admiralty requesting a return to active service. However, he was dismayed to learn that he had been appointed second lieutenant on a store ship, HMS Alliance, a position he described as "disgraceful and degrading to an officer, who had been for some time first lieutenant of a frigate". His protests were dismissed by the Admiralty and in March 1796, Alliance set sail with a large convoy headed for the Mediterranean. Arriving off Corsica later that year, Brenton wrote to the Commander in Chief of the Mediterranean Fleet, Admiral Sir John Jervis, to appeal for a more favourable appointment. Jervis was sympathetic with Brenton's plight and installed him as first lieutenant on the 80 gun third rate HMS Gibraltar which was part of a squadron undertaking a close blockade of Toulon during the summer of 1796. In September 1796, Spain's entry into the war as an ally of France prompted the British fleet to abandon the Mediterranean, where it was in danger of becoming seriously outnumbered, and retreat to Gibraltar. While at anchor off Rosia Bay on 10 December, Gibraltar was caught in a storm that drove her on to rocks on the western shore of the Bay of Gibraltar before she was blown across to safety in the Strait of Gibraltar. The ship was sent back to England for extensive repairs to her hull and Jervis gave Brenton a temporary position in Vice Admiral William Waldegrave's flagship HMS Barfleur. The British fleet commenced a close blockade of Cadiz and in Spring 1798 Brenton's actions while commanding a detachment of boats under attack from Spanish gunboats earned enthusiastic praise from Jervis. As a consequence he was made commander of HMS Speedy in September 1798, a sloop that he had previously served in and remembered with fondness. Speedy was sailing off Gibraltar again on 9 August with the British privateer Defender when they spotted three armed Spanish xebecs. When Speedy gave chase, the Spanish ships ran for a small sandy bay where they moored in a single line bow to stern. Finding that no progress had been made after engaging the Spanish ships for over two hours while under sail, Brenton anchored Speedy within pistol shot of the central Spanish vessel and exchanged a cannonade for three quarters of an hour, inducing the Spanish to abandon their ships and make for the shore. On 6 November Speedy was standing off Europa Point while escorting a merchant vessel and a transport ship laden with wine for the British fleet when twelve Spanish gun boats raced out from Algeciras to launch an opportunistic attack. Although greatly outgunned, Brenton bore down on the enemy ships and opened fire, enabling the merchant ship to escape to safety. The gunboats then concentrated their efforts on capturing the transport ship. Brenton took Speedy amidst the flotilla, close enough to break several oars, while firing broadsides from both sides of the ship and maintaining a brisk musketry for around 45 minutes. Just days after his triumph, however, Brenton received news his brother, Lieutenant James Wallace Brenton of HMS Peterel, had been severely wounded during an action with a Spanish privateer. Brenton was given permission to take Speedy to Port Mahon where his brother was undergoing treatment but upon arrival discovered he had died from his injuries. Brenton's promotion to post captain was confirmed on 25 April 1800 by Vice Admiral Lord Keith, who had superseded St Vincent as commander in chief of the fleet. Command of Speedy was subsequently handed over to Lord Cochrane and Brenton was given a temporary position as captain of HMS Genereux, a 74 gun ship of the line that had been captured from the French in February, pending the availability of a suitable ship to command. Brenton found Genereux undergoing extensive repairs at Port Mahon and in May she joined the British squadron blockading Genoa. Caesar departed the Channel Fleet in May when Samuarez was ordered to lead a squadron down to Cadiz to watch the movements of the Spanish fleet. After receiving news that a French squadron of three ships of the line and one frigate had arrived at Algeciras intending to link up with the Spanish fleet at Cadiz, Samuarez sailed directly for the anchorage with his six ships of the line and launched an attack on 6 July. Although the numerically superior British inflicted severe damage to the French ships, light winds hampered Samuarez's squadron which withdrew to Gibraltar after suffering heavy casualties and the loss of HMS Hannibal. Caesar, which had been in the thick of the action, was heavily damaged and had 16 killed and 25 wounded. In his dispatches to the Admiralty in the aftermath of the battle, Samuarez praised Brenton's "cool judgement and intrepid conduct". The following day, Brenton was sent to Algeciras under a flag of truce and negotiated the release of Hannibal's officers on parole. He returned to Gibraltar to find Samuarez preparing to transfer to HMS Audacious: eager to attack the French before they reached the safety of Cadiz, he deemed Caesar too damaged to take part in any further operations. However, Brenton was confident he could make the ship seaworthy and requested permission to continue repairs. Just fours days later his crew had completed extensive repairs to her hull and foremast, and her shattered mainmast had been entirely replaced.

