Жуңғар Алатауы – Қазақстан мен Қытай шекарасындағы тау жүйесі. 400 км-ден астам созылған, биіктігі 4000 м-ге жетеді. География, туризм, табиғат туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазақстан мен Қытайдағы тау жүйесі
Mountain range in Kazakhstan and China
Жуңғар Алатауы (Жуңғар Алатауы; Жетісу Алатауы; Джунгарский Алатау, Dzhungarskiy Alatau) – Қытайдың Жоңғария аймағы мен Қазақстанның Жетісу аймағының шекарасында жатқан тау жүйесі. Оның ұзындығы шамамен және ең биік нүктесі болып табылады.
The Dzungarian Alatau (, Züüngaryn Alatau; ; , Jetısu Alatauy; Джунгарский Алатау, Dzhungarskiy Alatau) is a mountain range that lies on the boundary of the Dzungaria region of China and the Zhetysu region of Kazakhstan. It has a length of and a maximum elevation of .
Ерекшеліктері
Жуңгар Алатауы Солтүстік Тянь-Шаньның (Транс-Или Алатауы, Ктмен) тау етегінен, жоталарынан, бекіністерінен және альпілік шалғындықтардан тұрады. Ол теңіз деңгейінен 2000 метр биіктікте орналасқан және ендік бағытында 400 км-ден астам ұзындықта созылады. Жуңгар Алатауы бір-біріне қатар орналасқан екі анық тау жотасынан: солтүстік (немесе негізгі) және оңтүстік тау жоталарынан тұрады. Аймаққа бірнеше параллельді жоғарғы тау жоталары, төменгі және қысқа жоталар мен олардың салалары кіреді. Сонымен қатар, Орталық Азиядағы ең үлкен сарқырама да осы жерде орналасқан. Жуңгар Алатауының ерекшелігі – тік беткейлердің болуы. Бұл таулар төменгі (700–1600 м), орташа (1600–3100 м) және биік (3100–4662 м) деңгейлерге бөлінеді. Көптеген петроглифтер негізінен төменгі және орташа дөңестерде орналасқан. Тау жотасының ең биік шыңы – Семенов Тянь-Шанский (4622 м). Аймақ көбінесе зерттелмеген. Бұл жерде Allium L. полиморфты туысының 33 түрі табылды. Олар Rhizirideum, Allium және Melanocrommyum субгенерлеріне жатады және тау етегінен альпілік белдеулерге дейін таралады. Семиреченск саламандрасы (Ranodon sibiricus) осы тауларда ғана кездеседі. Ол өзендерде тіршілік етеді және өкпесі өте кішкентай. Аз популяциясы мен өте шектеулі таралғандықтан, ол жойылу қаупі төмендегі түр деп есептеледі. Бұл саламандраға медициналық мақсаттарда немесе үй жануарлары саудасы үшін браконьерлік аулау, мал жаюдың шектен тыс болуы және зиянды балық аулау әдістері қауіп төндіреді.
The Dzhungarian Alatau consists of foothills, ridges, forts, and alpine meadows of the Northern Tian Shan (Trans Ili Alatau, Ktmen). It is located at an altitude of 2,000m above sea level, and is over 400km long in the latitudinal direction. The Dzhungraian Alatau consists of two ranges that are distinctly parallel to each other: the northern (or main), and the southern range. The area includes several sub parallel high mountain ranges, accompanied by low and short ranges and their spurs. It also holds the largest waterfall in Central Asia. A distinctive feature of the Dzunguarain Alatau is a series of sharp slopes. These are divided into low mountains (700–1600 m), medium lands (1600–3100 m) and highlands (3100–4662 m). There are numerous locations of petroglyphs mainly situated in the low and mid hills. The highest peak of the range is Semeonov Tien Shansky (4622 m). The area is mostly unexplored. 33 species from the polymorphic genus Allium L. have been found in the area. They belong to the subgenera Rhizirideum, Allium and Melanocrommyum, and are distributed from the foothills to alpine belts. The Semirechensk Salamander (Ranodon sibiricus) is endemic to these mountains. It lives in streams and has highly reduced lungs. Due to its small population and extremely small distribution it is considered endangered. This salamander is threatened by poaching for medical purposes or the pet trade, over grazing, and harmful fishing practices.
Туризм
Бұл аймақта екі демалыс орны жұмыс істейді. Олар Текесу және Тау Жетису деп аталады. Текеліге Алматының басты автобус станциясынан Талдықорғанға қоғамдық көлікпен баруға болады. Талдықорғаннан Текеліге маршруткалар қатынайды. Бұл аймаққа альпинистер жиі келеді, әсіресе тау шаруашылығы стиліндегі альпинизммен айналысу үшін. Қазіргі уақытта аймақ негізінен зерттелмеген таулардан тұрады, биіктігі шамамен 4600 метрге жетеді. Тау тізбегінің шығыс жағында, Қытай-Қазақстан шекарасына жақын жерде Жунгар қақпасы орналасқан. Бұл қақпа ғасырлар бойы Орталық Азиядан келген басқыншылардың шапқындау жолы ретінде пайдаланылған.
There are two resorts that operate in the area. They are called Tekesu and Tau Zhetisu. Tekeli can be accessed via public transport from Almaty's main bus station to Taldykurgan. From Taldykurgan, marshrutkas are available to reach Tekeli. The area is often visited by climbers for alpine style climbing. The area currently consists of approximately 4600 meters on relatively unexplored mountains. At the eastern end of the chain, near the China–Kazakhstan border, lies the Dzungarian Gate, a pass which for centuries was used as an invasion route by conquerors from Central Asia.