Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық картограф және типограф
British cartographer and typographer
Филис Изобелла Пирсолл MBE (25 қыркүйек 1906 – 28 тамыз 1996) – британдық суретші және жазушы, Географтардың A Z карта компаниясын құрған. Ол ХХ ғасырдың ең табысты кәсіпкерлерінің бірі деп есептеледі. Оған қате түрде Лондонның алғашқы танымал индекстелген көше картасын жасаған деген айып тағылған.
Phyllis Isobella Pearsall MBE (25 September 1906 – 28 August 1996) was a British painter and writer who founded the Geographers' A Z Map Company, for which she is regarded as one of the most successful business people of the twentieth century. She has erroneously been credited with creating London's first popular indexed street map.
Ерте өмір және білім
Ол 1906 жылдың 25 қыркүйегінде Лондондағы Шығыс Дуличте Филис Изобелла Гросс болып дүниеге келді. Оның әкесі Александр Гросс (бастапқыда Грос) – венгр еврейі, ал анасы Изабелла Кроули – ирланд-итальяндық католик суфражистка, оның ата-аналары бұл одаққа қарсы болған. Филис Гросс католик дінінде крещениеден өтті. Ол Лондонда ағасы, суретші Энтони Гросспен бірге өсті және ерте жасынан бастап Еуропаның көптеген елдерін аралады. Оның әкесі Geographia Ltd картографиялық компаниясын құрды, ол көптеген британдық қалалардың көше карталарын, соның ішінде шығарды және табысты болғанымен, ақырында банкротқа ұшырады; Гросс бірнеше жылдан кейін компанияны АҚШ-та Geographia Map Company деген атпен қайта іске қосты. Оның ата-анасының некесі шиеленіскен, көп ұзамай олар ажырасты. Анасы қайтадан үйленді, бірақ бірнеше жылдан кейін психиатриялық ауруханада қайтыс болды. Филис Гросс Брайтон қаласының жанындағы жеке интернат – Роидан мектебінде білім алды, бірақ әкесі банкрот болған соң мектептен кетуге мәжбүр болды. Содан кейін ол Францияда, Нормандиядағы Фэкамп қаласындағы шағын мектепте ағылшын тілінен сабақ берді. Кейін ол Сорбоннада оқыды, Париждегі алғашқы айларын көшпенді өмір сүріп, жазушы Владимир Набоковпен танысқанға дейін жалғастырды. Ол үлкен дүкенде қолғап сатушы болып жұмыс істеді. Ол ағасының суретші досы Ричард Пирсоллға тұрмысқа шықты. Олар сегіз жыл бірге болды, Испанияда саяхаттады және Парижде тұрды. Ол оны Венецияда, ұйықтап жатқанда, ештеңе айтпастан тастап кетті. Ол қайтадан үйленбеді.
She was born Phyllis Isobella Gross in East Dulwich, London on 25 September 1906. Her father, Alexander Gross (originally Grosz), was a Hungarian Jewish immigrant and her mother, Isabella Crowly, an Irish Italian Roman Catholic suffragette, whose parents disapproved of the match. Phyllis Gross was baptised a Roman Catholic. She grew up with her older brother, the artist Anthony Gross, in London and travelled all over Europe from an early age. Her father founded the cartographic company Geographia Ltd, which produced, among others, street maps of most British towns and although successful, eventually went bankrupt; Gross re launched the company in the United States as the Geographia Map Company a few years later. Her parents had a very tense marriage which soon dissolved. Her mother remarried but died some years later in an asylum. Phyllis Gross was educated at Roedean School, a private boarding school near Brighton, which she had to leave when her father went bankrupt. She then became an English tutor in France, at a small school in Fécamp, Normandy. Later, she studied at the Sorbonne, spending her first few months in Paris sleeping rough before moving to a bedsit where she met the writer Vladimir Nabokov. She started working as a shop assistant in a big department store, selling gloves. She married Richard Pearsall, an artist friend of her brother. They were together for eight years, travelling in Spain and living in Paris. She left him in Venice while he was asleep, without telling him anything. She did not remarry.
