Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II Хақ ад-Дин (حق الدين الثاني) (14 ғасырдың соңында билік еткен) – Ифат сұлтандығының сұлтаны, Саад ад-Дин II-нің інісі және Ахмад ибн Әлидің ұлы. Хақ Ифаттың астанасын Харар үстіртіне (Адал) көшірген алғашқы сұлтан болды, сондықтан Таддесе Тамрат оны "біз таныған Адал мемлекетінің, христиан мемлекетімен [Абиссиния] ұзаққа созылған күресіндегі негізін қалаушы" деп есептейді.
Haqq ad Din II (حق الدين الثاني) (ruled late 14th century) was a Sultan of the Ifat Sultanate, the brother of Sa'ad ad Din II, and the son of Ahmad ibn Ali. Haqq was the first Sultan to move the capital of Ifat to the Harar plateau (Adal) hence Taddesse Tamrat credits him as "the founder of the kingdom of Adal as we know it in its protracted struggle with the Christian kingdom [of Abyssinia]"
Билік
Әл-Макризи Хакк ад-Дин мен оның ағасы Саад ад-Дин II-нің екеуі де Эфиопия сарайында туғанын айтса да, екеуі де Эфиопия аймағындағы исламның ең белсенді жақтастары болып өсті. Тамрат Таддесеге сәйкес, Ахмед әкесі эфиопиялықтармен ынтымақтасқандықтан, қалған валашмалардың оған деген қарсылығынан Хакк өзінің мансабын заңнан тыс күйреген күйде бастады, атасы Әли ибн Сабр әд-Динмен және әйелі Мола Асфахпен келіспейді. Таддесе Тамрат оның терең ислами біліміне тоқталады және ол аймақтағы радикалды ислами топтың жетекшісіне айналды. Көптеген ізбасарларымен қоршалғаннан кейін, ол екі туысына соғыс жариялады. Олар көмекке Эфиопия императоры Невайя Крестосқа жүгінді, бірақ бірнеше шайқаста олардың біріккен әскерін жеңіп, Мола Асфах әйелі шайқаста қаза тапты. Эфиопия императоры Ифат қаласына жеңіспен кірді, онда ол атасын қаланың номиналды билеушісі етіп бекітті, бірақ Вахалда жаңа астана құрды. (Тримингем бұл жаңа қаланы Вафат деп атайды.) Таддесе Тамрат бұл жаңа орналасқан жер Ифаттың Эфиопияның құрамындағы автономиясын сақтауға көмектескенін, бірақ Шева және көршілес мұсылман мемлекеттері – Даваро, Хадия және Баледегі династиялық саяси ықпалдан бас тартуға әкелгенін атап көрсетеді.
Although Al Maqrizi states that both Haqq ad Din and his brother Sa'ad ad Din II were born at the Ethiopian court, both grew up to be the strongest champions of Islam in the Ethiopian region. According to Tamrat Taddesse, due to the antipathy the rest of the Walashmas had to his father Ahmad for his collaboration over the Ethiopians, Haqq started his career as an outlaw at odds with both his grandfather Ali ibn Sabr ad Din and his uncle Mola Asfah. Taddesse Tamrat credits him with a great deal of Islamic learning, and in time became the leader of the militant Islamic group in the region. Once surrounded by numerous followers, he declared war on his two male relatives. They turned to the Ethiopian Emperor Newaya Krestos for help, but in a series of engagements he defeated their combined army, and his uncle Mola Asfah was killed in battle. The Ethiopian Emperor triumphantly entered the city of Ifat, where he magnanimously confirmed his grandfather as titular ruler of the city; although he founded a new capital at Wahal. (Trimingham calls this new city Wafat.) Taddesse Tamrat notes that while this new location helped preserve Ifat's autonomy under Ethiopia, it had a cost in that it gave up all of the dynastic political influence over Shewa and the neighboring Muslim kingdoms of Dawaro, Hadiya and Bale.
Өлім
Хақ ад-Дин он жыл билік жүргізді, содан кейін Эфиопия императорының әскерлерімен шайқаста қаза тапты. Оның қайтыс болған күні туралы пікірлер екіұшты: Әл-Макризидің мәліметінше, Хақ ад-Дин 776 жылы хижра бойынша (1373/1374 жылдары) қаза тапқан; алайда Валашма әулетінің жылнамасы ол 1386 жылы қайтыс болғанын көрсетеді. Әл-Макризи Хақ ад-Дин қайтыс болған кезде I Дәуит билік еткенін айтады, бірақ эфиопиялық дереккөздерде солтанның билігі император Невайя Крестос тұсында басталғаны туралы мәлімдеме бар. Таддесе Тамрат Әл-Макризидің Хақ қайтыс болған жылы туралы айтқаны дұрыс екенін, бірақ ол император Невая Марямды оның танымал ізбасары Дәуит I-мен шатастырғанын айтады; ал Ричард Панкхерст жылнамадағы күнді және Әл-Макризидің Дәуит I-ді анықтауын қабылдайды.
Haqq ad Din ruled for ten years, until he was killed in action against soldiers of the Ethiopian Emperor. The date of his death is disputed: in the account of Al Maqrizi, Haqq ad Din was killed in AH 776 (= AD 1373/1374); however, the chronicle of the Walashma dynasty states he died in AD 1386. The matter is not helped by the fact Al Maqrizi says the Emperor who ruled at the time of Haqq ad Din's death was Dawit I, while Ethiopian sources state that the Sultan's reign began in the reign of Emperor Newaya Krestos. Taddesse Tamrat argues that Al Maqrizi was right about Haqq's year of death, but confused Emperor Newaya Maryam with his more famous successor Dawit I; Richard Pankhurst, on the other hand, accepts the chronicle's date and al Makrizi's identification of Dawit I.