Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка жазушысы Фарида Кародия (1942 жылы туған) – Оңтүстік Африка романы мен әңгімелер авторы.
South African writer
Farida Karodia (born 1942) is a South African novelist and short story writer.
Өмірбаян
Фарида Кароида Шығыс Кейп провинциясында дүниеге келді, бұл жер оның алғашқы романы "Күн батудың қыздары" (1986) үшін шабыт көзі болды. Ол Йоханнесбургте, Оңтүстік Африкада, Замбияда және Свазилендте сабақ берді. 1968 жылы Оңтүстік Африка үкіметі оның паспортын алып қойды. Оңтүстік Африкада мәжбүрлі түрде ұсталып қалу қаупіне тап болған ол Канадаға эмиграциялады. Ол онда қалды, алғашқы романын жариялады және фильм, теледидар және CBC радио драмалары сияқты әртүрлі салаларда шығармалар жазды. 1994 жылы Оңтүстік Африкаға оралды. Қазір ол бос кездейсоқ жазушы болып жұмыс істейді және уақытын Канада мен Оңтүстік Африка арасында бөліп тұрады. Оның алғашқы романы "Күн батудың қыздары" 1986 жылы жарық көрді және Фосетт әдебиет сыйлығының иегері болды. Ол сол кезде Канадада тұрса да, кітап апартеид тұсында білім алуда қиындықтарға тап болған ақ емес адамдардың тағдырына арналған. Бірақ 1990 жылға қарай ол Канада туралы да жазды. 1991 жылы Үндістанда болған кезде ол "Түн ортасындағы жарқын оттар" (Midnight Embers) атты туындысын жазып, түсірді. Оның 1993 жылы жарық көрген "Тыныштықтың күйреуі" (A Shattering of Silence) романы Мозамбиктегі азаматтық соғыс кезіндегі оқиғаларды қамтиды және канадалық миссионерлердің қызы Фейттің ата-анасының қазасынан кейінгі өмірін баяндайды. "Африка аспаны мен басқа да әңгімелер" (Against an African Sky and Other Stories, 1994) - Оңтүстік Африкаға оралғаннан кейін жазған алғашқы туындыларының бірі. 2000 жылы оның "Басқа құпиялар" (Other Secrets) романы IMPAC Дублин сыйлығына үміткер болды. Оның Африкадағы оқиғаларға арналған романдарында тек Оңтүстік Африка ғана емес, басқа да елдердің тарихына назар аударылады. "Шекаралар" (Boundaries, 2003) романы үш әйелдің Оңтүстік Африканың шағын қаласы Влентерхукке оралуын көрсетеді.
Farida Karoida was born in the eastern Cape province, a location that inspired the setting for her first novel, Daughters of Twilight (1986). She taught in Johannesburg, South Africa, Zambia, Swaziland. In 1968 the government of South Africa withdrew her passport. Facing forced internment in South Africa, she emigrated to Canada. She remained there, where she published her first novel and wrote in multiple mediums, including film, television, and CBC radio dramas. She returned to South Africa in 1994. She now works as a freelance writer and divides her time between Canada and South Africa. Her first novel was Daughters of the Twilight was published in 1986, and was a runner up for the Fawcett Literature Prize. Although she was living in Canada at the time, the book concerns the difficulties non whites faced in getting an education under apartheid. However by 1990 she had also written about Canada. Further during time spent in India in 1991 she wrote and filmed Midnight Embers. Her novel A Shattering of Silence (1993), set during the Mozambique civil war, follows Faith, the daughter of Canadian missionaries, after the murder of her parents. Against an African Sky and Other Stories (1994) was one of her first works after she returned to South Africa. In 2000, her novel Other Secrets was nominated for an IMPAC Dublin Award. Nor have her novels set in Africa focused only on South Africa. Boundaries (2003)focuses on the return of three women to a small South African town, Vlenterhoek.