Бейбітшілік уақыты

1802 жылы наурыз айында бейбітшілік жарияланғаннан кейін Брентон Англияға оралуға рұқсат алды, онда ол Изабелла Стюартқа үйленді, олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Стюарт Мэриленд штатынан шыққан, саяси лоялистер отбасында дүниеге келді, олар Новая Шотландияға жер аударылған. Ол Брентонды HMS Dido кемесінде міңгір болып қызмет еткен кезде танысты. Брентон капитандық шеніне жеткенше үйлену туралы ұсыныс жасауды күтті, ал Англияға келгені олардың он үш жылдан бері алғаш рет кездесуі болды. 1803 жылы Франциямен қарым-қатынастың шиеленісуі Брентонды командалық лауазымға үміттенуге итермеледі, және наурыз айында ол HMS Minerve фрегатының капитаны болып тағайындалды. Бірақ кемеге отырғаннан кейін, оның басына құлап түскен блок тиіп, ол ауыр сот сілкінісін бастан кешірді.

Тұтқындық

Жарақаттан толыққандай жазылмағанмен, Брентон командалық міндетін қайта бастауға құштар болды және 1802 жылдың маусым айында «Минерваға» оралды. Көп ұзамай тұман тарады, «Минерва» жағалаудағы батареялардан қатты атысқа ұшырады, ал екі француздық бриг кемелері «Минерваның» бауын бағыттап, отты жүргізе алатын орынға келді. Брентон жауап ретінде кемелердің қайықтарын жағаға жіберіп, «Минерваның» бір зәкірін тасымалдауға жеткілікті үлкен кемені басып алуға тырысты. Дұшпандарға қарсы қаруларын қолдана алмағандықтан және жойқын атысқа тап болғаннан кейін, бір лагерде 11 теңізші қаза тауып, 16 жараланғаннан кейін Брентон кемесін тапсырды. Осы кезеңде Брентон «өзі ұстанатын діннің мәнін тереңірек ойлай бастады» және мықты евангелист сенімдерін қалыптастырды. Ол тұрақты түрде шіркеу қызметтерін ұйымдастырды, сауаттылық пен теңізшілікке үйрететін мектептер ашуға көмектесті және офицерлерден бөлініп, Солтүстік-Шығыс Франциядағы түрлі базаларға таратылған қарапайым теңізшілердің әл-ауқатын жақсартуда жетекші рөл атқарды. 1806 жылдың желтоқсанында үш жарым жылдық тұтқындықтан кейін Брентон Трафальгар шайқасында тұтқындалған капитан Луи Антуан Киприан Инфернетке айырбасталды, ол маршал Андре Массенаның туысы еді. 27 сәуірде Эльбаға келген Брентон екінші рет тұтқынға түсуден мүжілді. Алдыңғы француз фрегаты «Спартанға» қарай атып, атыс бастады, бірақ кейін суы тартылып, зеңбіректерден шыққан тығыз түтінмен қоршалды, бұл «Спартанға» қашып кетуге мүмкіндік берді. 14 мамырда Брентон «өмірімде болған кез келген оқиғадан да ауыр болған апатқа тап болдым» деп сипаттаған оқиғаны бастан өткерді, ол Ницца маңында күдікті дұшпан полкрасын қуа жөнелген кезде болды. Екі кеме де суы тартылып қалды, сондықтан Брентон фрегаттың қайықтарын 70 экипажымен жүктеп, алға қарай басып алып, қарусыз сауда кемесі деп ойлаған нәрсені басып алуға жіберді. Алайда, полкра жақсы қаруланған еді және оның зеңбіректері «Спартанның» экипажына қайыққа мінуге