Кіріспе
Loulis шимпанзесі (1978 жылғы 10 мамырда туған) – американдық қол тілінде қарым-қатынас жасауды үйренген шимпанзе. Лулистің аты ол туған Атланта қаласындағы (Джорджия штаты) Еркес аймақтық приматтарды зерттеу орталығындағы екі күтушінің (Луиза мен Лизаның) құрметіне берілген. Он ай Еркесте болғаннан кейін Лулис Роджер Футс пен оның асырап алған анасы Уошомен бірге Оклахомаға ауыстырылды. 1980 жылы отбасы Вашингтон штатының Эленсбург қаласындағы Орталық Вашингтон университетіне көшті. 1993 жылы Шимпанзелер мен адамдар арасындағы коммуникация институты (ШАКИ) отбасының тұруы үшін салынды. Лулистің биологиялық анасы Еркесте қалды және медициналық зерттеулер үшін пайдаланылды. 2013 жылы ол ШАКИ-ден Канададағы Fauna Foundation шимпанзелерді қорғау орталығына көшірілді.
Loulis (born May 10, 1978) is a chimpanzee who has learned to communicate in American Sign Language. Loulis was named for two caregivers (Louise and Lisa) at the Yerkes Regional Primate Research Center in Atlanta, Georgia, where he was born. After ten months at Yerkes, Loulis was transferred to Oklahoma with Roger Fouts and Washoe, his adoptive mother. In 1980, the family moved to Central Washington University in Ellensburg, Washington. By 1993, the Chimpanzee and Human Communication Institute (CHCI) was built for the family to reside. Loulis's biological mother remained at Yerkes and was used for medical research. In 2013, he moved from the CHCI to the chimpanzee sanctuary of the Fauna Foundation in Canada.
Тілдік қабілеттері
Уошо және тағы үш шимпанзе (Тату, Дар және Можа) есту қабілеті жоқ адам балалары сияқты тәрбиеленіп, американдық қол тілін меңгерді. Шимпанзелер қол сигналдарын бір-бірімен және адамдармен байланыс үшін үнемі пайдаланады. Лулис – отбасыдағы басқаша тәрбиеленбеген жалғыз шимпанзе (оны адамдар емес, Уошо мен басқа шимпанзелер өсірген). Уошомен сегіз күн өткен соң Лулис алғашқы қол қимылын үйренді. Өмірінің алғашқы бес жылында Лулистің күтушілері оның қасында тек жеті қол белгісін қолданды (қолданылған белгілер: кім, қай, қалай, қайда, аты, сондай және қол белгісі). Лулис АҚТ-де білгенін Уошодан үйренді. Осы зерттеудің толық мәліметтерін Ален және Беатрикс Гарднерлердің "Шимпанзелерге қол тілін үйрету" атты еңбегінен табуға болады.