Сыни қабылдау
Мифологиялар көші-қоны, іздеу сөздігі: Африка, Кариб бассейні және Азия Тынық мұхитындағы Оңтүстік Азия диаспорасының романдары (2009) кітабында Мариам Пирбхал Кародияның туған жері Канада мен Оңтүстік Африкадан тыс жерлерде оның еңбектеріне көбірек құрмет көрсетілетінін айтады. Мысалы, «Күн батудың қыздары» романы «Канадада сыншылардың назарына немесе мақтауына ие болмады», бірақ «Ұлыбританияда Фосетт әдебиет сыйлығына ұсынылды» (78), ал «осы романды» 2000 жылы «Пингвин» баспасында жарық көрген «Басқа құпиялар» атты үш бөлімді көп буындық саганың бірінші бөлігі ретінде қайта өңдегеннен кейін, «халықаралық IMPAC Дублин әдеби сыйлығының беделді номинациясын алды, бірақ ол баспадан ұзақ сақталмады» (78). Пирбхал Кародия мен оның шығармаларын нәсілдік және ұлттық санаттарға жіктеудің қиындығын оның жұмысының күшті жағы ретінде, сондай-ақ диаспоралық емес контексте оларға деген халықтық және сыншыл назардың жетіспеуіне себеп болатынын көрсетеді. Оның сөзінше, Кародия – «африкалық әдебиеттегі ерекше дауыстардың бірі, ол институционалды биліктің тарихи орталығынан сөйлейтін еуропалық текті жазушылардың шағын тобына жатпайды, сонымен қатар постколониалдық жағдайдың мәдени және саяси орталығынан сөйлейтін африкалықтардың басым көпшілігіне де жатпайды. Осы мәтіндердің аралық немесе Каройданың атауындағы «күн бату» атмосферасы Африкадағы екі рет көшірілген халық ретіндегі диаспоралық қауымның тұрақсыздығын азайтады, яғни олардың тарихи көшірілуінен Үндістан субконтинентінен және жаңа жердегі саяси және бәсекелес азшылық статусынан». (79). Сол сияқты, Ронит Френкель «Қайта қарастырулар: Оңтүстік Африкалық үндістердің көркем әдебиеті және постколониалды мәдениетте нәсілдің қалыптасуы» (2010) еңбегінде Кародияның шығармаларын, әсіресе «Басқа құпиялар» романын, Оңтүстік Африка әдебиетінің шағын тобының бір бөлігі ретінде қарастырады, ол «Ақиқат және татуласу комиссиясына [ТРК] балама наративтер ұсынады, Комиссия жасамаған апартеидтің «әдеттегі» әсерін ашады» (112). Френкельдің пікірінше, Мохаммедтер отбасының тарихы апартеидтің жасыруға тырысқан «құпияларының» бірін көрсетеді – «бір немесе басқа деңгейде оның жіктеу жүйелері арасында қалған адамдардың саны. Бұл қауіпті географиялық жағдай отбасының нәсілдік құрамында көрінеді, онда Мина, Ясмин және олардың әкесі Абдул Үндістандықтар ретінде, ал анасы Делия мен әжесі Нана – «түсті» ретінде жіктеледі. Апартеид тарихы нәсілдік жіктелудің әртүрлілігінен бөлінген отбасылардың оқиғаларымен толы». (114). Деваракшанам Говиден де Кародияны «Оңтүстік Африканың жазушыларының үлкен тобының бір бөлігі болған» Оңтүстік Африканың үнді әйелдерінің бірі ретінде тізімдейді, олар «Оңтүстік Африканың ұлттық есімдігінің кейбір «жосылған аймақтарын» алға шығаратын «өзін-өзі баяндау» процесін жүзеге асыру арқылы «есте сақтамауға қарсылық танытуға» қатысты». (2).
In Mythologies of Migration, Vocabularies of Indenture: Novels of the South Asian Diaspora in Africa, the Caribbean, and Asia Pacific (2009), Mariam Pirbhal points out that Karodia's work has received more acclaim outside of both her home countries of Canada and South Africa. Daughters of Twilight, for instance, "did not receive the critical attention or acclaim it derives in Canada" while "it was nominated for the Fawcett Literature Prize in Great Britain" (78), and after "reworking [that novel] "as the first part of a three part multigenerational saga entitled Other Secrets published by Penguin in 2000, [this] also received a prestigious nomination, the International IMPAC Dublin Literary Award, though it did not enjoy a long shelf life in print" (78). Pirbhal points to both the difficulty of categorising Karodia and her work into neat racial and national categories as one of the strengths of her work, as well as a potential reason for the lack of popular and critical attention both receive in non diasporic contexts. Karodia, she contends, is one of the "unique voices in African literature . [that] do not fully belong to a small minority of writers of European origin who speak from the historical centre [sic] of institutionalized power nor do they belong to the vast majority of indigenous African withers who speak form the cultural and political centre [sic] of the post colonial condition. . What the in between, or to use Karoida's titular phrase, 'twilight' atmosphere of these texts undermines is the diasporic community's sense of volatility in Africa as a twice displaced people, that is, both in their historical displacement from the Indian subcontinent and in their status as a political and rival minority in the new land" (79). Similarly, Ronit Frenkel in Reconsiderations: South African Indian Fiction and the Making of Race in Postcolonial Culture (2010) positions Karodia's work, in particular Other Secrets, as part of small group of South African literature offering "alternative narratives to the TRC [ Truth and Reconciliation Commission ], which reveal the 'ordinary' impact of apartheid in a way that the Commission did not" (112). For Frenkel, the story of the Mohammed family reveals "one of the 'secrets' that apartheid attempted to conceal . the number of people who fell between its systems of classification on one level or another. This precarious geographical existence reflects the racial make up of the family itself, in which Meena, Yasmin, and their father, Abdul, are classified as India, while their mother, Delia, and grandmother, Nana, are classified as coloured. Apartheid history is filled with stories of families split apart by their differing racial classification" (114). Devarakshanam Govinden, too, lists Karodia as one of the "South African Indian women [who] have been part of this large company of South African writers engaging in a 'refusal of amnesia' . . [by] undertaking the process of 'self narration' that foregrounds some of those 'blanked out areas' of South Africa's identity as a nation" (2).