тырысқанда үлкен зиян келтірді, қайықтар ауыр жарақаттармен кері қайтуға мәжбүр болды. Алпыс үш теңізші қаза тауып немесе жараланды; қаза болғандардың арасында Брентонның бірінші және екінші лейтенанттары болды. Полкраға жасалған апатты шабуылды тергеу үшін тергеу комиссиясы құрылды, бірақ комиссия Брентонды кез келген кінәдан ақтап, Брентонның полкра қаруланған болса, кері қайту туралы нұсқауларды орындамаған ынталы бірінші лейтенантының кінәсін қабылдады. Алайда, көп ұзамай Брентон бас қолбасшы вице-адмирал лорд Коллингвудпен кездесуге шақырылды, ол Брентонды сөгіп, тергеу нәтижесіне наразылығын білдірді. Дегенмен, оның күш-жігері толығымен бекер болған жоқ, өйткені ол эскадрильяны қамау қаупіне қарамастан бақылауға алуға бейілділігі оның бұрынғы сыншысы Коллингвудтың мақтауына ие болды. Кейін сол жылы Брентонға Розалар шығанағына жүзуге бұйрық берілді, ол 7 қыркүйекте лорд Кокрейннің фрегаты «Империусқа» қосылды. Келесі аптада олар француздарға қарсы сәтті шабуылдық операцияларды жүргізіп, жағалаудағы сигнал бекеттерін, телеграфтарды және жағалау батареяларын жойды, алты сауда кемесін басып алды. 1808 жылдың соңында Коллингвуд «Спартанды» Тулон маңындағы бекетінен алып тастады және 1809 жылдың ақпанында «Спартан» Шығыс Жерорта теңізінде круизге жіберілді, Ливия жағалауында жау сауда кемесін басып алды. Сәуірде Мальтаға оралғаннан кейін Брентон Адриатикадағы фрегат эскадрильясының басқаруын алды және келесі жыл бойы өте белсенді кезеңге кірісті. Келесі айда «Спартан» мен «Меркурий» Кезенатико портына кірді, жағалаудағы батареяларды жойды, он екі сауда кемесін басып алып, тағы біреуін өртеп жіберді. 10 қазанда Брентон кішкентай шабуылдық күштерімен аралға қонды және келесі күні таңертең Капсалидегі қамалға шабуыл жасады. Күні бойы атыс жүргізілгеннен кейін, қарсыластың гарнизоны 12 қазанда таңертең бас сауғады, өйткені «Спартанның» экипажы жағалауға қосымша зеңбіректерді жеткізуге дайындалып жатқан еді. Коллингвуд Брентонның жеңістері туралы қуанды және Адмиралтействоның бірінші лорды лорд Малгрейвке жазған хатында «Лордшаңызға капитан Брентонның құлшынысы мен таланты туралы жеткілікті айта алмаймын: ол жұмысқа орналастырылған кезде оны дәлелдейді; және ол барлық жерде көрінеді» деп жазды. 1810 жылдың басында «Спартан» Палермодағы контр-адмирал Джордж Мартиннің эскадрильясына қосылды және Сицилия мен Неаполь арасында круизге шығуға бұйрық берілді. 25 сәуірде фрегат «HMS Success» және бриг-слоп «HMS Espoir» компаниясымен бірге жүзгенде, Террачинадағы қамалдың астындағы зәкірге бет алған жау сауда кемелерінің конвоіне тап болды. Брентон «Спартан» мен «Success» қайықтарында шабуыл жасаушы топтарды зәкірге жіберді, олар британдық кемелерден атыспен қолдау көрсетіліп, қорғасын кенімен жүктелген төрт сауда кемесін басып алды.

