Антарктидадағы Денман мұзылдағы: Еріу және теңіз деңгейіне қауіп
Denman Glacier
Антарктидадағы Денман мұзылдағы: ашылу тарихы, географиясы, тереңдігі және Победа мұз аралының пайда болу себептері. Зерттеулер мен ахуал туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Антарктида, Королева Мария жеріндегі мұздық
Glacier in Queen Mary Land, Antarctica
Денман мұздығы – Дэвид аралының шығысында орналасқан Шеклтон мұздық шельфісіне солтүстікке қарай 70 мильге (113 км) дейін төмен түсетін кең мұздық. Оны 1912 жылдың қараша айында сэр Дуглас Моусон басқаратын Австралиялық Антарктика экспедициясының Батыс базалық тобы ашқан. Моусон экспедицияның демеушісі, 1911 жылы Австралияның генерал-губернаторы болған Лорд Денманның құрметіне мұздыққа осы есімді берген. BedMachine Antarctica жобасы (Калифорния университеті, Ирвиннің жетекшілігімен) Денман мұздығының астындағы каньонды құрлықтағы (немесе кем дегенде сұйық су астында емес) ең терең табиғи жер деп анықтады, оның тақтасты қабаты теңіз деңгейінен төмен орналасқан. Денман мұздығының Мосон теңізіне айрылуы нәтижесінде Pobeda мұз аралы мерзімімен пайда болады.
Denman Glacier is a glacier wide, descending north some 70 mile (113 km), which debouches into the Shackleton Ice Shelf east of David Island, Queen Mary Land. It was discovered in November 1912 by the Western Base party of the Australasian Antarctic Expedition under Sir Douglas Mawson. Mawson named the glacier for Lord Denman, Governor General of Australia in 1911, a patron of the expedition. The canyon under Denman Glacier has been found by the BedMachine Antarctica project (under the leadership of the University of California, Irvine) to be the deepest natural location on land (or at least not under liquid water) worldwide, with the bedrock being below sea level. Calving of Denman Glacier into the Mawson Sea gives rise to the periodically appearing Pobeda Ice Island.
Тұрақсыздық және шегіну
2020 жылғы зерттеуде Денман мұздығының 1996 жылдан 2017–2018 жылдарға дейінгі 20 жылдық кезеңде 5,4±0,3 км-ге кері шегінгені хабарланды. Зерттеу, мұздықтың батыс жағындағы ретроградты төсектің болуы және мұздық астындағы қуыста жылы судың болу мүмкіндігіне байланысты, мұздықтың тез және қайтарылмас кері шегінуге ұшырауы мүмкін екенін көрсетеді. Егер мұздықтың барлық бөлігі еріп кетсе, бұл жаһандық теңіз деңгейінің 1,5 метрге көтерілуіне әкелер еді. Дегенмен, мұздықтың кері шегіну қарқынын анықтайтын көптеген факторлар бар, мысалы, осы процестің жүзеге асып жатқан арнасының тарлығы және мұхиттың терең қабаттарынан жылы судың қозғалысы. Сондықтан, қосымша деректер жинамайынша, мұздықтың болашағын болжау қиын. Денман мұздығы, Батыс Антарктида мұздықтарымен салыстырғанда тұрақты деп есептелген Шығыс Антарктидада ерекше назар қажет ететін сирек мұздық ағындарының бірі болып табылады. Денман мұздығының тұрақсыздығы мен кері шегінуі туралы жаңа мәліметтер, Шығыс Антарктидадағы өзгерістерге деген көзқарастың өзгеруіне септігін қосты, осыған қоса Тоттен мұздығында, Винсенс шығанағындағы, Порпоиз шығанағындағы және Джордж V жағалауындағы мұздықтарда байқалған өзгерістер де осыған әсер етті.
A 2020 study reported Denman Glacier has retreated 5.4±0.3 km over a 20 year period from 1996 to 2017–2018. The study projects that the glacier has the potential to undergo a rapid, irreversible retreat, due to the presence of a retrograde bed on the western flank of the glacier and the likely presence of warm water in the sub ice shelf cavity. If the entirety of the glacier were hollowed out, it would contribute to a 1.5 m rise in global sea level. However, as there are many factors which will determine the rate of retreat as it continues, such as the narrowness of the channel along which it is occurring and the movement of warm water from the deep ocean, it is difficult to be certain about the fate of the glacier without the collection of more data. Denman represents one of relatively few ice streams that have been identified as requiring special attention in East Antarctica, which has generally been thought of as stable compared to the West Antarctic Ice Sheet. Findings of the instability and retreat of Denman Glacier have contributed to a shift in the perception of change in East Antarctica, along with changes observed at Totten Glacier and glaciers at Vincennes Bay, Porpoise Bay, and the George V Coast.