Карталауды бастау
1935 жылы Пирсолл портрет суретшісі болды, бірақ ол 17 жыл бұрын шығарылған ең соңғы картаны қолданып, Лондонда жоғалып қалды. Бұл оны Лондонның қарқынды өсіп келе жатқан аумағын, соның ішінде мұражайлар, автобус бағыттары сияқты қызықты орындарды қамтитын жаңа карта жасауға түрткі берді. Пирсолл жұмыстың Лондонның 23 000 көшесінің атауларын тексеру үшін 3000 мильдей жол жүруді, күн сайын таңғы 5-те тұруды және 18 сағаттық еңбек күнінен кейін ғана ұйықтауды қамтығанын айтты. Ол өзінің өмірбаяндығында бір ерекшелікті атап өтті: «Негізгі жолдар бойындағы үй нөмірлерін бастауынан соңына дейін аралап шықтым; мұндай нөмірлерді басқа ешқандай Лондон картасынан таба алмайсыз». Ол Лондонның алғашқы индекстелген көше картасы екені жиі айтылады, бірақ бұл талас Бартоломейдің 1908 жылдан бастап жарияланған және кеңінен қолжетімді болған «Лондон және маңына арналған анықтама атласымен» салыстыру арқылы оңай жоққа шығарылады. Алғашқы «Пирсолл А-З» атласының мұқабасында «барлық басқа атлас индексінен 9000-ға артық [көше] бар» деп көрсетілген, бірақ шындығында оның көшелер саны Бартоломейдің нұсқасына шамалы ғана жақын болды. Картаны оның әкесінің картографы, мырза Фонтейн 1919 жылғы 72 6 дюймдік «Ordnance Survey» карталарын пайдаланып жасады, ал LCC жоспарлау кеңселеріне бару арқылы жаңартылды. 1936 жылы картасы аяқталғаннан кейін, ол 10 000 дана басып, оны сатуға болатын кітап дүкендеріне хабарласа бастады. Ол Пикадиллидегі «Hatchards», «Selfridges» дүкендерін сынады, бірақ «Selfridges» кездесусіз оны қабылдамады, сондай-ақ «Foyles» дүкеніне де барып көрді. Ешқайсысы да оны қабылдаған жоқ. Содан кейін ол «W H Smith» дүкеніне барды, онда кеңсе қызметкері бірнеше күн бойы оны елемегеннен кейін 1250 данаға тапсырыс алды және оны көршідегі пабтан қарыз алған қол арбамен жеткізіп берді. Олар жақсы сатылып, бірнеше апта ішінде ол Лондонның барлық ірі теміржол стансаларына тұрақты тапсырыстарды қабылдай бастады. «F. W. Woolworth» та бірнеше мың данасын алды. 1938 жылға қарай «Лондон А-З» картасы кеңінен танылды. Әкесі 1958 жылы қайтыс болғанға дейін барлық даналарында «Александр Гросс, F.R.G.S. басшылығымен шығарылды» деген сөздер болды; ол іс жүзінде қатыспады, бірақ бұл мойындау оған пайдалы болар деген үміт болды. 1945 жылы Амстердамға сапардан оралғанда, Англиядағы қағаз тапшылығын болдырмау үшін Лондон картасының жаңа басылымын басып шығарды. Ол ұшақ апатына ұшырады, нәтижесінде денесінде мәңгілік іздер қалды.
By 1935, Pearsall had become a portrait painter but became lost in London while using the latest map she could find, which was 17 years old. This stimulated her to produce a new map to cover the rapidly expanding area of London, including places of interest such as museums, bus routes etc. Pearsall claimed that the work involved walking 3,000 miles to check the names of the 23,000 streets of London, waking up at 5am every day, and not going to bed until after an 18 hour working day. In her autobiography she points to one novelty: "House numbers along main roads; I've walked them from start to finish; you won't find them on any other London map." It is often claimed to be the first indexed London street map, but this claim is easily refuted by reference to Bartholomew's Reference Atlas of London and Suburbs, which was published and widely available from 1908 onwards. The first Pearsall A Z claimed on its front cover to include "9,000 more [streets] than any similar atlas index", but in fact it had almost the same number of streets as the Bartholomew's version. The map was drawn using the 72 6" Ordnance Survey maps for London dating from 1919 by her father's cartographer, Mr Fountain, updated by visits to the LCC planning offices. In 1936, when her map was complete, she printed 10,000 copies and began contacting bookstores who might sell it. She tried Hatchards in Piccadilly, Selfridges, where they would not see her without an appointment, and Foyles. None of them would take it. Next she went to W H Smith where, after being snubbed for days by an office junior, she received an order for 1,250 copies, which she delivered using a hand barrow borrowed from the pub next door. They sold well and within weeks she was taking regular orders to every main railway station in London. F. W. Woolworth took a few thousand copies too. By 1938 the London A Z was well established. Until her father's death in 1958, all copies included the words "Produced under the direction of Alexander Gross, F. R. G. S."; he was not actually involved but it was hoped that he would find the acknowledgement useful. In 1945, returning from a trip to Amsterdam where they were printing a new edition of the London map to get round shortages of paper in England, she was involved in a plane crash which left her with permanent scars.