Although not fully recovered from his injury, Brenton was anxious to resume command and returned to Minerve in June 1802. The fog soon cleared and Minerve immediately came under heavy fire from shore batteries while two French gun brigs moved to position themselves off Minerve's bow where they could direct a raking fire. Brenton responded by dispatching the ships boats inshore to capture a vessel large enough to carry one of the Minerve's bower anchors to a distance suitable for warping. Unable to bring his guns to bear on the enemy and facing a destructive barrage of fire which had sunk the lugger, Brenton consequently surrendered his ship after suffering eleven men killed and sixteen wounded. During this period Brenton began to "consider more attentively the nature of the religion I professed" and developed strong evangelical beliefs. He organised regular church services, assisted with the establishment of schools teaching literacy and seamanship, and took a leading role in improving the welfare of the common sailors who were separated from the officers and distributed among various depots across north east France. In December 1806, after three and a half years in captivity, Brenton was exchanged for Captain Louis Antoine Cyprien Infernet—nephew of Marshal André Masséna—who had been captured at the Battle of Trafalgar. Arriving off Elba on 27 April, Brenton narrowly avoided capture a second time when he encountered a French squadron of four ships that immediately gave chase. As the leading French frigate bore down on Spartan, it opened fire but was subsequently becalmed and surrounded by a thick shroud of smoke from its cannonade that enabled Spartan to escape. On 14 May, Brenton experienced what he described as "a disaster, which, in my estimation, far exceeded in severity any that had ever befallen me in the whole course of my professional career" while chasing a suspected enemy polacre off Nice. Both ships became becalmed therefore Brenton sent the frigate's boats loaded with 70 of his crew to row ahead and capture what he believed was an unarmed merchant vessel. However the polacre was heavily armed and her guns wreaked havoc on Spartan's crew as they attempted to board, forcing the boats to retreat with heavy casualties. Sixty three men were killed or wounded; among the dead were Brenton's first and second lieutenants. A court of enquiry was held to investigate the disastrous attack on the polacre but the court cleared Brenton of any blame, accepting Brenton's explanation that his zealous first lieutenant had failed to adhere to instructions to turn back if the polacre was armed. However, shortly afterwards Brenton was summoned to a meeting with the commander in chief, Vice Admiral Lord Collingwood, who rebuked Brenton and expressed his dissatisfaction at the outcome of the enquiry. His efforts were not entirely in vain, however, as his determination to shadow the squadron despite considerable risk of capture earned praise from his former critic, Collingwood. Later that year, Brenton was ordered to make sail for the Gulf of Roses where he joined Lord Cochrane's frigate HMS Imperieuse on 7 September. Over the following week they launched successful amphibious operations against the French, destroying a string of signal posts, telegraphs and shore batteries along the coast and capturing six merchant vessels. At the end of 1808, Collingwood removed Spartan from her station off Toulon and in February 1809 'Spartan was dispatched on a cruise in the eastern Mediterranean, capturing an enemy merchant vessel off the Libyan coast. Upon returning to Malta in April Brenton was given command of a squadron of frigates in the Adriatic and embarked on a highly active period over the following year. The following month, Spartan and Mercury entered the port of Cesenatico, destroyed the shore batteries and cut out twelve merchant vessel and burnt another. On 10 October Brenton landed on the island with his small invasion force and assaulted the castle at Kapsali the following morning. After exchanging fire throughout most of the day the enemy garrison surrendered at dawn on 12 October as Spartan's crew prepared to bring additional cannon ashore. Collingwood received news of Brenton's triumphs with enthusiasm and in a letter to Lord Mulgrave, First Lord of the Admiralty, wrote "I cannot say too much to your Lordship of the zeal and talent of Captain Brenton: of these he gives proof whenever he is employed; and he seems to be everywhere." Early in 1810, Spartan was attached to Rear Admiral George Martin's squadron at Palermo and was given orders to cruise between Sicily and Naples. While cruising in company with the frigate HMS Success and the brig sloop HMS Espoir on 25 April they spotted a convoy of enemy merchant vessels that made sail for the anchorage under the castle at Terracina. Brenton dispatched boarding parties to the anchorage in the boats of Spartan and Success which, supported by fire from the British ships, captured four merchant vessels laden with lead ore.

1810 жылғы 3 мамырдағы іс-әрекет

1 мамырда «Спартан» және «Сукцесс» Неаполь шығанағына кірді, онда олар «Серере» фрегаты, «Фама» корветі және «Ахилл» және «Спарвьеро» қарулы бригтерінен тұратын неаполитандық эскадрильяны кездестірді. Брентон дереу эскадрильяны тоқтату бағытын белгіледі, бірақ оның өкінішіне олар Неаполь портының қауіпсіздігіне қашып кетті. Келесі күні, неаполитандық кемелер өздеріне тиімді жағдай болмаса порттан шығудан бас тартады деп есептеген ол «Сукцесске» Капри аралынан тысқары жүзуге бұйрық берді. 3 мамырдың таңында Брентон жау эскадрильясының ұрыс шебіндегі оның позициясына беттеп келе жатқанын көріп қуанды. Алайда, оларға 18 фунттық зеңбіректермен қаруланған жеті-сегіз канонерлік қайық қосылды, ал «Серере» мен «Фама» өз экипаждарын 400 швейцарлық жаяу әскермен күшейтті. Эскадрильяның басында «Серере» «Спартанның» сол жақ қанатынан тапанша ату қашықтығына жеткенде бірінші болып атып, жау палубасындағы әскерлер арасында қырғынды тудырды. «Спартан» «Фама» және «Спарвьеромен» олар өте бергенде атысты алмастырды. Брентон жаудың орналасуын жақсырақ көру үшін капстанға көтерілді, сол кезде жүзімшар оқ оның жамбасының сол жағына тиіп, ілігін сызды. Ауыр жарақат алған ол төменге түсірілді, ал фрегат басқаруы лейтенант Джордж Уикенс Уиллске жүктелді. «Спартан» содан кейін «Спарвьероға» кеңінен атып, оны туын түсіріп, бас игізуге мәжбүр етті. Теміржол «Серере» Баияға қашып кетті, ал «Спартанның» шатыр құрылысына келген ауыр зақымдар оны қууға мүмкіндік бермеді. Ал нашар зақымдалған «Фама» канонерлік қайықтармен қауіпсіздікке сүйретілді. «Спартан» ауыр шығынға ұшырады, он адам қаза тауып, 22 адам жараланды, ал неаполитандықтардың шығыны шамамен 130 адам қаза тауып, жараланды.

Кейінгі қызмет

Брентон жарақатынан қатты ауырып, төсегіне тігіліп, Англияға қайту жолы да қиын болды. Англияға келген соң Олверсток пен Паддингтондағы жатақханаларда емделуін жалғастырды. Қызметінің құрметі ретінде Брентон барондық атаққа ие болды, Ллойдтың патриоттық қорынан 100 гинеялық қылыш алды, ал жарақаттануының нәтижесінде жылына 300 фунт стерлинг мөлшерінде зейнетақы тағайындалды. Бірақ 1811 жылдың көктемінде Брентонның қаржылық жағдайы күрт нашарлады, өйткені оның агенті «Spartan» кемесінен алған сыйлық ақшаны жоғалтып алды. Бұл шығынға қоса, апелляциялық сот 1807 жылы жалған құжаттармен саяхат еткен екі американдық кемені ұстағаны заңсыз деп шешті және оған 3000 фунт стерлинг қайтаруға бұйрық берді – Брентон бұл шешімнің саяси ықпалмен қабылданғанын мәлімдеді. Осының салдарынан Брентон Бат қаласындағы үйін сатуға мәжбүр болды және досының көмегімен қарыздар түрмесіне түсуден мүжілді. Келесі жыл Брентон хирург Генри Клайнтың қадағалауымен қалпына келуді жалғастырды. Жетектеп жүруге жеңілдеп, екі таяқпен жүре алатын күшке жеткен соң, Брентон қайтадан қызметке оралуға өтініш білдірді. 1812 жылдың наурыз айында оған үшінші дәрежелі HMS Stirling Castle кемесіне командирлік тағайындалды, ол Чатэм кемежайында Канал флотына қосылуға дайындалып жатқан еді. Алайда, Брентон жарақатынан мазасыздық көріп, алты айдан кейін қызметтен кетуге мәжбүр болды және мемуарларында былай деп түсіндірді: «Қыс жақындаған сайын, мен бұл мүгедектікті қаттырақ сезіндім, өйткені бұрынғыдай белсенділік таныта алмайтынымды біліп, кеменің міндеттерін орындауға қатысты алаңдауым арта түсті».