Кейінгі жылдар
1966 жылы ол өзінің Geographers' A–Z Map Co компаниясын ешқашан сатылмауы үшін трастқа айналдырды. Бұл оның компаниясының және қызметкерлерінің болашағын қамтамасыз етті. Өз акцияларын трастқа беру арқылы ол компания үшін қажетті стандарттар мен мінез-құлық принциптерін жарғысына енгізе алды. Ол өте белгілі типограф болғанмен, жаңа шрифттер жасағаны туралы мәлімет жоқ. Дегенмен, оның жасаған шрифттерінің композициясы заманындағы ең қызықтылардың бірі деп есептеледі. Көше аттары үшін қолмен салынған, көзге түсетін "A-дан Z-ға дейін" стилі ондаған жылдар бойы қолданылды. Ол бірнеше балалар энциклопедиясы және басқа да кітаптар үшін шрифттерді жасады, бірақ оның қызығушылығы көбінесе баспа саласына қатысты. Ол өзінің алғашқы жылдары туралы "Жатақтан үй шаруашылығына дейін" атты кітабында жазды, бұл кітапты өзінің компаниясы шығарды. 1986 жылы Патшайымның туған күніне орай ол MBE орденімен марапатталды. Өліміне дейін ол өзі құрған компаниямен айналысып, сонымен қатар сурет салумен шұғылданды. Соңғы жылдары ол Батыс Сассекс графтығындағы Шорхэм-би-Си қаласында тұрды және 1996 жылдың 28 тамызында 89 жасында рактан қайтыс болды.
In 1966, she turned her company, the Geographers' A–Z Map Co, into a trust to ensure that it was never bought out. This secured the future of her company and its employees. Through her donation of her shares to the trust, she was able to enshrine her desired standards and behaviours for the company into its statutes. A respected typographer, although not credited with the design of any typefaces, her arrangement of type is considered one of the most interesting of her age. The 'A to Z' type style for street names was for decades a conspicuously hand drawn sans serif. She designed the type for a few children's encyclopaedias and some other titles, though her slant was always toward publishing. She wrote about her early days in From Bedsitter to Household Name, published by her own company. She was awarded an MBE in The Queen's Birthday Honours of 1986. She was involved with the company she founded, as well as painting prolifically, until her death. In her later years, she lived in Shoreham by Sea, West Sussex, and died of cancer on 28 August 1996, at age 89.
Мұра
BBC Radio 4 2000 жылы Люси Кэтриннің 1936 жылғы Филис Пирсолл өмірінен жасаған драмалық қойылымын көрсетті. 2001 жылы Сара Хартлидің «Mrs P’s Journey» атты өмірбаяны жарық көрді. 2005 жылы Саутварк кеңесі оның Дуличтегі Корт-Лейн Гарденс көшесіндегі туған үйіне еске алу тақтасын орнатты. 2012 жылы Crossrail компаниясы алғашқы туннель қазу машиналарынның (ТБМ) бірін Пирсоллдың құрметіне «Филис» деп атады. Екінші машинаны Ада Лавлейс атымен атады. 2014 жылы Саутварк театрында Диана Сэмюэлс пен Гвинет Герберт жазған «The A Z of Mrs P» атты Филис Пирсолл туралы мюзикл қойылды.
BBC Radio 4 broadcast in 2000 a dramatisation by Lucy Catherine of Phyllis Pearsall's life in 1936. A biography, Mrs P’s Journey by Sarah Hartley, was published in 2001. In 2005 Southwark Council placed a blue plaque on the house where she was born in Court Lane Gardens, Dulwich. In 2012 Crossrail named one of its first pair of tunnel boring machines (TBMs) Phyllis to honour Pearsall's memory. The other machine was named Ada, after Ada Lovelace. In 2014 a musical about Phyllis Pearsall, The A Z of Mrs P, written by Diane Samuels and Gwyneth Herbert, was performed at Southwark Playhouse.