Порт-Махон және Ізгі үміт түбегі

Брентон Адмиралтействодан құрлықтағы лауазым сұрады және 1814 жылдың қаңтарында Порт-Махон кемежайының комиссары болып тағайындалды. Бірақ, ол келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң Франциямен бейбітшілік орнатылып, британдықтардың қажеттілігі болмағандықтан кемежай тасталып кетті. Брентон қысқа мерзімге Патшалық яхтасы HMY Dorset-тің басқаруын өзіне алды, сосын Жақсы Үміт мүйісіндегі әскери комиссар болып тағайындалды. 1815 жылдың қаңтарында Брентон Бат орденінің кавалер-командоры болды және наурыз айында әйелімен бірге Жақсы Үміт мүйісіне келді. Оның жарасы әлі де мазаласа бірақ, ол Саймонстаун кемежайының кеңейтілуін қадағалады және қара теңізшілердің, сондай-ақ жергілікті Хойхой халқының құқықтарын қорғауға белсенді түрде атсалысты. 1817 жылдың шілдесінде Брентонның әйелі ұзақ аурудан кейін қайтыс болды, ал келесі айда ол үлкен ұлы Джон Джервис Брентонның, Хайд аббат мектебінің оқушысы, "қызу мен тамақ ауруынан" кенеттен қайтыс болғанын естіді. Саймонстаун 1815 жылы Наполеон сонда жер аударылғаннан кейін Сент-Хелена аралына жабдықтармен қамтамасыз ететін маңызды порқа айналды, бірақ 1821 жылы оның қайтысынан кейін маңызы төмендеп, резидент комиссарының лауазымы жойылды. Сол жылы ол өзінің туысы, Джеймс Брентонның қызы Харриет Брентонға үйленді, олардан қыз дүниеге келді. 1829 жылы, 59 жасында Брентон "Нор" портында күзет кемесі ретінде жабдықталған HMS Donegal кемесінің капитаны болып қайтадан қызметке кірісті. Бір жылдан кейін, 1830 жылдың шілдесінде Брентон контр-адмирал шеніне көтерілді. Алайда, HMS Donegal флагмандық кемеге жарамсыз болды, сондықтан Брентон жартылай жалақымен жағаға қайта оралды. 1831 жылы Адмиралтействоның бірінші лорды, сэр Джеймс Грэм, Брентонға Гринвич ауруханасының вице-губернаторы лауазымын ұсынды – зейнеткер Royal Navy теңізшілерінің үйі. Ол бастапқыда ұсыныстан бас тартты, себебі бұл лауазым оны одан әрі жоғарылауға және белсенді қызметке мүмкіндік бермейтін еді, бірақ король Уильям IV, танысы және бұрынғы теңіз офицері, араласып, талаптарды жеңілдеткеннен кейін ойын өзгертті. Ауруханадағы міндеттерінен өзге, Брентон бірнеше қайырымдылық жобаларына қатысты, кеме апаттарына ұшыраған теңізшілерге көмектесу қорының құрылуына және "теңізшілерді теңізден оралғанда Лондон қаласындағы тәуекелдер мен қиындықтардан сақтау" мақсатымен діни қызметтер өткізілетін теңізшілер үйінің ашылуына көмектесті. Ол сондай-ақ "Ағылшын халқына өз теңізшілерінің атынан" және "Теңіз флотының үміті" немесе "Дисциплина мен тиімділіктің нағыз көзі" сияқты памфлеттер жазды, онда теңізшілердің әл-ауқатын жақсарту туралы ұсыныстар келтірілді және олардың діни біліміне баса назар аударылды.

Brenton asked the Admiralty for a land based position and in January 1814 he was appointed commissioner of the dockyard at Port Mahon. However, just months after his arrival, peace was declared with France and the dockyard, deemed surplus to requirements, was abandoned by the British. Brenton briefly took command of the royal yacht HMY Dorset before he was appointed naval commissioner at the Cape of Good Hope. Brenton was made a Knight Commander of the Order of Bath in January 1815 and in March he arrived with his wife at the Cape of Good Hope. Although his wound continued to aggrieve him he oversaw the expansion of the dockyard at Simon's Town and became a prominent advocate for the rights of black dockyard workers and the native Khoikhoi population. In July 1817 Brenton's wife died after a long illness and the following month he received news his eldest son, John Jervis Brenton, a pupil at Hyde Abbey School, had died suddenly from an "attack of fever and sore throat". Simon's Town had become a busy port providing supplies to the island of Saint Helena after Napoleon was exiled there in 1815 but after his death in 1821 its importance diminished and the position of resident commissioner was abolished. That same year he married his cousin, Harriet Brenton daughter of James Brenton, with whom he had a daughter. In 1829, aged 59, Brenton returned to active service as captain of HMS Donegal which had been fitted out as a guard ship at the Nore. Less than a year later Brenton was promoted to rear admiral in July 1830. However, HMS Donegal was unsuitable for a flagship and Brenton consequently returned to shore on half pay. In 1831 the First Lord of the Admiralty, Sir James Graham, offered Brenton the position of Lieutenant Governor at Greenwich Hospital—a home for retired Royal Navy sailors. He initially declined the offer as the role precluded him from further promotion and active service but reconsidered after King William IV, an acquaintance and former naval officer, intervened and relaxed the conditions. In addition to his duties at the hospital where he took up residence, Brenton embarked on a number of philanthropic interests, assisting with the establishment of the Society for the Relief of Shipwrecked Mariners and the creation of Sailors' Home, a boarding house in London that held daily religious services and sought to "preserve sailors from the temptations and deprivations to which they are exposed in London on returning from the sea." He also wrote pamphlets such as An Appeal to the British Nation on Behalf of her Sailors and The Hope of the Navy, or, The True Source of Discipline and Efficiency which suggested improvements for sailors welfare and argued for the importance of their religious instruction.

Зейнеткерлік және өлім

Брентон подаградан жиі зардап шегіп, 1840 жылы Гринвич ауруханасындағы лауазымынан кетті. 1837 жылы Брентон қайтыс болғаннан кейін король берген уәделері естен шығарылған еді, бірақ зейнетке шыққаннан кейін көп ұзамай Брентонның теңіз тізіміндегі еңбегі қалпына келтіріліп, вице-адмирал шеніне көтерілді. Содан кейін ол Кастертонға, одан кейін Элфордқа көшіп, ағасы капитан Эдвард Пелхам Брентон туралы естелік жазды. Ақырында ол Леамингтон Спа қаласына қоныстанды, онда 1844 жылы денсаулығы нашарлап, 21 сәуірде "жалпы әлсіздіктен" қайтыс болды. Ол Леамингтон Спадағы Нью-стрит зиратында жерленді. Оның бароны атағы ұлы Ланселот Чарльз Ли Брентонға көшті.